Cảnh báo ngừng tim ở người trẻ từ những dấu hiệu dễ bỏ qua
Trung tâm Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận một nam bệnh nhân 44 tuổi, tiền sử khỏe mạnh, không hút thuốc, không ghi nhận bệnh lý tim mạch trước đó. Người bệnh vào viện trong tình trạng đau tức ngực nhẹ và tự đi bộ đến cấp cứu.
| Các chuyên gia khuyến cáo không nên chủ quan với các triệu chứng đau ngực, dù chỉ thoáng qua hoặc mức độ nhẹ. |
Kết quả thăm khám ban đầu cho thấy các chỉ số sinh tồn ổn định như mạch 90 lần/phút, huyết áp 120/80 mmHg, không ghi nhận rối loạn nhịp hay tiếng thổi tim. Điện tâm đồ chỉ ghi nhận hình ảnh ST chênh không điển hình ở các chuyển đạo trước tim, chưa gợi ý rõ tổn thương mạch vành hay nhồi máu cơ tim.
Người bệnh được chỉ định làm các xét nghiệm cơ bản và định lượng troponin T. Dự kiến, nếu kết quả trong giới hạn bình thường, bệnh nhân có thể được theo dõi và cân nhắc cho về. Tuy nhiên, khi đang chờ kết quả tại Trung tâm Cấp cứu A9, bệnh nhân bất ngờ ngã khuỵu, mất ý thức và rơi vào tình trạng ngừng tuần hoàn.
Ngay lập tức, các bác sỹ tiến hành ép tim, ghi nhận rung thất trên monitor. Người bệnh được sốc điện 3 lần, đặt nội khí quản và hồi sinh tim phổi tích cực. Sau khoảng 15 phút, tuần hoàn tự nhiên được tái lập.
Nhận định nguyên nhân nhiều khả năng do tim mạch gây rung thất, ê-kíp tiến hành hội chẩn khẩn và đưa bệnh nhân đi chụp, can thiệp mạch vành ngay lập tức. Kết quả chụp cho thấy cầu cơ động mạch liên thất trước (LAD) kèm hẹp tới 99% đoạn mạch sau cầu cơ. Đây được xác định là nguyên nhân gây rối loạn nhịp thất ác tính. Bệnh nhân được đặt stent LAD thành công.
Sau can thiệp, bệnh nhân được chuyển hồi sức tích cực, thực hiện hạ thân nhiệt chỉ huy trong 48 giờ, an thần, thở máy, hỗ trợ huyết động và kiểm soát các yếu tố nguy cơ. Kết thúc điều trị, người bệnh tỉnh táo, được rút ống nội khí quản và hồi phục hoàn toàn, không để lại di chứng.
Theo PGS-TS.Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu A9, cơ chế bệnh sinh trong trường hợp này liên quan đến hiệu ứng huyết động của cầu cơ mạch vành (myocardial bridging).
Ở trạng thái bình thường, máu nuôi tim chủ yếu trong thì tâm trương nên ít bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, trong thì tâm thu, đoạn mạch bị chèn ép gây giảm dòng chảy tạm thời. Dòng máu sau cầu cơ tăng tốc, tạo xoáy, gây tổn thương nội mạc, viêm và hình thành mảng xơ vữa.
Ngoài ra, cầu cơ còn tạo ra “bẫy huyết động”, khi gắng sức hoặc stress làm tăng mức độ chèn ép, gây rối loạn dòng chảy, thiếu máu cơ tim, thậm chí dẫn đến loạn nhịp ác tính và đột tử. Trong trường hợp này, tổn thương hẹp nặng đoạn LAD sau cầu cơ khiến vùng cơ tim thiếu máu lớn, kết hợp co thắt mạch vành và mảng xơ vữa không ổn định, dẫn đến thiếu máu cấp tính và rung thất, có thể gây tử vong tức thì.
Điểm đáng lưu ý là bệnh nhân không có yếu tố nguy cơ rõ ràng, triệu chứng lâm sàng mơ hồ, điện tâm đồ không điển hình, xét nghiệm troponin ban đầu vẫn trong giới hạn bình thường (9,6). Kết quả này chỉ được trả về sau khi bệnh nhân đã ngừng tuần hoàn. Theo các bác sỹ, đây là trường hợp thiếu máu cơ tim đang hình thành, biểu hiện bằng rối loạn nhịp ác tính trước khi marker tim tăng.
Trong thực tế, với những biểu hiện như vậy, người bệnh hoàn toàn có thể được cho về hoặc tiếp tục theo dõi tại tuyến cơ sở. Nếu ngừng tuần hoàn xảy ra ngoài cơ sở y tế, nguy cơ tử vong là rất cao.
