Khai thác hạ tầng thử nghiệm để nâng cao hiệu quả nghiên cứu

Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) và Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam phối hợp tổ chức chương trình “UAV Testing Open Tour & Collaboration Model - Ứng dụng kiểm thử bản mẫu UAV và Mô hình hợp tác” tại NIC.

Chương trình hướng tới tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học trong hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), đồng thời thúc đẩy khả năng tiếp cận, khai thác hạ tầng thử nghiệm thiết bị bay không người lái (UAV) dùng chung tại NIC.

Hoạt động nằm trong khuôn khổ Dự án “Nâng cao năng lực hỗ trợ đổi mới sáng tạo của NIC”, do Chính phủ Nhật Bản tài trợ, UNDP phối hợp cùng NIC triển khai. Dự án tập trung nâng cao năng lực kết nối các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chia sẻ nguồn lực và hình thành những mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp, giới nghiên cứu và các đối tác trong nước, quốc tế.

Điểm đáng chú ý của chương trình là cách tiếp cận từ nhu cầu thực tế trong quá trình phát triển công nghệ. Thay vì dừng ở hoạt động giới thiệu thiết bị hay kết nối đối tác, chương trình đặt ra bài toán đưa nhu cầu R&D của doanh nghiệp đến gần hơn với năng lực nghiên cứu của viện, trường và hệ thống hạ tầng thử nghiệm hiện có.

Thông qua UAV Prototype & Testing Lab, các bên có thêm điều kiện phối hợp kiểm chứng giải pháp kỹ thuật, điều chỉnh bản mẫu và từng bước hoàn thiện sản phẩm trước khi tiến tới ứng dụng thực tế.

Trong quá trình nghiên cứu, phát triển UAV, việc chế tạo thành công bản mẫu mới là bước khởi đầu. Để hoàn thiện sản phẩm, các thông số kỹ thuật, khả năng vận hành và độ ổn định của thiết bị cần được kiểm chứng trong những điều kiện khác nhau.

Từ hiệu suất hệ động lực, khả năng chịu rung, tác động cơ học đến độ ổn định của linh kiện trước những thay đổi về nhiệt độ, độ ẩm và môi trường nước, mỗi công đoạn thử nghiệm đều có vai trò quan trọng đối với quá trình đánh giá, điều chỉnh thiết kế.

UAV Prototype & Testing Lab tại NIC Hòa Lạc được định hướng trở thành hạ tầng hỗ trợ doanh nghiệp, các nhóm nghiên cứu thực hiện những hoạt động kiểm thử này thông qua hệ thống thiết bị chuyên dụng.

Tại chương trình, các đại biểu trực tiếp theo dõi quy trình kiểm thử bản mẫu UAV, bao gồm đo lực kéo và hiệu suất động cơ, mô phỏng rung và sốc cơ học, đánh giá linh kiện trong các điều kiện nhiệt độ, độ ẩm khác nhau, đồng thời kiểm tra khả năng bảo vệ thiết bị trước tác động của nước.

Những hoạt động trình diễn thực tế giúp doanh nghiệp và giới nghiên cứu hiểu rõ hơn vai trò của hạ tầng thử nghiệm trong quá trình phát triển sản phẩm, xác định các thông số cần đánh giá cũng như khả năng khai thác phòng thử nghiệm phục vụ dự án R&D.

Đáng chú ý, hiệu quả của một phòng thử nghiệm dùng chung không đơn thuần phụ thuộc vào mức độ hiện đại của trang thiết bị. Yếu tố quan trọng còn nằm ở khả năng kết nối hạ tầng với đúng đối tượng có nhu cầu, xây dựng quy trình tiếp cận phù hợp và tạo điều kiện để các chủ thể cùng khai thác nguồn lực.

Đối với doanh nghiệp công nghệ, việc tiếp cận hạ tầng kiểm thử chuyên dụng có thể góp phần giảm bớt khó khăn trong quá trình đánh giá bản mẫu, đặc biệt khi doanh nghiệp chưa có điều kiện tự đầu tư đầy đủ hệ thống thiết bị.

Trong khi đó, các viện nghiên cứu, trường đại học và nhóm khởi nghiệp có thêm môi trường kiểm chứng kết quả nghiên cứu, đối chiếu giải pháp kỹ thuật với yêu cầu thực tế, qua đó nâng cao khả năng hợp tác phát triển sản phẩm.

Bên cạnh việc giới thiệu năng lực kỹ thuật của UAV Prototype & Testing Lab, chương trình dành trọng tâm cho hoạt động kết nối nhu cầu nghiên cứu, phát triển công nghệ xuất phát từ thực tiễn doanh nghiệp.

Đại diện HTI chia sẻ những vấn đề và yêu cầu kỹ thuật trong quá trình phát triển UAV, đồng thời trao đổi với các nhà khoa học, giảng viên và nhóm nghiên cứu về khả năng phối hợp triển khai hoạt động R&D.

Thông qua đó, doanh nghiệp có cơ hội xác định những nội dung cần sự tham gia của giới nghiên cứu, trong khi các viện, trường có thêm thông tin để đánh giá năng lực đáp ứng và đề xuất phương án hợp tác phù hợp.

Cách tiếp cận này góp phần đưa hoạt động kết nối giữa doanh nghiệp và viện, trường từ những trao đổi mang tính định hướng sang giải quyết các yêu cầu cụ thể. Doanh nghiệp xác định bài toán công nghệ cần tháo gỡ; các đơn vị nghiên cứu đóng góp chuyên môn và giải pháp kỹ thuật; hạ tầng thử nghiệm tạo môi trường kiểm chứng, đánh giá khả năng vận hành của sản phẩm.

