Phát hiện sớm dị tật tim bẩm sinh, mở cơ hội điều trị ít xâm lấn

Ở tuổi 23, T.T.T.H. (quê Phú Thọ) chưa từng nghĩ mình mắc bệnh tim. Không khó thở, không đau ngực, không hồi hộp hay giảm khả năng gắng sức, H. vẫn sinh hoạt và làm việc như bao người trẻ khác. Những lúc cảm thấy mệt mỏi thoáng qua, cô chỉ cho rằng đó là hệ quả của áp lực công việc.

Chính vì vậy, kết quả siêu âm tim trong lần khám sức khỏe tổng quát đã khiến H. và gia đình không khỏi bàng hoàng. Các bác sỹ xác định cô mắc thông liên nhĩ lỗ thứ hai, trong đó lỗ thông đã giãn rộng tới 31mm, một kích thước rất lớn đối với thể trạng của một phụ nữ trẻ. Dị tật này đã khiến buồng tim phải giãn và bắt đầu làm tăng áp lực động mạch phổi.

Theo GS-TS.Lê Ngọc Thành, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội cơ sở Linh Đàm cùng ê kíp Khoa Phẫu thuật Tim mạch và Lồng ngực, những trường hợp được phát hiện tình cờ trước khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng luôn là may mắn rất lớn đối với người bệnh. Tuy nhiên, sự may mắn đó không tự nhiên mà có, mà là kết quả của quá trình thăm khám bài bản cùng kinh nghiệm của bác sĩ lâm sàng trong việc nhận diện những bất thường rất kín đáo.

"Nếu bỏ sót ở giai đoạn này, đến tuổi trung niên, cấu trúc tim sẽ bị tổn thương ngày càng nặng, dẫn đến suy tim. Khi đó việc điều trị sẽ phức tạp hơn rất nhiều và hiệu quả cũng không còn được như giai đoạn sớm", GS-TS.Lê Ngọc Thành cho biết.

Sau khi đánh giá toàn diện tình trạng bệnh, ê kíp quyết định can thiệp sớm. Đối với một cô gái mới 23 tuổi, mục tiêu điều trị không chỉ dừng lại ở việc vá kín lỗ thông liên nhĩ mà còn phải bảo đảm người bệnh có thể trở lại cuộc sống bình thường với chất lượng sống tốt nhất sau phẫu thuật.

Ngày 24/6/2026, các bác sỹ Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, cơ sở Linh Đàm đã thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi toàn bộ vá thông liên nhĩ dưới tuần hoàn ngoài cơ thể.

Khác với phương pháp mổ mở truyền thống phải cưa dọc xương ức và để lại vết sẹo dài trước ngực, ê kíp lựa chọn tiếp cận qua các lỗ trocar rất nhỏ ở thành ngực bên. Phương pháp này giúp xử lý triệt để tổn thương nhưng giảm đáng kể sang chấn, hạn chế mất máu, giảm đau sau mổ, rút ngắn thời gian hồi phục và đặc biệt không để lại vết sẹo lớn trên thành ngực.

Đối với một phụ nữ trẻ, việc không phải mang theo vết sẹo dài suốt cuộc đời không chỉ mang ý nghĩa về mặt thẩm mỹ mà còn góp phần giảm gánh nặng tâm lý sau điều trị. Đây cũng là một trong những giá trị nhân văn mà ngoại khoa tim mạch hiện đại đang hướng tới.

Ngay sau phẫu thuật, người bệnh được rút máy thở, tự thở bình thường và sáng 25/6 đã được chuyển lên phòng điều trị nội trú trong tình trạng ổn định. Các chỉ số sức khỏe đều bình thường, tạo điều kiện để bệnh nhân sớm trở lại cuộc sống thường nhật với một trái tim khỏe mạnh.

