Từ năm 2028, học sinh cả nước được sàng lọc 5 nhóm bệnh, tật học đường

Từ năm 2028, học sinh từ mầm non đến hết trung học phổ thông trên cả nước sẽ được khám sàng lọc 5 nhóm bệnh, tật gồm thừa cân, béo phì, tật khúc xạ, cong vẹo cột sống, bệnh răng miệng và rối loạn sức khỏe tâm thần. Hoạt động sàng lọc có thể thực hiện cùng đợt kiểm tra sức khỏe đầu năm học để tránh tổ chức nhiều lần.

Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 34/2026/TT-BYT hướng dẫn một số nội dung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035. Một trong những nội dung được quy định tại Thông tư liên quan trực tiếp đến việc kiểm tra sức khỏe, khám sàng lọc và phát hiện bệnh, tật học đường.

Theo quy định, toàn bộ trẻ em trong các cơ sở giáo dục mầm non và học sinh từ tiểu học đến hết trung học phổ thông trên phạm vi cả nước thuộc đối tượng được kiểm tra sức khỏe, khám sàng lọc, phát hiện và tư vấn điều trị các bệnh, tật học đường.

Việc kiểm tra sức khỏe học sinh bắt đầu được triển khai từ năm 2026. Kết quả kiểm tra được sử dụng để theo dõi tình trạng sức khỏe của học sinh, phát hiện những dấu hiệu bất thường và tổ chức các hoạt động chăm sóc phù hợp.

Từ năm 2028, chương trình sẽ thực hiện khám sàng lọc 5 nhóm bệnh, tật học đường gồm thừa cân, béo phì, tật khúc xạ, cong vẹo cột sống, bệnh răng miệng và rối loạn sức khỏe tâm thần. Việc khám sàng lọc được thực hiện theo quy định chuyên môn của Bộ Y tế.

Đây đều là những vấn đề sức khỏe có thể gặp ở trẻ em trong độ tuổi đi học. Thừa cân, béo phì liên quan trực tiếp đến chế độ dinh dưỡng và vận động; tật khúc xạ ảnh hưởng đến thị lực; cong vẹo cột sống có thể tác động đến tư thế và sự phát triển thể chất; bệnh răng miệng khá phổ biến ở trẻ em, trong khi các rối loạn sức khỏe tâm thần cần được nhận biết sớm để học sinh được tư vấn và hỗ trợ phù hợp.

Để tránh tổ chức nhiều đợt khám riêng biệt, hoạt động sàng lọc các bệnh, tật học đường có thể được thực hiện cùng đợt kiểm tra sức khỏe đầu năm học, khám sức khỏe hoặc khám sức khỏe định kỳ cho người học. Cách tổ chức cụ thể sẽ căn cứ điều kiện thực tế và các quy định chuyên môn hiện hành.

Ở cấp trung ương, Cục Phòng bệnh thuộc Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Cục Quản lý Khám, chữa bệnh hướng dẫn triển khai, kiểm tra, giám sát, đánh giá và tổng hợp kết quả thực hiện.

Tại các tỉnh, thành phố, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức kiểm tra sức khỏe, khám sàng lọc, phát hiện bệnh, tư vấn điều trị và chuyển tuyến đối với học sinh có vấn đề sức khỏe cần tiếp tục thăm khám.

Liên quan đến kiểm tra sức khỏe học sinh, Bộ Y tế trước đó cũng đã ban hành Thông tư 33/2026/TT-BYT quy định và hướng dẫn thi hành một số nội dung tại Nghị định 165/2026/NĐ-CP của Chính phủ. Trong đó, trẻ em tại các cơ sở giáo dục mầm non và học sinh phổ thông được kiểm tra sức khỏe đầu năm học mỗi năm một lần.

Việc kiểm tra có thể được tổ chức tại cơ sở giáo dục, Trạm Y tế cấp xã, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc địa điểm khác phù hợp với điều kiện thực tế và quy định của pháp luật.

Cơ sở giáo dục có trách nhiệm tổ chức kiểm tra sức khỏe đầu năm học cho người học. Nếu phát hiện học sinh có dấu hiệu bất thường về sức khỏe, nhà trường và đơn vị thực hiện khám có trách nhiệm tư vấn để học sinh được đưa tới cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp.

Kết quả kiểm tra sức khỏe đầu năm học cũng phải được cập nhật lên Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế. Qua đó, thông tin sức khỏe của học sinh được lưu trữ và cập nhật để phục vụ việc theo dõi trong những lần kiểm tra tiếp theo.

