Virus cúm A tấn công phổi, tim người đàn ông 72 tuổi
Ngày 26/1/2026, một cơ sở y tế tại TP.HCM tiếp nhận ông Thái (72 tuổi) trong tình trạng mệt mỏi kéo dài, sốt cao. Bệnh nhân có tiền sử bệnh mạch vành, đã đặt stent 6 năm trước, đang điều trị tim mạch, trong đó có thuốc kháng đông rivaroxaban.
| Các bác sỹ khuyến cáo, người cao tuổi, đặc biệt là người có bệnh tim mạch, hô hấp hoặc bệnh mạn tính, cần tiêm vắc-xin cúm hàng năm, theo dõi sát khi có các triệu chứng như sốt, ho, mệt bất thường và đi khám sớm. |
Theo người bệnh, vài tháng gần đây thường xuyên sử dụng thuốc giảm đau xương khớp không rõ loại. Khoảng một tháng trước nhập viện, ông mệt nhiều dần nhưng không ghi nhận rõ tình trạng nôn ra máu. Một ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân sốt cao, xét nghiệm tại phòng khám cho thấy hemoglobin chỉ còn 5.5 g/dL nên được chuyển tuyến điều trị.
Tại bệnh viện, bệnh nhân ho, sốt 39 độ C, phổi có rale nổ. Các xét nghiệm cho thấy bạch cầu và CRP tăng cao, Procalcitonin tăng nhẹ, test cúm A dương tính. CT scan ngực ghi nhận hình ảnh đông đặc, kính mờ và dày mô kẽ thùy trên phổi phải, phù hợp viêm phổi.
BS.CKI Phạm Phong Luân, chuyên khoa tim mạch khi thăm khám cho bệnh nhân cho biết, bệnh nhân nhiễm cúm A trên nền thể trạng kém, nhiều bệnh nền, đã xuất hiện biến chứng viêm phổi và suy tim mất bù cấp.
Song song đó, ông Thái bị thiếu máu nặng kiểu hồng cầu nhỏ nhược sắc, nghi do thiếu sắt và chưa loại trừ xuất huyết tiêu hóa. Xét nghiệm ferritin giảm còn 17 ng/mL, sắt huyết thanh rất thấp, test tìm máu ẩn trong phân dương tính. Nội soi dạ dày ghi nhận viêm sung huyết niêm mạc hang vị. Các bác sỹ dự kiến nội soi đại tràng khi tình trạng bệnh nhân ổn định hơn để tiếp tục tìm nguyên nhân thiếu máu.
Theo các bác sỹ, đây là ca bệnh phức tạp với nhiều vấn đề chồng lấp: nhiễm cúm A biến chứng viêm phổi, thiếu máu nặng nghi do xuất huyết tiêu hóa rỉ rả, suy tim mất bù trên nền bệnh cơ tim thiếu máu cục bộ đã đặt stent mạch vành, kèm huyết khối mỏm thất trái, đái tháo đường type 2, bệnh thận mạn và viêm thoái hóa khớp gối.
Bệnh nhân được điều trị kháng virus đủ 5 ngày, phối hợp kháng sinh phổ rộng theo diễn tiến nhiễm trùng, truyền hồng cầu lắng, điều trị suy tim và chăm sóc hỗ trợ. Sau điều trị, bệnh nhân hết sốt, không còn ho, tình trạng hô hấp và tim mạch ổn định dần, hemoglobin tăng lên 10 g/dL, sinh hoạt cải thiện rõ rệt.
“Người bệnh lớn tuổi, có nhiều bệnh đồng mắc, lại sử dụng thuốc giảm đau không rõ nguồn gốc và thuốc kháng đông kéo dài, làm tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa, gây loét và chảy máu. Khi mắc cúm A, nguy cơ diễn tiến nặng càng cao hơn”, bác sỹ Luân phân tích.
Các bác sỹ khuyến cáo, người cao tuổi, đặc biệt là người có bệnh tim mạch, hô hấp hoặc bệnh mạn tính, cần tiêm vắc-xin cúm hàng năm, theo dõi sát khi có các triệu chứng như sốt, ho, mệt bất thường và đi khám sớm.
Với bệnh nhân đang dùng thuốc kháng đông, cần tái khám định kỳ, tránh tự ý sử dụng thêm thuốc giảm đau, thuốc Đông y hoặc thuốc không rõ nguồn gốc. Khi xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ xuất huyết tiêu hóa như mệt nhiều, da xanh, chóng mặt, đi cầu phân đen, cần đến bệnh viện kiểm tra kịp thời.
Chủ quan vì stress, người phụ nữ 38 tuổi phát hiện tiểu đường nặng
Đi tiểu nhiều lần trong ngày, khát nước liên tục và mệt mỏi kéo dài, người phụ nữ 38 tuổi chủ quan cho rằng do áp lực công việc, đến khi ngất xỉu phải nhập viện cấp cứu mới phát hiện mắc tiểu đường nặng, kèm biến chứng nhiễm toan ceton nguy hiểm.
