Tại Hội thảo "Agentic Leadership - Lãnh đạo trong kỷ nguyên AI là đồng nghiệp" do Viện Quản trị & Công nghệ FSB (Tập đoàn FPT) tổ chức, ông Nguyễn Văn Khoa, Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT cho rằng thách thức lớn nhất của doanh nghiệp hiện nay không còn là tiếp cận AI, mà là biết quản trị AI để tạo ra giá trị thực.

"Người đồng nghiệp đặc biệt" và bài toán quản trị hiệu quả

Theo ông Khoa, AI đã chuyển từ vai trò trợ lý hỗ trợ hỏi đáp sang Agentic AI có khả năng chủ động chia yêu cầu thành các nhiệm vụ nhỏ, kết nối nhiều hệ thống và tự thực hiện các tác vụ dưới sự giám sát của con người. Dẫn số liệu từ McKinsey, ông Khoa cho biết gần 90% tổ chức trên thế giới đã ứng dụng AI thường xuyên ở ít nhất một chức năng cốt lõi. Riêng với Agentic AI, 23% doanh nghiệp đã bắt đầu mở rộng triển khai và 39% đang trong giai đoạn thử nghiệm. Đồng nghĩa với cứ 10 doanh nghiệp thì có khoảng 6 đơn vị bước vào lộ trình ứng dụng AI ở các mức độ khác nhau.

Tuy nhiên, dự báo đến năm 2027, khoảng 40% các dự án AI Agent có nguy cơ bị dừng hoặc không đạt kỳ vọng do chi phí vận hành tăng, giá trị kinh doanh chưa được kiểm soát và thiếu cơ chế quản trị rủi ro. Hiện, chỉ khoảng 10% doanh nghiệp thực sự kiểm soát và quản lý hiệu quả các AI Agent của mình.

Theo ông Khoa, nhiều doanh nghiệp vẫn coi AI là một cuộc đua công nghệ, trong khi bản chất đây là bài toán quản trị. "Nếu lãnh đạo không trực tiếp sử dụng AI thì rất khó yêu cầu cả tổ chức cùng chuyển đổi".

Ông ví AI như một "người đồng nghiệp đặc biệt": có thể đọc rất nhanh, làm việc không mệt mỏi và ghi nhớ khối lượng thông tin khổng lồ. Tuy nhiên, AI vẫn tồn tại những giới hạn như có thể đưa ra câu trả lời sai với văn phong rất thuyết phục, chưa hiểu đầy đủ bối cảnh của từng doanh nghiệp và không thể chịu trách nhiệm cho hậu quả của các quyết định. Vì vậy, AI có thể đề xuất và thực hiện công việc, nhưng con người vẫn phải là người xác định mục tiêu đúng và chịu trách nhiệm cuối cùng.

AI chỉ tạo giá trị khi được triển khai đúng cách

Theo ông Khoa, giá trị của AI không nằm ở số lượng tài khoản doanh nghiệp sở hữu mà nằm ở khả năng thiết kế lại quy trình vận hành dựa trên dữ liệu. AI sẽ thay đổi tác vụ trước khi thay đổi vị trí việc làm, giúp con người xử lý những công việc lặp lại để tập trung vào tư duy chiến lược, sáng tạo và ra quyết định. Vì vậy, thay vì đặt câu hỏi "AI có thay thế con người hay không", doanh nghiệp cần trả lời câu hỏi "Con người sẽ nâng cao giá trị của mình như thế nào khi làm việc cùng AI".

Bên cạnh đó, để AI thực sự tạo ra giá trị, doanh nghiệp cần một chiến lược triển khai AI có trọng tâm thay vì ứng dụng dàn trải theo xu hướng. Ông Khoa đề xuất nguyên tắc thực thi “5 chữ đúng” bao gồm: đúng bài toán, đúng dữ liệu, đúng quy trình, đúng con người và đúng cách đo lường. Đây là nền tảng giúp doanh nghiệp lựa chọn những quy trình thực sự tạo ra giá trị để triển khai AI, đồng thời kiểm soát hiệu quả đầu tư và từng bước nhân rộng trên quy mô toàn tổ chức.

Từ kinh nghiệm triển khai thực tế, ông Khoa khuyến nghị lãnh đạo nên trực tiếp trải nghiệm AI trước khi triển khai trên diện rộng. Trong 7 ngày đầu, hãy sử dụng AI cho ít nhất ba công việc thực tế để hiểu rõ năng lực và giới hạn của công nghệ. Sau 30 ngày, doanh nghiệp nên lựa chọn một quy trình có dữ liệu để thử nghiệm và thiết lập các chỉ số đo lường. Trong 90 ngày tiếp theo, tổ chức tiến hành tái thiết kế quy trình, đồng thời chuẩn hóa các yêu cầu về bảo mật, pháp lý và phân quyền trước khi nhân rộng trên toàn hệ thống.

AI càng thông minh thì vai trò của con người càng chuyển từ người trực tiếp thực thi sang người thiết kế hệ thống, xây dựng quy trình và chịu trách nhiệm về các quyết định. Lợi thế cạnh tranh của nhà lãnh đạo không nằm ở việc làm nhanh hơn máy, mà ở khả năng xác định đúng mục tiêu, phản biện, thấu hiểu con người và dẫn dắt tổ chức.

Trong bối cảnh đó, năng lực học hỏi liên tục, biết kết hợp công nghệ với tư duy quản trị và năng lực dẫn dắt con người trở thành lợi thế cạnh tranh của đội ngũ lãnh đạo. Điều quan trọng là thiết kế quy trình, quản trị dữ liệu, xây dựng cơ chế giám sát và tổ chức sự phối hợp hiệu quả giữa con người với AI.