Trường hợp này cho thấy một thực tế đáng lưu ý, người trẻ không đồng nghĩa với nguy cơ thấp, vẫn có thể tồn tại các tổn thương mạch vành nguy hiểm. Những bất thường như cầu cơ kèm xơ vữa khu trú rất khó phát hiện nếu chỉ dựa vào điện tâm đồ và xét nghiệm máu.
Hiện nay, các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh tiên tiến như chụp cắt lớp vi tính đếm photon (Photon-counting CT) cho phép quan sát chi tiết lòng mạch với độ phân giải cao, phát hiện sớm các mảng xơ vữa nhỏ và các bất thường cấu trúc như cầu cơ, đồng thời giảm liều thuốc cản quang và hỗ trợ phân tích thành phần mảng bám.
Ngừng tuần hoàn do tim mạch vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong đột ngột tại các phòng cấp cứu. Đáng chú ý, một tỷ lệ không nhỏ xảy ra ở người trẻ, không có bệnh nền, với biểu hiện ban đầu rất nghèo nàn.
Từ ca bệnh này, các chuyên gia khuyến cáo không nên chủ quan với các triệu chứng đau ngực, dù chỉ thoáng qua hoặc mức độ nhẹ. Những trường hợp “không điển hình” cần được theo dõi và đánh giá kỹ lưỡng hơn. Quan trọng hơn, việc chủ động tầm soát bằng các phương tiện chẩn đoán hiện đại sẽ giúp phát hiện sớm bệnh lý tim mạch, trước khi biến cố nguy hiểm xảy ra.
Nhiều ca phát hiện muộn ung thư đại trực tràng vì triệu chứng mờ nhạt
Chỉ trong hai tuần gần đây, Bệnh viện Nhân dân 115 (TP.HCM) ghi nhận nhiều trường hợp người trẻ mắc ung thư đại trực tràng ở giai đoạn muộn. Đáng lo ngại, phần lớn bệnh nhân đều chủ quan và dễ nhầm lẫn các triệu chứng ban đầu với mệt mỏi do áp lực công việc, khiến việc thăm khám bị trì hoãn.
Thạc sỹ, bác sỹ chuyên khoa II Trần Kinh Thành, Phó trưởng Khoa Nội tiêu hóa cho biết, không ít bệnh nhân thuộc thế hệ 9X đến khám khi bệnh đã tiến triển nặng, trong khi đó chỉ có các biểu hiện rất mơ hồ như mệt mỏi, da xanh xao, đau bụng âm ỉ.
Trường hợp của bệnh nhân P.V.P.U (sinh năm 1991) là một điển hình. Chỉ vì nhận thấy da dẻ xanh xao, gia đình đưa đi khám thì phát hiện thiếu máu nặng. Kết quả nội soi sau đó xác định có khối u lớn ở đại tràng phải.
Tương tự, một bệnh nhân nam 31 tuổi nhập viện trong tình trạng chóng mặt, rối loạn tiêu hóa. Kết quả chẩn đoán cuối cùng là ung thư trực tràng. Cả hai trường hợp đều không có biểu hiện rõ ràng, khiến việc phát hiện bệnh bị chậm trễ.
Theo các bác sỹ, khi làm xét nghiệm máu, nhiều bệnh nhân có biểu hiện thiếu máu hồng cầu nhỏ, nhược sắc – thường do thiếu sắt. Sắt là thành phần quan trọng giúp tạo hồng cầu vận chuyển oxy đi nuôi cơ thể. Khi thiếu sắt, người bệnh thường có các biểu hiện như chóng mặt, mệt mỏi, hụt hơi và da xanh xao.
Ung thư đại trực tràng là bệnh lý tiến triển âm thầm. Các khối u có thể gây chảy máu rỉ rả trong thời gian dài mà người bệnh không nhận ra, dẫn đến thiếu máu và tình trạng mệt mỏi kéo dài. Chính sự “lặng lẽ” này khiến nhiều người dễ nhầm lẫn với stress, thiếu ngủ hoặc rối loạn tiêu hóa thông thường. Khi triệu chứng trở nên rõ rệt, bệnh thường đã ở giai đoạn muộn, làm giảm hiệu quả điều trị.
Đáng chú ý, lối sống hiện đại đang góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh ở người trẻ. Chế độ ăn ít chất xơ, nhiều thực phẩm chế biến sẵn, thịt đỏ; thói quen ít vận động; lạm dụng rượu bia, thuốc lá; căng thẳng kéo dài… đều là những yếu tố thuận lợi cho bệnh phát triển. Ngoài ra, yếu tố di truyền cũng cần được lưu ý trong một số trường hợp.
Không chỉ dừng lại ở việc phát hiện muộn, nhiều bệnh nhân còn nhập viện khi đã xuất hiện biến chứng nguy hiểm. Tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định (cơ sở 2), thời gian gần đây, các bác sỹ liên tiếp xử lý các ca tắc ruột, thủng ruột do ung thư đại trực tràng. Đây là những tình trạng cấp cứu với nguy cơ tử vong cao, đòi hỏi can thiệp phẫu thuật phức tạp và kéo dài thời gian điều trị.
