Chủ quan với tê tay kéo dài, người phụ nữ suýt mất chức năng bàn tay

Nhiều người cho rằng tê bì bàn tay chỉ là biểu hiện bình thường của tuổi tác hoặc hậu quả của lao động nặng nên chấp nhận sống chung với những cơn tê kéo dài. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo đây có thể là dấu hiệu của hội chứng ống cổ tay, bệnh lý nếu không được điều trị kịp thời có thể gây tổn thương thần kinh vĩnh viễn và làm suy giảm nghiêm trọng chức năng vận động của bàn tay.

Người phụ nữ 58 tuổi ở Hưng Yên là một trong những trường hợp như vậy. Nhiều năm trước, bà thường xuyên bị tê bì ở cả hai bàn tay. Sau khi đi khám, bà được chẩn đoán mắc hội chứng ống cổ tay và được bác sỹ tư vấn phẫu thuật. Tuy nhiên, vì nghĩ mình vẫn duy trì thói quen bơi lội, tập thể dục đều đặn nên bà tin rằng bệnh sẽ tự cải thiện theo thời gian.

Sự chủ quan ấy khiến bệnh âm thầm tiến triển. Những cơn tê rần xuất hiện ngày một nhiều hơn, đặc biệt về đêm. Các đầu ngón tay đau buốt, hai bàn tay yếu dần, lực cầm nắm suy giảm rõ rệt. Những công việc vốn rất đơn giản như bê đồ nặng cũng trở nên khó khăn.

Đến khi ngay cả việc bế cháu nhỏ cũng không còn đủ sức thực hiện, bà mới quyết định đến Bệnh viện Thanh Nhàn để điều trị. "Tôi bị tê tay từ nhiều năm trước. Đi khám, bác sỹ bảo mắc hội chứng ống cổ tay và khuyên nên phẫu thuật. Nhưng tôi nghĩ mình vẫn đi bơi, tập thể dục đều đặn nên bệnh sẽ tự cải thiện. Không ngờ càng về sau, các đầu ngón tay buốt nhiều hơn, hai bàn tay ngày càng yếu, không bê được đồ nặng, thậm chí ngay cả bế cháu nhỏ cũng không bế nổi. Lúc đó tôi mới quyết định nhập viện điều trị", người bệnh chia sẻ.

Sau khi khám lâm sàng kết hợp các thăm dò chức năng chuyên sâu, các bác sỹ Khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Thanh Nhàn xác định người bệnh mắc hội chứng ống cổ tay ở cả hai bên. Một bên đã tiến triển đến giai đoạn nặng với tình trạng dây thần kinh giữa bị chèn ép kéo dài.

Theo Ths.Hà Văn Tuấn, Khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Thanh Nhàn, hội chứng ống cổ tay là bệnh lý xảy ra khi dây thần kinh giữa bị chèn ép trong ống cổ tay. Đây là bệnh khá phổ biến nhưng thường bị bỏ qua vì nhiều người nhầm lẫn với biểu hiện của tuổi già hoặc mỏi tay do lao động.

"Nhiều người chấp nhận sống chung với tình trạng tê tay trong thời gian dài vì nghĩ bệnh không nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, hội chứng ống cổ tay có thể khiến người bệnh mất dần khả năng cầm nắm, teo cơ vùng gốc ngón cái và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Chúng tôi từng gặp nhiều trường hợp không làm được việc nặng, thường xuyên làm rơi đồ vật, thậm chí gặp khó khăn trong việc bế cháu hoặc thực hiện các sinh hoạt hằng ngày", bác sỹ Tuấn cho biết.

Kết quả thăm khám cho thấy dây thần kinh giữa của người bệnh đã bị chèn ép ở mức độ nặng. Nếu tiếp tục trì hoãn điều trị, nguy cơ giảm chức năng bàn tay, teo cơ vùng gốc ngón cái và tổn thương thần kinh không hồi phục là hoàn toàn có thể xảy ra.