Như vậy, từ năm 2026, học sinh được kiểm tra sức khỏe đầu năm học mỗi năm một lần. Từ năm 2028, cùng với hoạt động kiểm tra này, 5 nhóm bệnh, tật học đường sẽ được đưa vào khám sàng lọc trên phạm vi cả nước, qua đó giúp phát hiện những trường hợp cần tư vấn, điều trị hoặc chuyển đến cơ sở y tế để tiếp tục thăm khám.

Chuẩn hóa dữ liệu y tế để kết nối và sử dụng thống nhất

Dữ liệu y tế được tạo ra từ bệnh viện, cơ sở y tế, địa phương và nhiều hệ thống chuyên ngành. Nghị định 102/2025/NĐ-CP yêu cầu dữ liệu phải được chuẩn hóa, cập nhật đầy đủ, chính xác, đồng thời kết nối và chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế.

Mỗi ngày, một lượng lớn dữ liệu được tạo ra trong quá trình khám chữa bệnh, quản lý y tế, giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công. Do thông tin được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, việc xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế cần bảo đảm các nguồn dữ liệu có thể kết nối, chia sẻ và sử dụng thống nhất.

Nghị định 102/2025/NĐ-CP quy định Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế được hình thành từ nhiều nguồn, gồm dữ liệu do Bộ Y tế và các cơ quan quản lý nhà nước về y tế cung cấp; dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu về y tế do Bộ Y tế quản lý; cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cơ sở dữ liệu cấp tỉnh; dữ liệu từ các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và cơ sở y tế.

Dữ liệu phát sinh trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công và dữ liệu được số hóa, tích hợp từ cá nhân, tổ chức theo quy định cũng được sử dụng để hình thành hệ thống.

Do có nhiều nguồn cung cấp, dữ liệu cần được chuẩn hóa ngay từ đơn vị tạo ra thông tin. Nghị định quy định các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và cơ sở y tế phải tạo lập, thu thập, chuẩn hóa dữ liệu y tế và xây dựng cơ sở dữ liệu của đơn vị.

Các đơn vị đồng thời phải thực hiện kết nối, chia sẻ và đồng bộ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế, cơ sở dữ liệu của Bộ Y tế, cơ sở dữ liệu y tế của địa phương và Sổ sức khỏe điện tử theo quy định.

Yêu cầu chuẩn hóa nhằm bảo đảm thông tin được tạo lập tại các bệnh viện, cơ sở y tế và hệ thống chuyên ngành có thể kết nối với nhau. Nếu mỗi đơn vị sử dụng một cách tổ chức và quản lý dữ liệu khác nhau, quá trình tổng hợp, đối chiếu và chia sẻ thông tin giữa các hệ thống sẽ gặp khó khăn.

Cùng với chuẩn hóa, chất lượng dữ liệu cũng được quy định cụ thể. Chủ quản dữ liệu có trách nhiệm cập nhật, điều chỉnh và bảo đảm dữ liệu đầy đủ, chính xác, thống nhất theo quy định. Nếu thông tin thay đổi hoặc phát hiện sai sót, dữ liệu phải được cập nhật và điều chỉnh.

Việc duy trì dữ liệu chính xác có vai trò trực tiếp đối với hoạt động quản lý y tế. Thông tin từ các cơ sở dữ liệu có thể được sử dụng trong quản lý nhà nước, xây dựng chính sách và các hoạt động chăm sóc sức khỏe theo quy định, nên dữ liệu thiếu hoặc sai sẽ ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp và sử dụng.

Nghị định 102/2025/NĐ-CP cũng giao Bộ Y tế xây dựng, ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế thuộc phạm vi quản lý. Bộ Y tế đồng thời có trách nhiệm xây dựng, cập nhật danh mục cơ sở dữ liệu về y tế và danh mục dữ liệu mở về y tế.

Các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật sẽ được sử dụng chung trong quá trình tạo lập, kết nối và chia sẻ dữ liệu. Qua đó, dữ liệu từ nhiều đơn vị có thể được tổ chức theo những yêu cầu thống nhất thay vì mỗi hệ thống sử dụng một cách riêng.

Cùng với việc xây dựng hệ thống kỹ thuật, các cơ sở y tế sẽ phải bảo đảm chất lượng thông tin ngay từ quá trình tạo lập dữ liệu, thường xuyên cập nhật và chỉnh sửa nếu phát hiện sai sót. Dữ liệu sau đó được kết nối, chia sẻ và đồng bộ với các hệ thống liên quan theo quy định.