GS-TS.Lê Ngọc Thành chia sẻ: "Tôi đã triển khai thành công kỹ thuật phẫu thuật nội soi tim toàn bộ này từ nhiều năm trước và đã được đồng nghiệp trong nước cũng như quốc tế ghi nhận. Việc thực hiện thành công kỹ thuật khó này tại cơ sở Linh Đàm hôm nay chính là minh chứng cho sự nối tiếp và làm chủ công nghệ bài bản của đội ngũ thầy thuốc nơi đây."

Từ trường hợp của bệnh nhân H., GS.Lê Ngọc Thành cũng đưa ra lời cảnh báo đối với nhiều người trẻ vẫn có tâm lý chủ quan, cho rằng bệnh tim mạch hay suy tim chỉ xuất hiện ở người cao tuổi.

"Những dị tật tim bẩm sinh như thông liên nhĩ giống như một làn sóng ngầm. Chúng âm thầm bào mòn chức năng tim từng ngày mà không phát ra bất kỳ tín hiệu đau đớn nào ở giai đoạn đầu", Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược nhấn mạnh.

Theo GS.Thành, chính khả năng thích nghi của cơ thể với tình trạng thiếu hụt cơ học kéo dài khiến nhiều người lầm tưởng mình hoàn toàn khỏe mạnh. Đến khi xuất hiện các triệu chứng như khó thở, hụt hơi hoặc giảm khả năng gắng sức thì tổn thương tim thường đã bước sang giai đoạn muộn, buồng tim giãn lớn, áp lực động mạch phổi tăng cao và nhiều biến đổi không còn khả năng hồi phục hoàn toàn.

Lúc đó, "thời điểm vàng" để áp dụng các phương pháp điều trị ít xâm lấn đã trôi qua, người bệnh có thể phải đối mặt với những cuộc đại phẫu phức tạp hơn cùng nguy cơ suy tim kéo dài suốt cuộc đời.

Ca bệnh của cô gái 23 tuổi là lời nhắc nhở rằng ngay cả những người trẻ không có triệu chứng cũng không nên chủ quan với sức khỏe tim mạch. Khám sức khỏe định kỳ vẫn là cách hiệu quả nhất để phát hiện sớm các bệnh lý tiềm ẩn, tạo cơ hội điều trị trước khi xảy ra những tổn thương không thể đảo ngược.

Thành công của ca phẫu thuật cũng cho thấy bước phát triển của Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội nói riêng và khối ngành Khoa học Sức khỏe của Đại học Quốc gia Hà Nội nói chung trong việc làm chủ các kỹ thuật ngoại khoa tim mạch hiện đại.

Đây là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa Nghị quyết 57 của Chính phủ về phát triển nhân lực y tế tế kỹ thuật cao. Đặc biệt, thành tựu này là minh chứng sống động cho việc triển khai toàn diện Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân; Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Trong đó, định hướng tập trung xây dựng mô hình “Trường học - Bệnh viện” tiên tiến, đưa các công trình nghiên cứu và kỹ thuật mũi nhọn từ giảng đường ra ứng dụng trực tiếp tại các cơ sở thực hành lâm sàng. Việc làm chủ công nghệ điều trị đỉnh cao ngay tại Cơ sở Linh Đàm đã hiện thực hóa mục tiêu tối ưu hóa năng lực thực hành của đội ngũ giảng viên - bác sĩ, đồng thời mở ra môi trường học tập thực tế chất lượng cao cho thế hệ thầy thuốc tương lai.

Cảnh báo nạn “cò mồi' trước cổng Bệnh viện Mắt Trung ương

Thông tin từ Bệnh viện Mắt Trung ương cho biết thời gian gần đây, tại khu vực trước cổng bệnh viện số 85 Bà Triệu, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội xuất hiện nhiều đối tượng "cò mồi" lợi dụng tâm lý lo lắng của người bệnh để thực hiện các hành vi môi giới, lừa đảo.