Theo bác sỹ, một khi dây thần kinh đã bị tổn thương kéo dài, ngay cả sau khi được phẫu thuật giải ép, khả năng phục hồi hoàn toàn cũng không còn như giai đoạn điều trị sớm.

Trước nguy cơ mất chức năng vận động của bàn tay, các bác sỹ đã chỉ định phẫu thuật giải phóng ống cổ tay nhằm giảm áp lực lên dây thần kinh giữa.

Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Sau can thiệp, tình trạng đau buốt và tê bì giảm rõ rệt, chức năng vận động của bàn tay cải thiện tốt, lực cầm nắm từng bước được phục hồi.

"Tôi thấy khác hẳn sau mổ. Cảm giác buốt ở các đầu ngón tay gần như không còn nữa, tình trạng tê cũng giảm dần từng ngày. Trước đây tay tôi lúc nào cũng tê rần, có lúc cứng đến mức khó cử động. Bây giờ chỉ còn hơi tê nhẹ thôi. Tôi mừng lắm", người bệnh chia sẻ.

Theo các bác sỹ, khoảng 70-80% người mắc hội chứng ống cổ tay là phụ nữ và bệnh thường gặp ở độ tuổi từ 40 đến 60. Những năm gần đây, số ca mắc có xu hướng gia tăng do việc sử dụng máy tính, điện thoại thông minh và các công việc đòi hỏi phải lặp đi lặp lại động tác gập duỗi cổ tay trong thời gian dài.

Bên cạnh đó, người mắc đái tháo đường, suy giáp, viêm khớp dạng thấp hoặc các bệnh lý chuyển hóa khác cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần đi khám chuyên khoa ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như tê bì ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa; đau cổ tay hoặc bàn tay, đặc biệt tăng nhiều về đêm; giảm lực cầm nắm, thường xuyên làm rơi đồ vật; yếu bàn tay hoặc teo cơ vùng gốc ngón cái.

Những cơn tê tay kéo dài không phải lúc nào cũng chỉ là dấu hiệu của tuổi tác. Đó có thể là lời cảnh báo của dây thần kinh giữa đang bị chèn ép từng ngày. Nếu được phát hiện và điều trị sớm, người bệnh có thể phục hồi tốt chức năng bàn tay. Ngược lại, sự chủ quan và trì hoãn điều trị có thể khiến tổn thương thần kinh trở nên không thể đảo ngược, ảnh hưởng lâu dài đến khả năng lao động và chất lượng cuộc sống.

Tin thuốc nam, hai phụ nữ đánh mất "thời gian vàng" điều trị ung thư

Phát hiện khối u ở vú trái cách đây hơn một năm, chị Thu (35 tuổi) đến khám tại Bệnh viện và được chẩn đoán mắc ung thư vú giai đoạn II. Thời điểm đó, tế bào ung thư mới di căn hạch lân cận, cơ hội điều trị vẫn rất khả quan.

Điều khiến chị chủ quan là sức khỏe gần như không thay đổi. Chị vẫn đi làm, sinh hoạt bình thường, ăn uống ngon miệng và không có cảm giác đau đớn. Lo ngại phẫu thuật, hóa trị và xạ trị sẽ khiến cơ thể suy kiệt, chị quyết định từ chối toàn bộ phác đồ điều trị của bác sỹ, lựa chọn về nhà uống thuốc nam và các loại lá cây.

Trong những tháng đầu, chị cảm thấy ăn ngon và ngủ tốt hơn nên càng tin rằng lựa chọn của mình là đúng. Thế nhưng, khoảng một tháng trước khi quay trở lại bệnh viện, chị bắt đầu ho nhiều, có đờm trắng, khó thở, đau tức ngực và các triệu chứng ngày càng nặng hơn.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính cho thấy khối u không những không thu nhỏ mà còn xâm lấn ra ngoài da, lan xuống lớp mỡ dưới da, ăn vào cơ thành ngực, màng phổi và trung thất.

Ths.Phạm Tuấn Mạnh, chuyên khoa ngoại ung bướu cho biết, người bệnh đã bước sang ung thư vú giai đoạn IV với tổn thương di căn phổi, hạch trung thất, hạch nách, xương ức, xương sườn và cột sống cổ.

