Tự ý dùng corticoid chữa vảy nến, người đàn ông 60 tuổi suy tuyến thượng thận
Bệnh viện Da liễu Trung ương đang điều trị cho một bệnh nhân nam 60 tuổi mắc vảy nến gần 20 năm, nhập viện trong tình trạng tổn thương da lan rộng, bong vảy nhiều, kèm biến chứng suy tuyến thượng thận do thuốc.
Theo các bác sỹ, người bệnh từng có thời gian dài kiểm soát vảy nến ổn định. Tuy nhiên, do không duy trì tái khám định kỳ và sử dụng thuốc không đúng chỉ định, bệnh ngày càng tiến triển nghiêm trọng.
| Các bác sỹ cảnh báo việc lạm dụng thuốc, điều trị không đúng chỉ định có thể khiến bệnh vảy nến tiến triển nặng, gây nhiều biến chứng nguy hiểm. |
Qua khai thác bệnh sử, các bác sỹ nghi ngờ bệnh nhân đã được tiêm corticoid đường toàn thân, loại thuốc không được khuyến cáo sử dụng thường quy để điều trị vảy nến thể mảng. Ban đầu, các tổn thương da cải thiện nhanh chóng khiến người bệnh lầm tưởng phương pháp điều trị mang lại hiệu quả. Tuy nhiên, sau đó bệnh tái phát dữ dội, xuất hiện những mảng da đỏ, dày nề, bong vảy lan rộng ở đầu, mặt, thân mình và tay chân, kèm ngứa, đau rát, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt.
Kết quả thăm khám và xét nghiệm còn phát hiện bệnh nhân bị suy tuyến thượng thận do thuốc, một biến chứng có thể xảy ra khi sử dụng corticoid toàn thân không đúng chỉ định hoặc kéo dài.
Bác sỹ Quách Thị Hà Giang, Trưởng khoa Bệnh da tự miễn và vảy nến, Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết, đây là trường hợp đáng tiếc bởi ban đầu người bệnh chỉ mắc vảy nến thể mảng mức độ nhẹ, tổn thương khu trú và có khả năng kiểm soát ổn định. Tuy nhiên, việc không tuân thủ điều trị, bỏ tái khám và sử dụng thuốc sai chỉ định đã khiến bệnh chuyển biến nặng, đồng thời xuất hiện biến chứng do thuốc.
Hiện bệnh nhân được điều trị tích cực bằng các phương pháp kết hợp, bao gồm thủy trị liệu hằng ngày nhằm làm dịu da, giảm viêm và bong vảy; sử dụng thuốc bôi, liệu pháp băng bịt tại những vùng tổn thương dày, viêm nhiều để tăng khả năng hấp thu thuốc. Bên cạnh đó, các bác sỹ chỉ định thuốc ức chế miễn dịch toàn thân nhằm kiểm soát phản ứng viêm, đồng thời tư vấn lựa chọn thuốc sinh học để nâng cao hiệu quả điều trị lâu dài.
Từ trường hợp trên, bác sỹ Hà Giang cảnh báo, tự ý sử dụng thuốc là một trong những sai lầm thường gặp ở bệnh nhân vảy nến, đặc biệt ở những người đã sống chung với bệnh nhiều năm. Do tính chất mạn tính, dễ tái phát và chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, không ít người bệnh nảy sinh tâm lý chán nản, muốn tìm kiếm những phương pháp có thể làm sạch tổn thương da trong thời gian ngắn.
Thực tế, nhiều bệnh nhân tìm đến các bài thuốc dân gian, thuốc không rõ nguồn gốc, thành phần hoặc những phương pháp điều trị chưa được kiểm chứng. Một số trường hợp tự ý sử dụng thuốc chứa corticoid mà không có chỉ định, theo dõi của bác sỹ chuyên khoa.
Theo các chuyên gia, việc sử dụng thuốc không đúng có thể gây nhiều phản ứng bất lợi như dị ứng, tổn thương gan, thận, rối loạn nước và điện giải, suy tuyến thượng thận. Đáng lo ngại, bệnh vảy nến vốn ở mức độ nhẹ, tổn thương khu trú có thể tiến triển thành thể nặng, lan rộng trên toàn cơ thể.
Bệnh viện Da liễu Trung ương từng tiếp nhận những bệnh nhân xuất hiện tình trạng đỏ da toàn thân, với các biểu hiện da đỏ, bong vảy gần như toàn bộ cơ thể. Một số trường hợp chuyển từ vảy nến thể mảng thông thường sang vảy nến thể mủ, gây xuất hiện các mụn mủ trên nền da viêm đỏ, kèm sốt, mệt mỏi và đau rát, khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp hơn.