Theo ghi nhận của bệnh viện, các đối tượng thường tiếp cận người bệnh ngay từ khu vực cổng vào, mời chào mua sổ khám bệnh, hứa hẹn làm thủ tục khám nhanh không cần xếp hàng, tư vấn các gói khám hoặc tìm cách dẫn dắt người bệnh đến các cơ sở y tế bên ngoài nhằm trục lợi.

Trước thực trạng này, Bệnh viện Mắt Trung ương khẳng định quy trình khám chữa bệnh tại bệnh viện hiện được tổ chức đơn giản, nhanh chóng và thuận tiện. Người bệnh không cần thông qua bất kỳ cá nhân hay dịch vụ trung gian nào để được khám bệnh.

Bệnh viện cũng thông tin rõ mức giá các dịch vụ khám nhằm giúp người dân chủ động đối chiếu, tránh bị các đối tượng lợi dụng thu tiền sai quy định. Cụ thể, giá khám theo yêu cầu là 300.000 đồng/lượt; khám chuyên gia 500.000 đồng/lượt; khám chuyên sâu ngoài giờ hành chính 350.000 đồng/lượt.

Đặc biệt, bệnh viện nhấn mạnh hiện không sử dụng sổ khám bệnh trong quy trình khám chữa bệnh. Vì vậy, người dân không phải mua sổ y bạ hay bất kỳ loại giấy tờ nào do các đối tượng bên ngoài mời chào.

Để bảo đảm an toàn, Bệnh viện Mắt Trung ương khuyến cáo người bệnh tuyệt đối không đưa tiền, giấy tờ tùy thân hoặc căn cước công dân cho người lạ trước cổng bệnh viện. Ngay sau khi đến bệnh viện, người dân nên di chuyển trực tiếp vào khu vực tiếp đón để được nhân viên y tế hướng dẫn làm thủ tục. Nhân viên bệnh viện đều mặc đồng phục, đeo thẻ chức danh và có logo nhận diện rõ ràng.

Đối với người đăng ký khám trực tiếp, sau khi lấy số thứ tự tại khu vực tiếp đón, nhân viên bệnh viện sẽ hỗ trợ hoàn tất thủ tục và hướng dẫn đến đúng phòng khám.

Trong khi đó, những người đã đăng ký khám trực tuyến thành công trên ứng dụng "BV Mắt TW" chỉ cần đến quầy tiếp đón để được hướng dẫn đến thẳng phòng khám theo lịch đã đăng ký. Bệnh viện cũng khuyến khích người dân sử dụng hình thức đăng ký trực tuyến nhằm giảm thời gian chờ đợi và hạn chế tình trạng chen lấn.

Trường hợp cần được hỗ trợ, người dân có thể liên hệ số điện thoại 0979 301 616 hoặc nhắn tin tới Fanpage chính thức "Bệnh viện Mắt Trung ương" để được hướng dẫn chi tiết.

Bệnh viện lưu ý, khi đến khám cần mang theo căn cước công dân, thẻ bảo hiểm y tế cùng các giấy tờ liên quan để quá trình tiếp nhận và khám chữa bệnh được thực hiện nhanh chóng, thuận tiện.

Bệnh viện Mắt Trung ương tiếp tục khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước các hành vi môi giới, "cò mồi" và lừa đảo. Mọi thông tin hướng dẫn khám chữa bệnh chỉ được cung cấp bởi nhân viên bệnh viện tại khu vực tiếp đón, quầy Công tác xã hội hoặc trên các kênh truyền thông chính thức của bệnh viện.

Theo kế hoạch, thời gian khám bệnh mùa hè của Bệnh viện Mắt Trung ương được áp dụng từ ngày 15/6 đến 15/9/2026. Các phòng khám theo yêu cầu làm việc từ thứ Hai đến thứ Sáu, buổi sáng từ 6 giờ đến 11 giờ 30, buổi chiều từ 13 giờ đến 16 giờ. Các phòng khám ngoài giờ hành chính hoạt động từ 16 giờ đến 18 giờ 30 nhằm đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng tăng của người dân.