Ở giai đoạn này, mục tiêu điều trị không còn là chữa khỏi mà chuyển sang kiểm soát bệnh, giảm triệu chứng, kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống. Chị Thu được chỉ định xạ trị công nghệ cao kết hợp hóa trị nhằm giảm đau và khống chế sự phát triển của tế bào ung thư.

Một trường hợp khác cũng để lại nhiều tiếc nuối là chị Như (38 tuổi). Được chẩn đoán ung thư vú trái giai đoạn III C, đã di căn hạch nách và hạch thượng đòn, chị vẫn từ chối điều trị vì tin rằng thuốc nam sẽ hiệu quả hơn và lo ngại tác dụng phụ của hóa trị, xạ trị.

Sáu tháng uống thuốc lá không mang lại kết quả như kỳ vọng. Khối u tăng kích thước từ 2 cm lên 4 cm, xuất hiện thêm nhiều hạch di căn và tổn thương đã lan tới phổi. "Cầm kết quả siêu âm, tôi bủn rủn tay chân vì nghĩ mình không còn cơ hội sống", chị Như nhớ lại.

May mắn hơn chị Thu, chị Như đã thay đổi quyết định trước khi quá muộn. Được gia đình động viên, chị quay lại bệnh viện và điều trị theo phác đồ đa mô thức gồm hóa trị, phẫu thuật và xạ trị.

Trong quá trình hóa trị, chị gặp nhiều tác dụng phụ như rụng tóc, chán ăn, mất vị giác và buồn nôn. Tuy nhiên, các triệu chứng đều được bác sỹ kiểm soát bằng thuốc hỗ trợ.

Để hạn chế nguy cơ giảm tiểu cầu gây gián đoạn điều trị, bác sỹ chủ động sử dụng thuốc dự phòng ngay từ đầu, giúp người bệnh hoàn thành toàn bộ phác đồ. Sau các đợt hóa trị, chị được phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến vú và nạo vét hạch nách. Tiếp đó, người bệnh tiếp tục trải qua tám đợt hóa trị bổ sung cùng xạ trị với tổng liều 50 Gy.

Theo bác sỹ Phạm Tuấn Mạnh, kỹ thuật xạ trị điều biến liều kết hợp hít sâu nín thở được áp dụng giúp giảm thời gian điều trị, đồng thời hạn chế tối đa liều tia vào tim và các cơ quan lành xung quanh.

Hệ thống camera quang học ba chiều theo dõi chuyển động lồng ngực theo thời gian thực. Nếu người bệnh thay đổi tư thế hoặc cử động chỉ một đến hai milimet, chùm tia sẽ tự động ngắt để bảo đảm độ chính xác.

Sau hơn một năm điều trị phối hợp, sức khỏe chị Như ổn định, các chỉ số xét nghiệm ung thư trở về giới hạn bình thường. "Dù quay lại điều trị khi bệnh đã nặng hơn, tôi vẫn còn cơ hội nhờ tin tưởng bác sỹ và kiên trì theo đuổi phác đồ", chị xúc động chia sẻ.

Từ hai trường hợp trên, bác sỹ Phạm Tuấn Mạnh cho biết đến nay chưa có bất kỳ nghiên cứu khoa học quy mô lớn nào trên thế giới chứng minh thuốc nam hay các loại lá cây có thể chữa khỏi ung thư.

Một số dược liệu có thể hỗ trợ nâng cao thể trạng, cải thiện giấc ngủ hoặc kích thích ăn uống. Một số hoạt chất tự nhiên cũng đang được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ kiểm soát tế bào ung thư. Tuy nhiên, những sản phẩm này không thể thay thế các phương pháp điều trị đã được chứng minh bằng bằng chứng khoa học.

"Người bệnh tuyệt đối không tự ý bỏ phác đồ điều trị để sử dụng thuốc nam nếu chưa được bác sỹ chuyên khoa tư vấn", bác sỹ nhấn mạnh. Theo bác sỹ Mạnh, một trong những nguyên nhân khiến nhiều người từ chối điều trị là vì ung thư giai đoạn đầu thường không gây đau đớn hay ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt.