Bác sỹ Hà Giang nhấn mạnh, người bệnh cần đặc biệt thận trọng trước những quảng cáo về phương pháp điều trị có thể làm sạch vảy nến nhanh chóng. Việc các mảng đỏ, bong vảy biến mất chỉ sau thời gian ngắn không đồng nghĩa bệnh đã được kiểm soát an toàn, bởi tổn thương có thể tái phát nghiêm trọng hơn khi tác dụng của thuốc giảm hoặc ngừng thuốc.
Để hạn chế biến chứng, người mắc vảy nến cần tuân thủ phác đồ điều trị, sử dụng thuốc đúng liều lượng, đúng đường dùng và tái khám theo lịch hẹn. Người bệnh không tự ý tiêm, uống corticoid toàn thân, ngừng thuốc hoặc thay đổi phương pháp điều trị khi chưa có hướng dẫn của bác sỹ. Đặc biệt, những người đã sử dụng corticoid kéo dài không được đột ngột ngừng thuốc mà cần được bác sỹ đánh giá, hướng dẫn điều chỉnh phù hợp.
Ngoài điều trị bằng thuốc, việc duy trì chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt lành mạnh, hạn chế căng thẳng và những yếu tố kích thích bệnh bùng phát cũng đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát vảy nến.
Theo bác sỹ Hà Giang, dù chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, bệnh vảy nến vẫn có thể được kiểm soát ổn định nếu được phát hiện, điều trị đúng và theo dõi lâu dài. Sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sỹ và người bệnh là yếu tố quan trọng giúp hạn chế tái phát, ngăn ngừa biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Liên quan đến công tác chăm sóc, hỗ trợ người mắc vảy nến, hưởng ứng Ngày Vảy nến Thế giới 29/10/2026 với chủ đề “Look Beyond My Skin” (Hãy nhìn xa hơn làn da của tôi), Bệnh viện Da liễu Trung ương sẽ tổ chức khám miễn phí cho người bệnh vảy nến từ ngày 26 đến 30/10 tại Phòng khám chuyên đề vảy nến và bệnh tự miễn, Khoa Điều trị nội trú ban ngày.
Khám sức khỏe định kỳ, người đàn ông bất ngờ phát hiện ung thư thực quản
Không có biểu hiện bất thường về sức khỏe, người đàn ông 53 tuổi tại Hà Nội bất ngờ được phát hiện ung thư thực quản ở giai đoạn rất sớm khi đi khám định kỳ. Nhờ ứng dụng kỹ thuật nội soi hiện đại, các bác sỹ đã loại bỏ hoàn toàn tổn thương mà không cần phẫu thuật mở, giúp người bệnh tránh được những can thiệp điều trị phức tạp.
Bệnh nhân P.H. (53 tuổi, Hà Nội) đến Hệ thống Y tế MEDLATEC khám sức khỏe định kỳ trong tình trạng hoàn toàn khỏe mạnh, không có bất kỳ dấu hiệu nào gợi ý bệnh lý đường tiêu hóa. Người bệnh không đau ngực, đau bụng, buồn nôn, nuốt vướng, nuốt đau hay sụt cân bất thường. Tiền sử bệnh lý của bản thân và gia đình cũng không ghi nhận yếu tố đáng chú ý.
Tuy nhiên, trong quá trình kiểm tra sức khỏe tổng quát, kết quả nội soi thực quản - dạ dày - tá tràng đã phát hiện một vùng niêm mạc bất thường tại thực quản, cách cung răng trên khoảng 32 - 35 cm.
Bằng công nghệ nội soi dải tần ánh sáng hẹp có phóng đại (NBI), các bác sỹ quan sát thấy vùng niêm mạc đổi màu nâu, kèm những biến đổi đặc trưng của hệ thống vi mạch dưới bề mặt niêm mạc. Đây là những dấu hiệu có giá trị trong nhận diện tổn thương tiền ung thư và ung thư thực quản giai đoạn sớm, vốn rất khó phát hiện bằng các phương pháp thăm khám thông thường.
Nghi ngờ tổn thương có nguy cơ ác tính, ê-kíp tiến hành sinh thiết để đánh giá mô bệnh học. Kết quả xác định bệnh nhân bị loạn sản biểu mô vảy độ cao, một dạng tổn thương tiền ung thư có nguy cơ tiến triển thành ung thư xâm lấn nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Sau khi đánh giá đặc điểm tổn thương, các bác sỹ Trung tâm Tiêu hóa MEDLATEC quyết định thực hiện kỹ thuật cắt tách dưới niêm mạc qua nội soi (ESD), nhằm loại bỏ toàn bộ vùng niêm mạc bất thường và xác định chính xác mức độ bệnh.