Ung thư đại trực tràng hiện là một trong những loại ung thư phổ biến nhất tại Việt Nam, với khoảng 16.835 ca mắc mới mỗi năm, chiếm 9,7% tổng số ca ung thư.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần chú ý đến những dấu hiệu tưởng chừng đơn giản như mệt mỏi kéo dài, da xanh xao, thay đổi thói quen đi tiêu, đau bụng âm ỉ hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. Việc thực hiện các xét nghiệm cơ bản và nội soi khi cần thiết có vai trò quyết định trong phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.
Bác sỹ Trần Kinh Thành nhấn mạnh, phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm có thể điều trị hiệu quả, thậm chí khỏi bệnh hoàn toàn. Ngược lại, khi đã có biến chứng, việc điều trị sẽ khó khăn và ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống của người bệnh”.
Trong bối cảnh ung thư đại trực tràng không còn là bệnh lý của riêng người cao tuổi mà đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt, việc nâng cao nhận thức, thay đổi lối sống và chủ động tầm soát định kỳ trở thành yêu cầu cấp thiết. Nếu được phát hiện sớm, khả năng điều trị thành công có thể rất cao, với tỷ lệ sống sau 5 năm lên đến 90%.
Người đàn ông mất cánh tay do nhiễm vi khuẩn “ăn thịt”
Một người đàn ông 57 tuổi rơi vào tình trạng nguy kịch do nhiễm vi khuẩn “ăn thịt” Vibrio vulnificus, buộc phải cắt cụt 1/3 cánh tay phải để giữ tính mạng.
Theo bác sỹ Đinh Văn Ba, Khoa Hồi sức Nội, Trung tâm Hồi sức cấp cứu và Chống độc, Bệnh viện Quân y 103, bệnh nhân nhập viện cách đây vài ngày với biểu hiện sốt cao, đau ngón cái bàn tay phải.
Chỉ trong thời gian ngắn, tình trạng sưng nề lan nhanh ra toàn bộ bàn tay. Qua thăm khám, các bác sỹ xác định bệnh nhân bị sốc nhiễm khuẩn rất nặng kèm viêm da mô mềm. Hồ sơ y tế cho thấy người bệnh có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường type 2 và gout mạn tính làm tăng nguy cơ diễn tiến nặng.
Trước diễn biến nguy kịch, êkíp đã phải tiến hành phẫu thuật cắt cụt phần chi bị hoại tử nhằm ngăn chặn nhiễm trùng lan rộng. Sau phẫu thuật, bệnh nhân tiếp tục được hồi sức tích cực với các biện pháp như thở máy, sử dụng kháng sinh phổ rộng và lọc máu liên tục. Hiện sức khỏe tạm thời ổn định.
Kết quả cấy máu từ Khoa Vi sinh xác định tác nhân gây bệnh là Vibrio vulnificus thường được gọi là “vi khuẩn ăn thịt người”. Hiện chưa xác định rõ nguyên nhân và bối cảnh nhiễm bệnh của trường hợp này.
Theo các chuyên gia, Vibrio vulnificus tồn tại tự nhiên trong môi trường nước mặn, cửa sông và phát triển mạnh vào mùa hè. Vi khuẩn có thể xâm nhập cơ thể qua vết thương hở hoặc đường tiêu hóa khi ăn hải sản chưa được nấu chín, đặc biệt là hàu sống. Sau khi xâm nhập, vi khuẩn có khả năng phá hủy mô rất nhanh, gây hoại tử, sốc nhiễm trùng và có thể dẫn đến tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Những người có bệnh nền như bệnh gan, đái tháo đường, suy giảm miễn dịch, bệnh lý tan máu bẩm sinh hoặc đang sử dụng thuốc giảm tiết axit dạ dày được xác định là nhóm có nguy cơ cao diễn tiến nặng khi nhiễm vi khuẩn này.
Để phòng tránh, các bác sỹ khuyến cáo người dân cần tuân thủ nguyên tắc ăn chín, uống sôi; không sử dụng hải sản sống hoặc chưa nấu chín kỹ; tránh để thực phẩm sống tiếp xúc với thực phẩm chín. Đồng thời, không nên bơi lội hoặc tiếp xúc với nước biển, nước lợ khi trên da có vết thương hở.
Trong trường hợp bị trầy xước khi đi biển, cần rửa sạch vết thương ngay bằng nước sạch, sát khuẩn kỹ và theo dõi chặt chẽ. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sưng đau lan nhanh, da đổi màu, sốt hoặc mệt mỏi, người bệnh, đặc biệt là những người có bệnh nền cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời, tránh những biến chứng nghiêm trọng.