Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Quang Vinh |
Vấn đề Biển Đông đang có những diễn biến phức tạp trước những hành động của gây hấn của Trung Quốc. Vấn đề này sẽ được đặt ra như thế nào tại Hội nghị Cấp cao ASEAN 24 tới đây, thưa ông?
Chúng ta đều biết chắc chắn tại hội nghị lần này ASEAN tiếp tục thể hiện quan tâm ưu tiên đối với vấn đề Biển Đông, cũng như những vấn đề hòa bình, an ninh, an toàn hàng hải ở Biển Đông.
Đây chắc chắn sẽ là nội dung được các nhà lãnh đạo ASEAN cũng như ở các cấp bộ trưởng và cấp SOM sẽ ưu tiên bàn thảo.
Vừa qua xảy ra một loạt sự việc phức tạp ở Biển Đông, chắc chắn các nhà lãnh đạo ASEAN sẽ bàn về những diễn biến phức tạp đó, thể hiện sự quan ngại và làm sao yêu cầu các bên phải thực hiện kiềm chế, tuân thủ luật pháp quốc tế, Công ước luật Biển cũng như giải quyết hòa bình các tranh chấp và không đe dọa hay sử dụng vũ lực ở Biển Đông.
ASEAN đã có những nguyên tắc đã được thỏa thuận lâu nay, đặc biệt là những nguyên tắc đã được đề ra trong thỏa thuận 6 điểm của ASEAN vào 7/2012.
Chắc chắn, các nhà lãnh đạo ASEAN sẽ khẳng định lại những nguyên tắc đó, bao gồm phải bảo đảm được hòa bình, an ninh, an toàn hàng hải ở Biển Đông; nhấn mạnh việc tuân thủ luật pháp quốc tế và Công ước luật Biển; thực hiện một cách đẩy đủ và nghiêm túc quy định của Tuyên bố DOC cũng như sớm hướng tới Bộ quy tắc ứng xử COC.
Đồng thời, trong quá trình giải quyết những vấn đề phức tạp như vậy, cần phải thực hiện việc kiềm chế, không làm gì phức tạp thêm tình hình hay sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực.
Nhưng cao hơn tất cả đó là phải bảo đảm tuân thủ luật pháp quốc tế và Công ước luật Biển, trong đó có những quy định của Công ước liên quan đến việc tôn trọng quyền của các quốc gia ven biển đối với vùng thềm lục địa và đặc quyền kinh tế theo Công ước luật Biển.
Ngoài vấn đề Biển Đông, những nội dung quan trọng nào sẽ được thảo luận tại ASEAN 24, thưa Thứ trưởng?
ASEAN 24 là hội nghị cấp cao đầu tiên trong năm Myanamar làm Chủ tịch ASEAN. Vì vậy, ASEAN 24 sẽ phải đề ra được định hướng và trọng tâm ưu tiên của ASEAN cho cả năm 2014.
Dự kiến, các nước thành viên sẽ thảo luận để cùng nhau bảo đảm mục tiêu xây dựng Cộng đồng ASEAN vào 2015 và phát triển tiếp sau 2015. Do đó, các nhà lãnh đạo ASEAN sẽ ra chỉ đạo về xây dựng tầm nhìn ASEAN sau 2015. Kế đó là làm sao mở rộng, làm sâu sắc hơn nữa quan hệ của ASEAN với các đối tác để cùng ASEAN xây dựng Cộng đồng và hợp tác ứng phó với những thách thức đặt ra.
Nội dung thảo luận tiếp theo là bảo đảm được vai trò trung tâm của ASEAN trong hợp tác khu vực và trong cấu trúc khu vực đang định hình. Hội nghị cũng sẽ rà soát các báo cáo của cấp bộ trưởng trên cả ba trụ cột (Chính trị - An ninh, Kinh tế, Văn hóa – Xã hội) và cho ý kiến chỉ đạo về xây dựng Cộng đồng trên cả ba trụ cột đó.
Hội nghị cũng sẽ thông qua Tuyên bố Naypyidaw về xây dựng Cộng đồng, nhằm đề ra những định hướng ưu tiên trong năm 2014 để hướng tới Cộng đồng ASEAN vào 2015.
Nước Chủ tịch Myanmar theo thông lệ cũng sẽ có Tuyên bố về kết quả hội nghị, đánh giá lại toàn bộ những hành động đạt được qua ASEAN 24.
Tham dự hội nghị lần này, Việt Nam sẽ có những đóng góp gì để cùng với ASEAN hoàn thành các mục tiêu đã đề ra?
Đoàn Việt Nam do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đứng đầu sẽ có tham gia tích cực ở hội nghị cấp cao và các hội nghị liên quan, nhằm đóng góp vào những lĩnh vực ưu tiên của ASEAN, theo tinh thần chủ động, tích cực và có trách nhiệm.
Theo đó, Việt Nam sẽ đóng góp ý kiến rất trách nhiệm và xây dựng của mình vào mục tiêu ưu tiên làm sao thực hiện được Cộng đồng ASEAN vào 2015; xây dựng tầm nhìn để ASEAN có thể phát triển dài hạn và nâng việc phát triển ASEAN lên một tầm cao hơn sau 2015.
Đồng thời, nhấn mạnh việc ASEAN phải chủ động tích cực phát huy tiếng nói của mình trong những vấn đề liên quan sát sườn đến khu vực về hòa bình, an ninh và hợp tác phát triển.
Ở đây, ASEAN phải có tiếng nói và vai trò chủ động trong khu vực và trong hợp tác với các đối tác về những lĩnh vực ưu tiên này. Việt Nam cũng sẽ thúc đẩy ở các cấp khác nhau để có thể xây dựng được những văn kiện của ASEAN theo những định hướng trọng tâm đó.
Trong quá trình hội nghị, Việt Nam sẽ chia sẻ những quan tâm và nguyên tắc liên quan đến việc bảo đảm hòa bình, ổn định, an ninh, àn toàn hàng hải ở Biển Đông.
Phan Long