Đạt từ 50% tổng điểm có thể đủ điều kiện nhận hỗ trợ

Dự thảo hướng tới doanh nghiệp khu vực tư nhân, hộ kinh doanh, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và tổ hợp tác. Như vậy, phạm vi thụ hưởng không chỉ giới hạn ở doanh nghiệp mà còn mở rộng tới các mô hình kinh tế hộ và kinh tế tập thể.

Một trong những nội dung doanh nghiệp cần quan tâm là điều kiện tiếp cận hỗ trợ từ ngân sách nhà nước. Theo tờ trình dự thảo, các tổ chức kinh tế được hỗ trợ nếu đáp ứng một trong các điều kiện quy định tại Quyết định số 926/QĐ-TTg hoặc được đánh giá đạt từ 50% tổng số điểm trở lên theo bộ công cụ đánh giá mô hình kinh doanh bền vững.

Việc đánh giá được thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện. Bộ công cụ do Bộ Tài chính công bố trên Cổng thông tin quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tại địa chỉ business.gov.vn. Các cơ quan, tổ chức thúc đẩy phát triển kinh doanh bền vững cũng có thể xây dựng bộ công cụ riêng, nhưng phải phù hợp khung tiêu chí, được lấy ý kiến, rà soát và công khai trước khi áp dụng.

Đáng chú ý, doanh nghiệp không nhất thiết phải triển khai đồng thời tất cả các mô hình kinh doanh bền vững. Bộ công cụ được thiết kế theo từng nhóm mô hình, gồm kinh tế tuần hoàn, kinh doanh bao trùm và kinh doanh áp dụng khung Môi trường - Xã hội - Quản trị (ESG).

Với mô hình kinh tế tuần hoàn, các tiêu chí tập trung vào việc sử dụng nguyên vật liệu có khả năng tái chế, tái sử dụng; tiết kiệm năng lượng, nước; giảm thất thoát trong sản xuất; thu hồi sản phẩm và bao bì sau sử dụng.

Đối với mô hình kinh doanh bao trùm, trọng tâm là khả năng tạo việc làm, tăng thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người thu nhập thấp; mức độ tham gia của phụ nữ, người nghèo và các nhóm yếu thế trong chuỗi giá trị; khả năng nhân rộng mô hình.

Trong khi đó, bộ tiêu chí ESG xem xét các khía cạnh môi trường, xã hội và quản trị, từ quản lý năng lượng, nước, chất thải, phát thải khí nhà kính đến chính sách lao động, bình đẳng giới, quản trị doanh nghiệp và trách nhiệm với các bên liên quan.

Hỗ trợ tư vấn, công nghệ, xúc tiến thương mại và đào tạo

Không chỉ đặt ra tiêu chí đánh giá, dự thảo Thông tư còn quy định các nhóm hỗ trợ trực tiếp mà doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã có thể tiếp cận.

Cụ thể, các nội dung hỗ trợ tập trung vào tư vấn, công nghệ và xúc tiến thương mại; đào tạo, huấn luyện chuyên sâu về kinh doanh bền vững. Hoạt động đào tạo có thể tổ chức trong nước hoặc nước ngoài, theo hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp.

Đây là những nội dung có ý nghĩa thiết thực với doanh nghiệp đang chuyển đổi mô hình sản xuất, kinh doanh theo hướng xanh, tuần hoàn và có trách nhiệm hơn với môi trường, xã hội. Chẳng hạn, doanh nghiệp có nhu cầu cải tiến quy trình sản xuất, ứng dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, quản lý chất thải hoặc phát triển sản phẩm đáp ứng yêu cầu thị trường có thể tiếp cận các hoạt động tư vấn và hỗ trợ tương ứng.

Bên cạnh hỗ trợ trực tiếp, Chương trình còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ thông qua phát triển mạng lưới chuyên gia tư vấn, nền tảng số, hoạt động truyền thông, kết nối và thúc đẩy nguồn lực từ các tổ chức nghiên cứu, tín dụng, đầu tư.

Theo dự thảo, việc hỗ trợ được thực hiện theo nguyên tắc đăng ký nhu cầu trước được hỗ trợ trước. Tuy nhiên, một số nhóm đối tượng được ưu tiên, gồm doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã, tổ hợp tác do phụ nữ, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số làm chủ; các đơn vị sử dụng nhiều lao động là nữ, người khuyết tật, người dân tộc thiểu số và doanh nghiệp xã hội.

Về nguồn lực, Chương trình được triển khai từ ngân sách nhà nước và các nguồn kinh phí ngoài ngân sách do tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đóng góp, tài trợ hợp pháp.

Đáng lưu ý, dự thảo không thiết kế một mức hỗ trợ chung cho tất cả đối tượng. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, các nội dung hỗ trợ được thực hiện theo quy định tương ứng tại Nghị định số 80/2021/NĐ-CP và pháp luật liên quan. Hộ kinh doanh áp dụng quy định hỗ trợ tương ứng dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Đối với hợp tác xã, tổ hợp tác, việc hỗ trợ thực hiện theo pháp luật về hợp tác xã; trường hợp chưa có quy định tương ứng thì áp dụng theo quy mô để xác định mức hỗ trợ tương ứng với doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ hoặc vừa.

Như vậy, để chuẩn bị tiếp cận Chương trình, doanh nghiệp cần chủ động rà soát mô hình hoạt động, xây dựng kế hoạch kinh doanh bền vững và chuẩn bị thông tin, tài liệu chứng minh kết quả thực hiện các tiêu chí liên quan. Việc đáp ứng các tiêu chí không chỉ là căn cứ xem xét hỗ trợ mà còn giúp doanh nghiệp nhận diện những điểm cần cải thiện trong quản trị, sản xuất và khả năng cạnh tranh.

Dự thảo Thông tư hiện đang trong quá trình xây dựng, lấy ý kiến và hoàn thiện. Các điều kiện, nội dung và cơ chế hỗ trợ cụ thể sẽ được thực hiện theo văn bản chính thức sau khi được ban hành.