Mở hướng phát triển mới cho ngành tim mạch Việt Nam

Tim mạch Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với hàng loạt kỹ thuật chuyên sâu, công nghệ hiện đại và xu hướng điều trị chính xác. Tuy nhiên, để giảm gánh nặng bệnh tật và nâng cao sức khỏe cộng đồng, ngành tim mạch cần chuyển mạnh từ điều trị từng ca bệnh sang xây dựng hệ sinh thái chăm sóc toàn diện, lấy dự phòng, quản lý nguy cơ và chăm sóc liên tục làm trọng tâm.

Chuyên ngành tim mạch Việt Nam đang chứng kiến những bước tiến mạnh mẽ cả về chuyên môn lẫn công nghệ. Từ việc làm chủ nhiều kỹ thuật can thiệp hiện đại, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, y học chính xác đến phát triển các phương pháp điều trị cá thể hóa, ngành tim mạch đang mở ra nhiều cơ hội cứu sống và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

Tuy nhiên, trước gánh nặng ngày càng lớn của bệnh tim mạch, các chuyên gia cho rằng mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc làm chủ kỹ thuật mà cần kiến tạo một hệ sinh thái chăm sóc tim mạch toàn diện, đồng bộ và bền vững.

PGS-TS.Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, riêng năm 2025, Bệnh viện Bạch Mai đã thực hiện hơn 14.000 ca can thiệp tim mạch và hơn 1.400 ca phẫu thuật tim. Bệnh viện hiện làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu như thay van động mạch chủ qua đường ống thông (TAVI), sửa van hai lá bằng MitraClip, ghép tim và triệt đốt rung nhĩ bằng công nghệ xung điện trường.

Theo Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, thành tựu lớn nhất của y học tim mạch không nằm ở số lượng kỹ thuật hay công trình nghiên cứu, mà ở khả năng chuyển hóa tri thức khoa học thành giá trị thực tiễn cho người bệnh. Mọi tiến bộ y học cuối cùng đều phải hướng đến mục tiêu giảm tỷ lệ tử vong, giảm biến chứng và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Mặc dù đạt được nhiều bước tiến quan trọng, bệnh tim mạch vẫn là nhóm bệnh gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam cũng như trên thế giới. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực điều trị và mở rộng hợp tác quốc tế.

Theo các chuyên gia, y học tim mạch đang bước vào kỷ nguyên mới với sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, y học chính xác và y học cá thể hóa. Vì vậy, bên cạnh việc làm chủ các kỹ thuật hiện đại, các cơ sở y tế cần đầu tư mạnh hơn cho nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng nền tảng học thuật vững chắc để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Một vấn đề đáng lo ngại hiện nay là bệnh tim mạch đang có xu hướng trẻ hóa. PGS-TS.Trần Song Giang, Phó Viện trưởng Viện Tim mạch Việt Nam cho biết, ngày càng có nhiều người trẻ mắc các bệnh lý tim mạch và rối loạn chuyển hóa. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc chủ quan không khám sức khỏe định kỳ, trong khi tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường hay béo phì thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm trước khi gây biến chứng.

Theo ông, lối sống thiếu lành mạnh như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, chế độ ăn mất cân đối, ít vận động hoặc áp dụng các phương pháp ăn kiêng cực đoan đang góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch ở người trẻ. Những yếu tố này kéo dài sẽ dẫn đến béo phì, rối loạn lipid máu, đái tháo đường và thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch.

Giáo sư, Tiến sỹ Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia nhận định, tim mạch là một chuyên ngành đặc biệt bởi mỗi giây đều có thể quyết định sự sống của người bệnh. Mỗi milimét trong lòng mạch và mỗi quyết định điều trị đúng đắn đều có thể tạo nên sự khác biệt về tiên lượng cũng như cơ hội phục hồi.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, sự phát triển của chuyên ngành tim mạch không chỉ phản ánh trình độ kỹ thuật của một bệnh viện mà còn thể hiện năng lực khoa học, đổi mới sáng tạo, năng lực tổ chức và chiều sâu nhân văn của cả hệ thống y tế.

