Từ đầu tháng 6/2026, xăng sinh học E10 (pha 10% ethanol) sẽ được đưa vào tiêu thụ đại trà trên cả nước, trong giai đoạn chuyển tiếp, việc phối trộn và sử dụng xăng E5 RON92 vẫn được duy trì nhằm bảo đảm lộ trình chuyển đổi diễn ra ổn định, không gây xáo trộn thị trường.

Trước băn khoăn khi nguồn cung từ 6 nhà máy sản xuất ethanol trong nước mới đáp ứng được 40% nhu cầu E100 để phối trộn xăng E10, đại diện Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam đã làm rõ thêm về kịch bản nhập khẩu E100 từ thị trường Mỹ.

Việt Nam hiện có 6 nhà máy sản xuất ethanol và có 4 nhà máy đang hoạt động công suất thấp và 2 nhà máy sẽ tái hoạt động vào đầu 2027, khi đó, 6 nhà máy có thể đáp ứng được 35-40% nhu cầu E100.

Chia sẻ tại tọa đàm: "Chuyển đổi sang xăng E10, thị trường đã sẵn sàng", sáng 27/1, ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho biết, việc thực hiện chương trình xăng E10 mang lại nhiều ý nghĩa, bên cạnh giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, giải quyết đầu ra cho sản xuất nông nghiệp, cắt giảm phát thải, còn có ý nghĩa về thương mại.

"Trong nhiều vòng đàm phán thương mại đối ứng Việt - Mỹ thì ethanol luôn nằm trong gói phát triển tổng thể. Bộ Công thương nhiều lần tham gia đàm phán nội dung này. Do đó, khi triển khai đưa xăng E10 vào tiêu thụ, chúng ta có dư địa để tăng nhập khẩu ethanol từ Mỹ vào Việt Nam, tạo nguồn cung để pha chế xăng sinh học", ông Tuấn nói.

Bên cạnh đó, các nhà máy Việt Nam chuyển đổi theo hướng đa dạng hoá loại hình nguyên liệu. Nếu như các nhà máy sản xuất ethanol từ ngô cũng tạo cơ hội nhập khẩu ngô. Theo tính toán, việc triển khai lộ trình xăng E10, Việt Nam có khả năng nhập khẩu 1 tỷ USD từ ngô và ethanol.

Trong tương lai, nếu Việt Nam nhanh chóng nâng tỷ lệ pha ethanol lên 20% như hầu hết các quốc gia đã áp dụng, gồm: Philippines, Thái Lan, Mỹ, Brazil... thì dư địa nhập khẩu ethanol từ thị trường Mỹ có thể đạt khoảng 2 tỷ USD. 

Mỹ hiện là thị trường cung cấp ethanol rất lớn (chiếm khoảng 50% tổng sản lượng ethanol toàn cầu), việc tăng nhập khẩu từ thị trường này còn góp phần cụ thể hóa mục tiêu tăng nhập khẩu nhiều hàng hóa từ Mỹ, từ đó giúp cho cân bằng thương mại. Hơn nữa, nguồn ethanol từ Mỹ thường được sản xuất từ nguyên liệu ngô, phù hợp với các tiêu chuẩn kỹ thuật để pha trộn xăng tại Việt Nam. 

Chương trình xăng sinh học của Mỹ đã được áp dụng trong nhiều năm và rất thành công, vừa đảm bảo bài toán đầu ra cho nông sản, vừa giải quyết một phần an ninh năng lượng cũng như bảo vệ môi trường (Mỹ bắt buộc toàn bộ xăng bán ra thị trường phải pha ethanol tỷ lệ 10-20%, tùy từng bang).

"Rõ ràng chúng ta giải quyết được bài toán cân bằng thương mại tốt hơn, giúp các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như gỗ, may mặc… vào Mỹ thuận lợi hơn. Như vậy ngoài ý nghĩa về môi trường, ý nghĩa về kinh tế, ngoại giao cũng rất quan trọng", ông Tuấn nhấn mạnh.

Trong nỗ lực tăng nhập khẩu hàng hóa Mỹ, tạo thuận lợi thương mại, Việt Nam đã thực hiện cắt giảm thuế nhập khẩu ethanol từ 10% xuống còn 5% từ tháng 3/2025. 

Số liệu thống kê sơ bộ của Cục Hải quan, hàng hóa từ Mỹ nhập khẩu vào Việt Nam năm 2025 đạt gần 19,29 tỷ USD, tăng 27,71% so với năm 2024. Tuy nhiên, do lượng hàng hóa xuất sang Mỹ hiện rất lớn, trên 153 tỷ USD, nên cán cân thương mại vẫn đang nghiêng về Việt Nam xuất siêu lớn. Vì thế, cân bằng cán cân thương mại đang được Việt Nam triển khai, hướng tới bền vững.