Tiếp tục Kỳ họp thứ nhất, sáng 20/4, Quốc hội thảo luận tại tổ Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.

Nêu ý kiến, Đại tướng Phan Văn Giang - Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng (đại biểu tỉnh Thái Nguyên) bày tỏ sự ủng hộ với tờ trình của Chính phủ bởi Đồng Nai không chỉ đáp ứng 7 tiêu chuẩn của thành phố, mà địa phương này còn có vị trí quốc phòng, an ninh quan trọng.

Trước đây tỉnh này không có biên giới, nhưng sau khi sáp nhập thì Đồng Nai đã bao gồm cả phần kết nối với Bình Phước, tạo nên những vị trí rất đắc địa, đặc biệt với lĩnh vực quốc phòng, an ninh.

Bộ trưởng dẫn chứng khu vực Lộc Ninh (Bình Phước) từng là nơi giải phóng đầu tiên ở miền Nam. Đây là địa chỉ tập kết nhân lực, vật lực và vũ khí, trang bị để chuẩn bị cho chiến dịch giải phóng hoàn toàn miền Nam.

Đặc biệt, Đồng Nai hiện có sân bay Long Thành, trước đây được tính toán làm sân bay lưỡng dụng. Song đến nay, sân bay Biên Hòa phát huy vai trò này và sân bay Long Thành trở thành sân bay lớn để thúc đẩy kinh tế, giao thương. 

Ngoài ra, Đồng Nai còn có khu cư xá Long Bình rất lớn, cùng với hồ Trị An tạo nên thế trận phòng thủ vững chắc.

Về kinh tế, Đại tướng Phan Văn Giang nhìn nhận, Đồng Nai và Bình Dương phát triển mạnh các khu công nghiệp, khu chế xuất, tạo công ăn việc làm cho người dân từ miền Tây vốn chỉ làm nông nghiệp di cơ tới vùng này làm ăn, phát triển kinh tế.

Với những yếu tố như vậy, Đại tướng Phan Văn Giang cho rằng, Đồng Nai đã hội đủ điều kiện trở thành thành phố khi tỉ lệ các phường cũng đã đạt khoảng 30%. Nếu Quốc hội thông qua, Đồng Nai sẽ là thành phố thứ 7 trực thuộc Trung ương sau Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế.

“Tôi rất ủng hộ và mong muốn tỉnh tiếp tục quan tâm hơn đến lĩnh vực quốc phòng. Mục tiêu phấn đấu 50% thành phố trực thuộc Trung ương, mới đây Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương với Quảng Ninh, tôi rất mong ủng hộ Đồng Nai để làm động lực cho Quảng Ninh”, Đại tướng Phan Văn Giang nhấn mạnh.

Nhiều ý kiến khác cũng bày tỏ tán thành cao với đề xuất của Chính phủ. Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Nguyễn Thị Thủy (Thái Nhuyên ) cho rằng Đồng Nai đang là địa phương rất phát triển và sau khi sáp nhập với tỉnh Bình Phước là tỉnh cũng rất phát triển.

Do đó, việc hợp nhất hai tỉnh và tỉnh Đồng Nai mới trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sẽ giúp tạo nên dư địa, động lực mới cho Đồng Nai phát triển mạnh hơn. “Cơ chế mới thành phố trực thuộc Trung ương sẽ giúp cho Đồng Nai gia tăng, tăng tốc cho phát triển địa phương”,  bà Thủy phát biểu.

Tạii tổ TP.HCM, các ý kiến phát biểu cũng bày tỏ sự ủng hộ “nâng cấp” tỉnh Đồng Nai thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân nêu rõ, sau khi hợp nhất Đồng Nai có diện tích lớn, dân số khá đông (đứng thứ 5 cả nước); mức độ đô thị hóa cao hơn mức quy định thành phố. Tóm lại các tiêu chí đều đạt và vượt.

Ông Ngân đề nghị trong công tác quy hoạch cần đặc biệt quan tâm sông Đồng Nai, đô thị ven sông Đồng Nai. Vì Đồng Nai rất nhiều KCN nên theo ông Ngân, phải quan tâm đặc biệt việc bảo vệ môi trường cho sông Đồng Nai, nguồn nước của cả vùng.

Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai Vũ Hồng Văn nhấn mạnh, việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương là quyết sách quan trọng của Trung ương, không đơn thuần là nâng cấp hành chính và thiết lập mô hình quản trị tiên tiến.

Về quy mô kinh tế, ông Văn cho biết hiện Đồng Nai đứng thứ tư cả nước, chỉ sau TPHCM, Hà Nội và Hải Phòng. Tỉnh Bình Phước trước đây là tỉnh miền núi, nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều địa phương chưa được nông thôn mới nhưng sau một năm hợp nhất với Đồng Nai, sức sống của Bình Phước cũng vươn lên rất mãnh liệt.

Qua việc xem xét quy mô dân số và nền kinh tế, ông Văn nhấn mạnh Đồng Nai xác định không chỉ phát triển về số lượng mà còn về năng lực thu ngân sách và năng suất lao động.

Địa phương cũng được giao chỉ tiêu về tăng trưởng hai con số, nên vai trò của bí thư, chủ tịch tỉnh, theo ông Văn, không khác gì chủ tịch hội đồng quan trị hay tổng giám đốc một tập đoàn, phải làm sao để con số thu được ngân sách đóng góp vào ngân sách quốc gia là cao nhất.

Dẫn chứng, ông Văn cho biết năm 2025, Đồng Nai được giao chỉ tiêu thu 70.000 tỷ đồng ngân sách Nhà nước nhưng tỉnh đã vượt mốc, cán mức thu ngân sách 100.000 tỷ đồng và là tỉnh thực hiện tăng thu ngân sách, tăng trưởng hai con số cao nhất toàn quốc.

Ông Văn khẳng định năm nay, địa phương có thể thu 150.000 tỷ đồng để nộp ngân sách Nhà nước.

“Đồng Nai xác định là một cực tăng trưởng để gánh vác cho các tỉnh khác trong việc thu ngân sách”, Bí thư Đồng Nai Vũ Hồng Văn khẳng định và ông cũng cho rằng nếu chậm trễ thực hiện sẽ bỏ lỡ cơ hội phát triển.

Dù vậy, theo Bí thư Văn, việc thành lập một đơn vị hành chính mới, chuyển từ mô hình quản trị nông thôn sang quản trị đô thị mà phát triển không hiệu quả, đời sống nhân dân không được nâng cao và chỉ mang tính hình thức, sẽ không hoàn thành nhiệm vụ mà Trung ương và Quốc hội giao.

Vì vậy, Đồng Nai xác định sẵn sàng từ khát vọng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương để nhận trách nhiệm là một cực tăng trưởng gánh vác nền kinh tế quốc gia.

Theo nghị trình, Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương sẽ được Quốc hội bấm nút ngay cuối Kỳ họp này.