Cơ hội lớn, khoảng cách cung ứng vẫn còn

Sự hiện diện của các tập đoàn nước ngoài trong lĩnh vực điện tử, ô tô, cơ khí và dệt may đang tạo nhu cầu về linh kiện, phụ tùng, vật tư và dịch vụ hỗ trợ sản xuất tại Hải Phòng. Lợi thế về công nghiệp chế biến, chế tạo, hệ thống khu kinh tế, khu công nghiệp cùng hạ tầng cảng biển, logistics cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tiếp cận thị trường này.

Trong 9 tháng năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) của thành phố tăng 15,23%, riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 15,47%. Vốn đầu tư nước ngoài thu hút đạt hơn 3,6 tỷ USD, tăng 64,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, quy mô thu hút đầu tư tăng không đồng nghĩa doanh nghiệp địa phương đã tham gia tương xứng vào chuỗi cung ứng.

Ông Trần Văn Thắng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Hải Phòng, cho rằng bên cạnh số lượng dự án và vốn FDI, cần quan tâm mức độ nội địa hóa, khả năng tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp thành phố, chất lượng logistics và hiệu quả khai thác dữ liệu. Theo ông, nhà đầu tư nước ngoài cần mang theo công nghệ, kinh nghiệm quản trị, đổi mới sáng tạo và các tiêu chuẩn sản xuất cao, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước cùng tham gia.

Trên thực tế, để trở thành nhà cung ứng cấp 1 hoặc cấp 2, doanh nghiệp nội địa phải đầu tư thiết bị, cải tiến quản trị chất lượng và đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của từng khách hàng. Thành phố đã triển khai các hoạt động kết nối cung – cầu, hỗ trợ cải tiến sản xuất và đổi mới công nghệ. Dù vậy, việc nâng năng lực cung ứng cần thêm những đơn hàng ổn định, tư vấn kỹ thuật phù hợp và chính sách hỗ trợ dễ tiếp cận.

Cùng với công nghệ và nhân lực, mặt bằng sản xuất cũng là một trở ngại. Nhiều doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ có quy mô vừa và nhỏ cần nhà xưởng diện tích không lớn nhưng phải gần các khu sản xuất để giảm chi phí vận chuyển, bảo đảm tiến độ giao hàng. Trong khi đó, quỹ đất tại một số khu, cụm công nghiệp chủ yếu được bố trí theo lô lớn, chưa thật phù hợp với nhu cầu này.

Đại diện Công ty TNHH LG Display Việt Nam Hải Phòng kiến nghị xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, cập nhật năng lực sản xuất và tiêu chuẩn chất lượng để nhà đầu tư nước ngoài thuận lợi tìm kiếm đối tác. Doanh nghiệp cũng đề xuất tăng cường đào tạo, tư vấn đáp ứng các tiêu chuẩn như ISO, IATF, HACCP; hỗ trợ tiếp cận tín dụng, ưu đãi thuế, mặt bằng và có đầu mối tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, pháp lý, tiêu chuẩn kỹ thuật.

Ở góc độ doanh nghiệp nội địa, ông Trần Văn Thắng lưu ý nhiều đơn vị còn sử dụng thiết bị, quy trình cũ, dẫn đến chi phí cao và hạn chế sức cạnh tranh. Vì vậy, doanh nghiệp cần lựa chọn trọng tâm đầu tư công nghệ, tăng liên kết, chuẩn hóa quản trị và minh bạch báo cáo tài chính để mở rộng khả năng tiếp cận vốn cũng như hợp tác với đối tác quốc tế.

Hướng tới 300–350 doanh nghiệp đủ năng lực tham gia chuỗi cung ứng

Ngày 23/7/2026, UBND TP. Hải Phòng ban hành Quyết định số 2843/QĐ-UBND phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026–2035. Chương trình ưu tiên 5 nhóm ngành gồm điện tử, công nghiệp công nghệ cao, cơ khí chế tạo, ô tô và dệt may – da giày; đồng thời chú trọng hỗ trợ quản trị, đào tạo nhân lực, nghiên cứu, đổi mới và chuyển giao công nghệ.

Theo mục tiêu Thành phố đặt ra, đến năm 2030 sẽ phấn đấu có 300 - 350 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ đủ năng lực tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI và các tập đoàn đa quốc gia; đến năm 2035 tăng lên 450 - 500 doanh nghiệp. Bên cạnh số lượng doanh nghiệp đạt yêu cầu, hiệu quả của chương trình còn cần được nhìn nhận qua khả năng hình thành hợp đồng cung ứng ổn định và giá trị gia tăng tạo ra tại địa phương.

Tại hội nghị gặp mặt, lắng nghe ý kiến doanh nghiệp ngày 13/10, ông Lê Ngọc Châu, Bí thư Thành ủy Hải Phòng nhận định mối liên kết giữa doanh nghiệp lớn với doanh nghiệp nhỏ, giữa khối FDI và doanh nghiệp nội địa vẫn còn bất cập, chưa hình thành được chuỗi liên kết bền vững. Bí thư Thành ủy yêu cầu các cơ quan, địa phương tăng vai trò kết nối, thúc đẩy hợp tác sản xuất, chuyển giao công nghệ, phát triển nhân lực và hạ tầng công nghiệp hỗ trợ.

Cùng với đó, lãnh đạo Thành phố đề nghị các tập đoàn FDI tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia cung ứng linh kiện, dịch vụ. Về phía doanh nghiệp nội địa, yêu cầu đặt ra là chủ động đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và chuẩn hóa sản phẩm theo thông lệ quốc tế.

Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài cũng nhấn mạnh chất lượng, hiệu quả đầu tư, chuyển giao công nghệ và liên kết với doanh nghiệp trong nước. Với Hải Phòng, việc hiện thực hóa định hướng này phụ thuộc vào khả năng thu hẹp khoảng cách giữa yêu cầu của các nhà máy FDI và năng lực đáp ứng của nhà cung ứng địa phương.

Khi doanh nghiệp trong nước có thêm đơn hàng, nâng được trình độ kỹ thuật và tham gia sâu hơn vào các công đoạn sản xuất, dòng vốn FDI không chỉ góp phần mở rộng quy mô công nghiệp mà còn tạo điều kiện củng cố năng lực của khu vực doanh nghiệp Hải Phòng.