Bộ Tư pháp đang thẩm định dự thảo Nghị định về quản lý, sử dụng biên chế công chức do Bộ Nội vụ chủ trì xây dựng. Dự thảo đặt ra các căn cứ xác định biên chế, thẩm quyền giao biên chế hằng năm, 5 năm đối với bộ, ngành, địa phương và cơ quan đại diện.

Theo dự thảo, biên chế công chức được xác định trước hết trên cơ sở vị trí việc làm và khối lượng công việc của từng vị trí. Căn cứ này phải gắn với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của từng cơ quan hành chính. 

Ngoài vị trí việc làm, dự thảo cũng đưa vào nhiều yếu tố tác động đến nhu cầu sử dụng công chức. Trong đó có cải tiến quy trình xử lý công việc, thay đổi phương thức hoạt động, quy chế làm việc, mức độ hiện đại hóa trang thiết bị, phương tiện làm việc, ứng dụng công nghệ thông tin, cải cách và đơn giản hóa thủ tục hành chính, chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền.

Các yếu tố này phản ánh yêu cầu quản lý biên chế theo hướng linh hoạt hơn. Cơ quan có mức độ chuyển đổi số cao, quy trình được chuẩn hóa, thủ tục hành chính được cắt giảm có thể tổ chức lại nhân lực theo hướng tinh gọn. Ngược lại, nơi có khối lượng công việc lớn, địa bàn rộng, dân số đông hoặc phát sinh nhiệm vụ đặc thù cần có căn cứ để bố trí công chức phù hợp.

Dự thảo cũng quy định biên chế công chức được xây dựng trên cơ sở thực tế quản lý, sử dụng biên chế đã được giao; đồng thời tính đến trường hợp ký hợp đồng thực hiện một số nhiệm vụ của công chức theo quy định tại Điều 21 Luật Cán bộ, công chức.

Đối với tổ chức hành chính cấp tỉnh, cấp xã, dự thảo nêu rõ khi xác định biên chế công chức phải căn cứ vào số lượng và phân loại đơn vị hành chính cấp xã, dân số, diện tích tự nhiên, mức độ phát triển kinh tế - xã hội và các yếu tố đặc thù.

Đây là nhóm tiêu chí quan trọng trong điều kiện chính quyền địa phương đang tổ chức lại theo hướng tinh gọn, đồng thời yêu cầu phục vụ người dân, doanh nghiệp tại cơ sở ngày càng cao.

Về thẩm quyền giao biên chế, dự thảo quy định căn cứ số biên chế công chức 5 năm và hằng năm được cấp có thẩm quyền giao, Bộ trưởng Bộ Nội vụ quyết định giao biên chế công chức đối với từng bộ trước ngày 1/10 của năm trước liền kề năm kế hoạch hoặc kỳ kế hoạch.

Sau khi được Bộ trưởng Bộ Nội vụ giao biên chế, người đứng đầu bộ quyết định giao biên chế công chức hằng năm cho từng cơ quan sử dụng biên chế thuộc phạm vi quản lý trước ngày 31/10 của năm trước liền kề năm kế hoạch. 

Tại địa phương, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm xây dựng phương án phân bổ biên chế công chức hằng năm đối với các cơ quan sử dụng biên chế công chức của cấp tỉnh và cấp xã. 

Trên cơ sở đó, UBND cấp tỉnh trình HĐND cùng cấp quyết định giao biên chế công chức hằng năm trong các ban của HĐND tỉnh, tổ chức hành chính thuộc UBND tỉnh, các ban của HĐND xã và tổ chức hành chính thuộc UBND xã. Việc giao biên chế phải nằm trong tổng số biên chế công chức hằng năm được cơ quan có thẩm quyền giao và hoàn thành trước ngày 1/10 của năm trước liền kề năm kế hoạch.

Đối với cơ quan đại diện, dự thảo quy định trên cơ sở biên chế công chức 5 năm và hằng năm được cấp có thẩm quyền giao, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao ban hành quyết định giao biên chế công chức hằng năm của cơ quan đại diện đối với từng bộ trước ngày 1/10 của năm trước liền kề năm kế hoạch. 

Sau đó, người đứng đầu bộ quyết định giao biên chế công chức hằng năm đối với cơ quan đại diện thuộc phạm vi quản lý trước ngày 31/10. Hằng năm, người đứng đầu bộ cũng quyết định giao, điều chỉnh biên chế công chức đối với từng cơ quan đại diện trong phạm vi quản lý.