Người bệnh vẫn khỏe mạnh, vẫn đi làm bình thường nên dễ lầm tưởng bệnh chưa nguy hiểm. Thực tế, bên trong cơ thể, tế bào ung thư vẫn liên tục phân chia, hình thành hệ thống mạch máu mới để phát triển và cạnh tranh nguồn dinh dưỡng với tế bào bình thường.

Chỉ trong khoảng từ 6 đến 12 tháng, khối u có thể chuyển từ giai đoạn còn khả năng điều trị triệt căn sang giai đoạn di căn xa, làm mất đi "thời gian vàng" quý giá.

Bác sỹ cũng cho biết điều trị ung thư hiện nay đã có nhiều bước tiến. Việc phối hợp phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị nội tiết, điều trị trúng đích và miễn dịch giúp nâng cao hiệu quả điều trị, đồng thời giảm đáng kể tác dụng phụ so với trước đây.

Trong suốt quá trình điều trị, người bệnh được sử dụng nhiều biện pháp hỗ trợ như thuốc chống nôn, kiểm soát tiêu hóa, cải thiện dinh dưỡng và dự phòng suy tủy, giảm tiểu cầu để bảo đảm hoàn thành phác đồ.

"Tác dụng phụ của điều trị hiện nay phần lớn đều có thể kiểm soát. Điều đáng sợ nhất không phải là hóa trị hay xạ trị, mà là sự chần chừ và bỏ lỡ thời điểm điều trị hiệu quả nhất", bác sỹ Mạnh nhấn mạnh.

Ung thư vú nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm có tiên lượng điều trị rất khả quan. Ngược lại, việc tin vào những phương pháp chưa được kiểm chứng và trì hoãn điều trị có thể khiến người bệnh đánh đổi bằng cơ hội sống, trong khi đó là điều hoàn toàn có thể tránh được nếu tuân thủ phác đồ điều trị của bác sỹ chuyên khoa.

Thị lực 10/10 vẫn có thể mất thị lực vì biến chứng tiểu đường thai kỳ

Nghĩ rằng đường huyết đã trở về bình thường sau sinh đồng nghĩa với việc bệnh đã khỏi, chị Tiên (31 tuổi, TP.HCM) không tái khám theo lịch hẹn sau khi được chẩn đoán mắc tiểu đường thai kỳ ở tháng thứ 7 của thai kỳ.

Ba tháng sau sinh, chị bắt đầu nhìn thấy những đốm đen và các vệt sáng lơ lửng trước mắt. Cảm giác như có máu xuất hiện trong mắt khiến chị quyết định đến viện thăm khám.

Điều khiến người bệnh bất ngờ là dù kết quả đo thị lực vẫn đạt 10/10 ở cả hai mắt, các bác sỹ lại phát hiện võng mạc đã xuất hiện nhiều tổn thương nghiêm trọng.

Bác sỹ Đoàn Thị Phương Nhi, chuyên khoa mắt khi trực tiếp thăm khám cho bệnh nhân cho biết, hình ảnh chụp đáy mắt ghi nhận võng mạc hai mắt xuất hiện nhiều tân mạch bất thường kèm hiện tượng co kéo và xuất huyết dịch kính. Người bệnh được chẩn đoán mắc bệnh võng mạc đái tháo đường tăng sinh ở cả hai mắt, giai đoạn nặng của bệnh.

Theo bác sỹ Phương Nhi, đây là tình trạng rất dễ bị bỏ sót bởi nhiều người cho rằng chỉ cần nhìn rõ là mắt vẫn khỏe mạnh. "Thực tế, bệnh võng mạc đái tháo đường có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài mà không làm giảm thị lực ở giai đoạn đầu. Người bệnh vẫn nhìn rõ nhưng tổn thương võng mạc đã diễn ra và ngày càng nặng hơn", bác sỹ cho biết.