Đây là kỹ thuật can thiệp ít xâm lấn, cho phép bác sỹ bóc tách những tổn thương ung thư đường tiêu hóa giai đoạn sớm qua đường nội soi mà không cần phẫu thuật mở. So với phẫu thuật cắt thực quản, phương pháp này có ưu điểm bảo tồn cấu trúc cơ quan, giảm mức độ tổn thương và rút ngắn thời gian hồi phục ở những trường hợp đáp ứng đủ điều kiện điều trị.
Trong quá trình thực hiện, các bác sỹ tiêm dung dịch chuyên dụng vào lớp dưới niêm mạc để nâng vùng tổn thương, sau đó sử dụng dao nội soi cắt quanh chu vi và bóc tách khối tổn thương khỏi lớp mô bên dưới. Các vị trí có nguy cơ chảy máu được xử lý bằng kỹ thuật điện đông và kẹp clip khi cần thiết.
Toàn bộ tổn thương kích thước 3 x 1,5 cm được lấy ra nguyên khối, bảo đảm điều kiện đánh giá mô bệnh học và diện cắt sau can thiệp.
Đáng chú ý, kết quả giải phẫu bệnh trên bệnh phẩm sau cắt tách xác định bệnh nhân mắc ung thư biểu mô vảy tại chỗ (Tis), giai đoạn rất sớm của ung thư thực quản, khi tế bào ung thư chưa xâm lấn qua màng đáy của lớp biểu mô.
Kết quả kiểm tra cho thấy diện cắt đáy không còn tế bào u. Với đặc điểm tổn thương được phát hiện ở giai đoạn rất sớm và đã được loại bỏ qua nội soi, bệnh nhân không phải trải qua cuộc phẫu thuật cắt thực quản phức tạp. Người bệnh tiếp tục được theo dõi định kỳ để đánh giá khả năng hồi phục và phát hiện sớm những tổn thương có thể xuất hiện sau điều trị.
Theo các bác sỹ, ung thư thực quản là bệnh lý ác tính nguy hiểm, thường khó nhận biết trong giai đoạn đầu do triệu chứng nghèo nàn hoặc không rõ ràng. Khi xuất hiện các dấu hiệu như nuốt nghẹn, nuốt đau, đau tức ngực, sụt cân hoặc nôn ói kéo dài, bệnh có thể đã tiến triển, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn.
Điểm đáng chú ý trong trường hợp này là người bệnh hoàn toàn không có triệu chứng, song tổn thương ác tính vẫn được phát hiện nhờ nội soi trong đợt khám sức khỏe định kỳ. Việc nhận diện chính xác những thay đổi rất nhỏ của niêm mạc thực quản đã tạo điều kiện để bác sỹ lựa chọn phương pháp điều trị ít xâm lấn, bảo tồn thực quản và hạn chế ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
Các chuyên gia cho biết, tiên lượng ung thư thực quản phụ thuộc rất lớn vào giai đoạn phát hiện bệnh. Trong khi những trường hợp được chẩn đoán muộn thường phải điều trị phức tạp, kết hợp nhiều phương pháp như phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị, người bệnh được phát hiện ở giai đoạn rất sớm có thể được điều trị triệt căn bằng nội soi nếu đáp ứng các tiêu chuẩn chuyên môn.
Thực tế, không ít người vẫn có tâm lý chỉ đi khám khi cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, với ung thư đường tiêu hóa, việc chờ đợi triệu chứng có thể khiến người bệnh bỏ lỡ cơ hội phát hiện và điều trị ở giai đoạn thuận lợi nhất.
Các bác sỹ khuyến cáo, những người có nguy cơ cao mắc ung thư thực quản, đặc biệt là người hút thuốc lá, thường xuyên sử dụng rượu bia, có tiền sử tổn thương tiền ung thư hoặc các yếu tố nguy cơ liên quan, cần chủ động trao đổi với bác sỹ để được tư vấn tầm soát phù hợp. Việc chỉ định nội soi và khoảng cách giữa các lần kiểm tra cần căn cứ vào nguy cơ cá nhân, tiền sử bệnh và kết quả thăm khám, thay vì áp dụng một lịch tầm soát chung cho tất cả mọi người.