Việc thực hiện thống nhất từ khâu tạo lập, chuẩn hóa đến kết nối sẽ giúp hạn chế tình trạng dữ liệu phân tán hoặc cùng một thông tin phải nhập lại ở nhiều hệ thống. Các cơ quan quản lý và cơ sở y tế cũng có điều kiện khai thác thông tin thuận lợi hơn trong phạm vi được pháp luật cho phép.

Hai người tử vong sau khi uống nước pha từ thực vật

Ba người tại Tuyên Quang nhập viện trong tình trạng đặc biệt nguy kịch sau khi cùng uống một loại nước pha từ nguyên liệu thực vật, trong đó 2 người đã tử vong. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương xác minh nguyên nhân và khuyến cáo người dân không tự ý sử dụng các nguyên liệu tự nhiên theo kinh nghiệm truyền miệng.

Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế đã có văn bản gửi Sở Y tế tỉnh Tuyên Quang yêu cầu khẩn trương xác minh, xử lý vụ nghi ngộ độc thực phẩm xảy ra tại xã Đường Hồng, sau khi Bệnh viện đa khoa khu vực Bắc Mê tiếp nhận cấp cứu 3 bệnh nhân trong tình trạng đặc biệt nguy kịch.

Thông tin ban đầu cho biết cả 3 bệnh nhân đã cùng sử dụng một loại nước được pha từ nguyên liệu thực vật. Sau đó, các bệnh nhân phải nhập viện trong tình trạng ngừng tuần hoàn, ngừng hô hấp, nghi ngờ liên quan đến ngộ độc. Hai người đã tử vong.

Trước diễn biến nghiêm trọng của vụ việc, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế tỉnh Tuyên Quang chỉ đạo bệnh viện đang tiếp nhận bệnh nhân tập trung nguồn lực, tích cực điều trị cho người còn lại.

Các đơn vị liên quan đồng thời được yêu cầu khẩn trương xác minh, điều tra vụ việc và lấy mẫu thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc nếu còn mẫu để kiểm nghiệm, xác định tác nhân.

Hiện cơ quan chức năng chưa công bố loại nguyên liệu thực vật đã được sử dụng để pha nước cũng như nguyên nhân chính thức khiến các bệnh nhân rơi vào tình trạng nguy kịch. Do đó, việc xác định tác nhân gây ngộ độc cần căn cứ kết quả điều tra và kiểm nghiệm của cơ quan chuyên môn.

Trong thời gian chờ kết quả, Cục An toàn thực phẩm yêu cầu địa phương tăng cường hướng dẫn người dân về bảo đảm an toàn thực phẩm, đặc biệt là nhận biết những nguyên liệu có nguy cơ gây ngộ độc.

Người dân được khuyến cáo chỉ sử dụng thực phẩm và nguyên liệu có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, không tự ý sử dụng hoặc chế biến các nguyên liệu tự nhiên theo kinh nghiệm truyền miệng nếu chưa có hướng dẫn của người có chuyên môn.

Đây cũng là điểm cần lưu ý với các loại cây, lá, củ, rễ hoặc nguyên liệu được thu hái trong tự nhiên để chế biến thành thức ăn, nước uống. Một số loại có hình dáng tương tự nguyên liệu thông thường nhưng có thể chứa độc tố, trong khi việc nhận biết bằng kinh nghiệm cá nhân không phải lúc nào cũng chính xác.

Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường sau khi sử dụng thực phẩm hoặc nước uống được chế biến từ nguyên liệu tự nhiên, người dân cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế. Nếu còn thức ăn, nước uống hoặc nguyên liệu đã sử dụng, nên giữ lại để cung cấp cho cơ quan chuyên môn phục vụ việc xác định nguyên nhân.

Cục An toàn thực phẩm cũng yêu cầu địa phương sử dụng nhiều hình thức truyền thông và lựa chọn ngôn ngữ phù hợp với người dân trên địa bàn, giúp các cảnh báo về nguy cơ ngộ độc thực phẩm dễ tiếp cận hơn.

Sở Y tế tỉnh Tuyên Quang được yêu cầu tiếp tục theo dõi sát diễn biến vụ việc, cập nhật thông tin hằng ngày, chủ động cung cấp thông tin và sớm công khai kết quả điều tra ngộ độc thực phẩm để cảnh báo nguy cơ tới cộng đồng.

Với vụ việc tại xã Đường Hồng, nguyên nhân cụ thể vẫn cần chờ kết luận của cơ quan chuyên môn. Trong thời gian này, khuyến cáo quan trọng đối với người dân là không tự ý sử dụng những loại nguyên liệu tự nhiên chưa xác định rõ tính an toàn, nhất là các sản phẩm được chế biến và sử dụng chủ yếu dựa trên kinh nghiệm truyền miệng.