Bác sỹ Võ Trần Nguyên Duy, chuyên khoa Nội tiết - Đái tháo đường cho biết, nguyên nhân khiến bệnh nhân đi tiểu nhiều là do khi mắc tiểu đường, cơ thể không sử dụng được đường từ thức ăn một cách bình thường. Đường tích tụ trong máu buộc thận phải tăng cường đào thải, tạo ra nhiều nước tiểu để loại bỏ lượng đường dư thừa, gây tình trạng đa tiểu.
Việc mất nước liên tục khiến cơ thể rơi vào trạng thái khát kéo dài. Não bộ “phát tín hiệu” yêu cầu uống nước nhiều hơn, đồng thời kích thích đi tiểu thường xuyên hơn, tạo thành vòng xoắn bệnh lý là uống nhiều, tiểu nhiều, khát nước, một trong những dấu hiệu điển hình của bệnh tiểu đường.
Theo bác sỹ Duy, bệnh tiểu đường của chị Bình đã tiến triển nặng do không được phát hiện sớm. Người bệnh xuất hiện đầy đủ các triệu chứng điển hình của tiểu đường type 2 như khát nước, tiểu nhiều, sụt cân, mệt mỏi nhưng bị bỏ qua. Nếu tiếp tục chậm trễ điều trị, bệnh có thể gây biến chứng nguy hiểm như nhiễm toan ceton tiểu đường, với các biểu hiện thở nhanh nông, nhịp tim nhanh, tụt huyết áp, lơ mơ, hôn mê.
Một năm trước khi nhập viện, chị Bình thay đổi công việc, cường độ lao động tăng cao, thường xuyên căng thẳng. Không lâu sau đó, chị thấy mệt mỏi kéo dài dù ngủ đủ giấc, ăn uống bình thường nhưng cân nặng giảm nhanh. Tình trạng khát nước, tiểu nhiều, da khô ráp ngày càng rõ rệt, song bệnh nhân cho rằng nguyên nhân do stress công việc nên chỉ tự điều chỉnh bằng cách uống nhiều nước hơn.
Đến khi mệt mỏi tăng nặng, chị Bình ngất xỉu ngay tại nơi làm việc và được đưa vào bệnh viện cấp cứu.
Thời điểm nhập viện, đường huyết của bệnh nhân cao gấp 4 lần mức bình thường (dưới 140 mg/dL), nồng độ ceton trong máu tăng gấp 20 lần (bình thường 0,03-0,3 mmol/L). Bệnh nhân được bù dịch, truyền insulin qua bơm tiêm tự động và điều trị nội trú để kiểm soát đường huyết, ngăn ngừa biến chứng.
Sau một ngày điều trị, tình trạng khát nước giảm rõ rệt, lượng nước uống giảm dần. Sau 5 ngày, đường huyết ổn định, nồng độ ceton trở về mức bình thường.
“Rất nhiều người mắc tiểu đường nhưng không biết mình đã bệnh, do các dấu hiệu ban đầu thường âm thầm, dễ nhầm lẫn với mệt mỏi, stress hoặc rối loạn sinh hoạt”, bác sỹ Duy cho biết.
Theo báo cáo của Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) năm 2025, 11,1% dân số trưởng thành (20-79 tuổi) đang sống chung với bệnh tiểu đường.
Đáng chú ý, cứ 10 người mắc bệnh thì có hơn 4 người chưa được chẩn đoán. IDF dự báo đến năm 2050, cứ 8 người trưởng thành sẽ có 1 người mắc tiểu đường, tương đương khoảng 853 triệu người, tăng 46% so với hiện nay, trong đó hơn 90% là tiểu đường type 2.
Tại Việt Nam, theo Bộ Y tế, hiện có khoảng 7 triệu người mắc tiểu đường, trong đó hơn 55% đã xuất hiện biến chứng.
Các biến chứng thường gặp gồm tim mạch (34%), mắt và thần kinh (39,5%), thận (24%). Đáng lo ngại, bệnh không chỉ gia tăng ở người cao tuổi mà đang lan rộng trong nhóm dân số trẻ do áp lực cuộc sống, chế độ ăn nhiều đường, nhiều chất béo, ít vận động và thiếu ngủ.
Các bác sỹ khuyến cáo, những dấu hiệu như tiểu nhiều, khát nước nhiều, sụt cân nhanh, mệt mỏi kéo dài cần được thăm khám sớm. Người có nguy cơ cao mắc tiểu đường type 2 gồm người thừa cân béo phì, hút thuốc lá, ăn uống nhiều tinh bột đường, ít vận động, thức khuya kéo dài.
Theo bác sỹ Duy, tiểu đường là bệnh chuyển hóa mạn tính, nếu không được kiểm soát sẽ gây tổn thương nghiêm trọng nhiều cơ quan, đặc biệt là tim mạch, thận, thần kinh và bàn chân, thậm chí đe dọa tính mạng. Ngược lại, nếu phát hiện sớm và kiểm soát tốt đường huyết, huyết áp và các yếu tố nguy cơ, có thể giảm tới 80% biến chứng của bệnh.