Đột quỵ gây liệt nửa người, bệnh nhân hồi phục ngoạn mục nhờ cấp cứu kịp thời
Bệnh nhân là bà Duyên (67 tuổi), đột ngột xuất hiện tình trạng méo miệng, không thể nhấc tay và chân bên trái khi đang tưới cây. Mặc dù mất khả năng vận động nửa người, bà vẫn tỉnh táo, không đau đầu, nôn ói hay rối loạn ý thức. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, gia đình lập tức liên hệ cấp cứu ngoại viện của một cơ sở y tế tại TP.HCM
Khi tiếp nhận bệnh nhân theo bác sỹ Lê Trung Tuấn, chuyên khoa cấp cứu cho biết, thời điểm tiếp nhận, người bệnh bị liệt mặt trung ương bên trái, liệt hoàn toàn nửa người trái, sức cơ tay và chân trái ở mức 0/5, trong khi bên phải vẫn bình thường. Theo thang điểm đánh giá đột quỵ NIHSS, bệnh nhân đạt 10 điểm, thuộc mức độ trung bình.
Trước những biểu hiện tổn thương thần kinh khu trú điển hình, ê-kíp lập tức kích hoạt quy trình báo động đột quỵ (Code Stroke), huy động các chuyên khoa thần kinh, chẩn đoán hình ảnh và điện quang can thiệp phối hợp khẩn trương xác định nguyên nhân, lựa chọn phương án điều trị.
Người bệnh được chụp cắt lớp vi tính sọ não, sau đó tiếp tục khảo sát bằng cộng hưởng từ (MRI). Kết quả phát hiện ổ nhồi máu não cấp tại vùng nhân bèo và chất trắng vành tia bên phải, khu vực liên quan đến đường dẫn truyền vận động, phù hợp với tình trạng liệt nửa người trái. Hình ảnh khảo sát không ghi nhận xuất huyết não hay bất thường mạch máu nội sọ.
Theo các bác sỹ, thời điểm phát hiện, vùng não của bệnh nhân đã bắt đầu bị tổn thương do thiếu máu nhưng vẫn còn cơ hội phục hồi nếu dòng máu được tái lập kịp thời.
Sau khi đánh giá tình trạng lâm sàng, kết quả chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm và các tiêu chuẩn an toàn, ê-kíp xác định bệnh nhân đủ điều kiện điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch. Phương pháp này giúp làm tan cục máu đông, khôi phục lưu lượng máu đến vùng não đang bị thiếu máu. Do không ghi nhận tình trạng tắc mạch lớn, người bệnh không cần can thiệp lấy huyết khối bằng dụng cụ.
Đáng chú ý, chỉ vài giờ sau khi sử dụng thuốc, tay và chân trái của bà Duyên bắt đầu cử động trở lại, các triệu chứng thần kinh cải thiện rõ rệt. Sau ba ngày được theo dõi, điều trị và đánh giá nguy cơ tái phát, bệnh nhân đủ điều kiện xuất viện, gần như không còn di chứng vận động.
Theo BSCKI Lê Trung Tuấn, kết quả điều trị tích cực có được nhờ gia đình nhận diện sớm dấu hiệu đột quỵ và đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu chuyên sâu trong thời gian vàng.
Đột quỵ nhồi máu não xảy ra khi dòng máu cung cấp cho một vùng não bị gián đoạn, khiến tế bào thần kinh thiếu oxy và dưỡng chất. Nếu tình trạng kéo dài, các tế bào não có thể tổn thương không hồi phục, dẫn đến liệt vận động, rối loạn ngôn ngữ, suy giảm nhận thức, thậm chí tử vong.
Bác sỹ Tuấn nhấn mạnh, trong cấp cứu đột quỵ, thời gian có ý nghĩa quyết định đối với khả năng phục hồi. Thuốc tiêu sợi huyết có thể được cân nhắc sử dụng trong vòng 4,5 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng đối với những bệnh nhân đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn điều trị. Tuy nhiên, người bệnh được can thiệp càng sớm, cơ hội cứu vùng não thiếu máu và hạn chế di chứng càng lớn.
Đặc biệt, không phải trường hợp đột quỵ nào cũng xuất hiện đau đầu dữ dội hoặc mất ý thức. Nhiều người bệnh vẫn tỉnh táo nhưng đột ngột méo miệng, yếu liệt tay chân hoặc nói khó. Việc chủ quan, chờ triệu chứng tự cải thiện có thể khiến người bệnh bỏ lỡ cơ hội điều trị hiệu quả.
Các chuyên gia khuyến cáo, khi phát hiện người có biểu hiện đột ngột méo miệng, yếu hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, nhìn mờ, chóng mặt hoặc mất thăng bằng bất thường, cần gọi cấp cứu ngay và nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ. Không tự ý cho người bệnh uống thuốc, ăn uống hoặc áp dụng các biện pháp điều trị tại nhà khi chưa được nhân viên y tế hướng dẫn.