Một nội dung quan trọng khác là phiên tham vấn giữa NIC, UNDP, doanh nghiệp và đại diện các viện nghiên cứu, trường đại học. Các bên tập trung trao đổi về những rào cản trong quá trình thử nghiệm, nhu cầu sử dụng trang thiết bị, cơ chế tiếp cận hạ tầng và quy trình đăng ký khai thác phòng Lab.

Đây là những vấn đề có ý nghĩa thực tiễn đối với hiệu quả vận hành hạ tầng nghiên cứu dùng chung. Bởi việc hình thành một cơ sở thử nghiệm mới chỉ tạo ra điều kiện ban đầu; khả năng khai thác thường xuyên, đúng nhu cầu mới quyết định mức độ đóng góp của hạ tầng đối với hoạt động đổi mới sáng tạo.

Cuối chương trình, các nhóm có nhu cầu được hướng dẫn đăng ký sử dụng Lab, tạo cơ sở để tiếp tục trao đổi và triển khai những hoạt động R&D phù hợp.

Hoạt động này cũng tiếp nối định hướng hợp tác công nghệ Việt Nam – Nhật Bản đang được thúc đẩy tại Hòa Lạc, trong đó trọng tâm từng bước chuyển từ kết nối nguồn lực sang cùng nghiên cứu, thử nghiệm, phát triển sản phẩm và triển khai các chương trình hợp tác cụ thể.

Từ kết nối nguồn lực đến hợp tác đổi mới sáng tạo thực chất

Hoạt động tại UAV Prototype & Testing Lab đồng thời góp phần cụ thể hóa định hướng phát triển Không gian Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Nhật Bản (Viet Nam - Japan Innovation Hub) tại NIC Hòa Lạc.

Trong khuôn khổ dự án do Chính phủ Nhật Bản tài trợ, UNDP phối hợp với NIC triển khai, không gian này đang từng bước được hình thành như một nền tảng thúc đẩy hợp tác công nghệ giữa hai nước, tạo môi trường để doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các đối tác cùng tham gia nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo và kết nối đầu tư.

Việc phát triển không gian hợp tác tại Hòa Lạc có cơ sở từ mối quan hệ hợp tác khoa học, công nghệ lâu dài giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Trong gần ba thập kỷ, Nhật Bản đã đồng hành với quá trình phát triển Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, từ công tác quy hoạch, xây dựng hạ tầng đến hợp tác khoa học, công nghệ, giáo dục, đào tạo và nghiên cứu phát triển.

Bước sang giai đoạn mới, Hòa Lạc tiếp tục được định hướng trở thành không gian hợp tác công nghệ, nơi năng lực công nghệ của Nhật Bản có thể kết hợp với nguồn nhân lực Việt Nam, doanh nghiệp hai nước tăng cường liên kết trong chuỗi giá trị, còn các viện nghiên cứu và trường đại học cùng tham gia giải quyết những bài toán R&D.

Trong bối cảnh đó, UAV Prototype & Testing Lab là ví dụ cụ thể về việc chuyển hóa định hướng hợp tác thành hoạt động thực tiễn. Các bên có thể tiếp cận hạ tầng kỹ thuật, trực tiếp trao đổi về yêu cầu nghiên cứu, đưa công nghệ vào kiểm thử và xác định khả năng phối hợp trong những giai đoạn tiếp theo.

Cách làm này phù hợp với chu trình “Kết nối - Thử nghiệm - Mở rộng” được đề cập trong định hướng phát triển Không gian Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Nhật Bản.

Theo đó, quá trình hợp tác bắt đầu từ việc nhận diện nhu cầu và lựa chọn đối tác phù hợp, tiếp đến là kiểm chứng công nghệ trong môi trường thử nghiệm, trước khi xem xét phát triển và mở rộng những giải pháp chứng minh được tính khả thi.

Đối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, mô hình này góp phần tăng cường liên kết giữa hoạt động nghiên cứu với nhu cầu phát triển sản phẩm của doanh nghiệp. Khi các bài toán công nghệ được xác định từ thực tiễn, viện nghiên cứu và trường đại học có thêm cơ hội tham gia trực tiếp vào quá trình phát triển giải pháp, trong khi doanh nghiệp được tiếp cận tri thức, năng lực chuyên môn và hạ tầng kỹ thuật phục vụ R&D.

Thông qua chương trình “UAV Testing Open Tour & Collaboration Model”, NIC và UNDP hướng tới đưa hạ tầng nghiên cứu tại NIC Hòa Lạc đến gần hơn với cộng đồng doanh nghiệp, các viện nghiên cứu, trường đại học và nhóm khởi nghiệp công nghệ.

Về dài hạn, hiệu quả của mô hình sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì kết nối, số lượng dự án thực sự khai thác hạ tầng, chất lượng hoạt động nghiên cứu chung và mức độ chuyển hóa kết quả thử nghiệm thành sản phẩm có khả năng ứng dụng.

Với định hướng đó, UAV Prototype & Testing Lab được kỳ vọng trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại NIC Hòa Lạc, góp phần khai thác hiệu quả hạ tầng dùng chung, thúc đẩy hợp tác công nghệ Việt Nam - Nhật Bản và đưa các kết quả nghiên cứu tiến gần hơn tới ứng dụng thực tế.