Rối loạn chuyển hóa nặng ở tuổi 24: Hồi chuông cảnh báo lối sống văn phòng
Mờ mắt, nhức đầu, mệt mỏi kéo dài, vòng bụng ngày càng to, nam thanh niên 24 tuổi đi khám phát hiện rối loạn chuyển hóa mức độ nặng, dù còn rất trẻ.
Mới đây Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM tiếp nhận anh Mạnh (24 tuổi, TP.HCM) đến khám trong tình trạng mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, mờ mắt. Khai thác bệnh sử cho thấy bệnh nhân làm công việc liên quan đến dữ liệu, mỗi ngày ngồi trước máy tính 10-12 tiếng, thường xuyên làm thêm tại nhà.
Để giữ tỉnh táo, anh Mạnh có thói quen uống nước ngọt có gas, ăn thức ăn nhanh. Thời gian rảnh chủ yếu dùng để ngủ bù hoặc uống bia cùng bạn bè. Vài tháng gần đây, anh thường xuyên nhức đầu, chóng mặt, mệt mỏi, thị lực giảm nhưng cho rằng do áp lực công việc nên không đi khám sớm.
Khám tổng quát tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa, quận Tân Bình cũ), TS.Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết - Đái tháo đường, cho biết bệnh nhân bị rối loạn chuyển hóa mức độ khá nặng.
Các chỉ số ghi nhận gồm vòng eo 102cm (bình thường dưới 90cm), triglyceride 170mg/dL (bình thường dưới 150mg/dL), cholesterol HDL dưới 40mg/dL (bình thường trên 40mg/dL), huyết áp 130/85 mmHg (bình thường dưới 120/80 mmHg), đường huyết lúc đói 120mg/dL (bình thường dưới 100mg/dL).
Kết quả đo InBody cho thấy anh Mạnh nặng 93 kg, chỉ số BMI 32, thuộc béo phì độ 2, mỡ nội tạng cao gấp đôi ngưỡng an toàn.
Theo bác sỹ Hoàng, rối loạn chuyển hóa là hội chứng gồm vòng eo lớn do tích tụ mỡ bụng, tăng huyết áp, rối loạn đường huyết hoặc kháng insulin và rối loạn lipid máu. Đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây xơ vữa động mạch, làm tăng gấp 5 lần nguy cơ mắc tiểu đường type 2 và tăng gấp 2 lần nguy cơ bệnh tim mạch trong 5-10 năm.
Người mắc rối loạn chuyển hóa còn có nguy cơ đột quỵ tăng gấp 2-4 lần, nhồi máu cơ tim tăng gấp 3-4 lần và nguy cơ tử vong do các biến cố tim mạch cao gấp 2 lần so với người không mắc bệnh.
“Đáng lo ngại là rối loạn chuyển hóa đang ngày càng trẻ hóa, đặc biệt ở nhóm dân văn phòng. Do các triệu chứng không điển hình nên bệnh dễ bị bỏ qua”, bác sỹ Hoàng nhấn mạnh.
Theo các bác sỹ, nguyên nhân chính dẫn đến rối loạn chuyển hóa ở người trẻ là áp lực công việc kéo dài, chế độ ăn dư thừa năng lượng, tích tụ mỡ, ít vận động, hút thuốc, uống rượu và căng thẳng thường xuyên.
Việc điều trị rối loạn chuyển hóa tập trung vào kiểm soát từng yếu tố nguy cơ như mỡ bụng, huyết áp, đường huyết và rối loạn lipid máu, trong đó giảm cân đóng vai trò then chốt.
Anh Mạnh được xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa, phối hợp nhiều chuyên khoa gồm nội tiết, dinh dưỡng và vận động. Bên cạnh thuốc uống và thuốc tiêm giúp giảm cảm giác thèm ăn, bệnh nhân được tư vấn thay đổi lối sống, thay nước ngọt bằng nước ít đường, tăng cường rau xanh, trái cây, thịt nạc, hạn chế chất béo bão hòa và thực phẩm nhiều đường.
“Chỉ cần giảm 10-15% trọng lượng cơ thể đã có thể cải thiện rõ rệt tình trạng rối loạn chuyển hóa”, bác sỹ Hoàng cho biết. Và khi tuân thủ phác đồ điều trị và hướng dẫn của chuyên viên dinh dưỡng, anh Mạnh duy trì vận động thể chất tối thiểu 30 phút mỗi ngày. Sau 1 tháng, anh giảm được 4 kg; sau 3 tháng giảm tổng cộng 14 kg, vòng bụng giảm 10 cm.
Các xét nghiệm cho thấy đường huyết, huyết áp và các chỉ số mỡ máu đều cải thiện rõ rệt. “Mục tiêu của tôi là giảm còn 70 kg và tiếp tục duy trì lối sống lành mạnh theo chỉ định của bác sỹ”, anh Mạnh chia sẻ.