Các chuyên gia giải thích, đường huyết tăng cao kéo dài sẽ làm tổn thương các mạch máu nhỏ nuôi võng mạc. Khi võng mạc thiếu oxy, cơ thể sẽ hình thành thêm nhiều mạch máu mới nhằm bù đắp lượng máu nuôi dưỡng.

Tuy nhiên, những mạch máu mới này rất mỏng manh, dễ rò rỉ hoặc vỡ, dẫn đến xuất huyết dịch kính, phù hoàng điểm, bong võng mạc và cuối cùng có thể gây mất thị lực nếu không được điều trị kịp thời.

Ở trường hợp của chị Tiên, việc không tiếp tục theo dõi sau sinh khiến bệnh tiến triển âm thầm. "Bệnh nhân từng mắc tiểu đường thai kỳ nhưng không tái khám theo hướng dẫn. Đến khi xuất hiện các triệu chứng bất thường thì võng mạc đã bước sang giai đoạn tăng sinh", bác sỹ Nhi cho biết.

Theo bác sỹ, thai kỳ là giai đoạn cơ thể có nhiều thay đổi về nội tiết, tuần hoàn và chuyển hóa, làm tăng nguy cơ tiến triển tổn thương võng mạc ở những người có rối loạn đường huyết hoặc các yếu tố nguy cơ khác.

Người bệnh được chỉ định tiêm thuốc chống tăng sinh mạch máu (Anti-VEGF) trực tiếp vào buồng dịch kính nhằm kiểm soát các tân mạch bất thường, đồng thời phối hợp theo dõi và kiểm soát đường huyết tại chuyên khoa Nội tiết.

Sau một tháng điều trị, tình trạng xuất huyết dịch kính được kiểm soát, các triệu chứng nhìn thấy đốm đen và vệt sáng trước mắt biến mất. Đường huyết của người bệnh cũng ổn định trong giới hạn bình thường.

Tuy nhiên, theo bác sỹ Phương Nhi, điều đó không đồng nghĩa với việc người bệnh có thể chủ quan. Bệnh võng mạc đái tháo đường vẫn có thể tiếp tục tiến triển ngay cả khi thai kỳ đã kết thúc và đường huyết đã trở về mức bình thường. Vì vậy, những phụ nữ từng mắc tiểu đường thai kỳ cần được khám mắt định kỳ, theo dõi võng mạc theo đúng hướng dẫn của bác sỹ để phát hiện sớm các tổn thương trước khi ảnh hưởng đến thị lực.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo, ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như nhìn thấy ruồi bay, chớp sáng, nhìn méo hình, xuất hiện đốm đen trước mắt hoặc thị lực giảm, người bệnh cần đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám sớm.

Theo bác sỹ, võng mạc đái tháo đường là một trong những biến chứng nguy hiểm của bệnh đái tháo đường. Bệnh thường gặp ở người mắc đái tháo đường nhiều năm, đái tháo đường thai kỳ hoặc có các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu. Đáng lo ngại, giai đoạn đầu bệnh thường không có biểu hiện rõ ràng nên nhiều người chỉ phát hiện khi tổn thương đã tiến triển nặng.

Bên cạnh đó, phụ nữ mang thai còn có nguy cơ mắc nhiều bệnh lý về mắt liên quan đến tăng huyết áp thai kỳ, tiền sản giật, sản giật hoặc bệnh tuyến giáp. Những bệnh lý này có thể gây tổn thương mạch máu võng mạc, phù võng mạc, xuất huyết đáy mắt, làm suy giảm thị lực và thậm chí dẫn đến mù lòa nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Các bác sỹ nhấn mạnh, bảo vệ thị lực không chỉ là kiểm soát tốt đường huyết mà còn cần duy trì việc khám mắt định kỳ, đặc biệt ở những phụ nữ từng mắc tiểu đường thai kỳ. Việc phát hiện sớm các tổn thương võng mạc sẽ giúp điều trị hiệu quả hơn, hạn chế nguy cơ mất thị lực và bảo tồn chức năng thị giác lâu dài.