Hiện nay, nhiều cơ sở y tế trong nước đã triển khai thành công các kỹ thuật can thiệp mạch vành phức tạp, thay van tim qua đường ống thông, điều trị bệnh tim cấu trúc, hỗ trợ tuần hoàn cơ học cũng như ứng dụng trí tuệ nhân tạo và y học cá thể hóa trong điều trị.

Tuy nhiên, thực tiễn chăm sóc sức khỏe tim mạch tại Việt Nam đang đặt ra yêu cầu phải chuyển nhanh hơn từ điều trị từng biến cố sang quản lý bệnh toàn diện; từ xử trí bệnh ở giai đoạn muộn sang dự báo và dự phòng nguy cơ; từ kỹ thuật chuyên sâu tập trung ở một số trung tâm lớn sang xây dựng mạng lưới chăm sóc tim mạch liên thông, chuẩn hóa và công bằng hơn trên phạm vi cả nước.

Theo định hướng của Bộ Y tế, phát triển chuyên ngành tim mạch trong giai đoạn tới sẽ tập trung vào ba trụ cột quan trọng. Trước hết là chuyển mạnh từ điều trị sang phòng bệnh theo tinh thần Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.

Đối với tim mạch, điều này đồng nghĩa với việc phát hiện sớm tăng huyết áp, kiểm soát rối loạn lipid máu, quản lý hiệu quả các bệnh chuyển hóa, dự phòng đột quỵ ở người bệnh rung nhĩ, tối ưu điều trị suy tim, tăng cường phục hồi chức năng tim mạch và xây dựng văn hóa sống khỏe trong cộng đồng. Thành công của tim mạch hiện đại không chỉ là cứu sống người bệnh trong cơn nguy kịch mà còn giúp người dân không phải đối mặt với những biến cố nguy hiểm đó.

Định hướng thứ hai là phát triển tim mạch chuyên sâu trên nền tảng chuẩn hóa, an toàn và chất lượng. Mọi kỹ thuật cao cần đi kèm quy trình chuẩn, chỉ định chuẩn, dữ liệu chuẩn và hệ thống đánh giá chuẩn để bảo đảm hiệu quả thực sự cho người bệnh.

Định hướng thứ ba là hội nhập sâu hơn với thế giới thông qua tăng cường nghiên cứu khoa học, đào tạo và đổi mới sáng tạo. Việt Nam cần có thêm nhiều công trình nghiên cứu do các nhà khoa học trong nước chủ trì, dựa trên dữ liệu của người Việt Nam, góp phần đóng góp vào tri thức y học khu vực và quốc tế.

Song song với đó, ngành tim mạch cần xây dựng đội ngũ chuyên gia trẻ có năng lực học thuật, trình độ thực hành cao, tư duy số, khả năng ngoại ngữ và phẩm chất nhân văn. Đồng thời, tiếp tục mở rộng mạng lưới chuyển giao kỹ thuật, hội chẩn từ xa và quản lý liên tục các bệnh tim mạch mạn tính để những thành tựu của các bệnh viện tuyến cuối được lan tỏa tới mọi địa phương.

Các chuyên gia nhận định, sức mạnh của tim mạch Việt Nam trong kỷ nguyên mới không nằm ở sự phát triển riêng lẻ của từng đơn vị mà ở khả năng kết nối thành một mạng lưới chuyên môn thống nhất, hiện đại và nhân văn.

Chỉ khi các bệnh viện, viện nghiên cứu và trường đại học phối hợp chặt chẽ trong nghiên cứu khoa học, đào tạo, chuẩn hóa thực hành lâm sàng, cập nhật khuyến cáo quốc tế và mở rộng hợp tác toàn cầu, mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái chăm sóc tim mạch toàn diện, hiện đại và lấy người bệnh làm trung tâm mới có thể trở thành hiện thực.