Phát biểu kết luận buổi làm việc với Cục Hải quan chiều 15/5, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn ghi nhận và biểu dương những kết quả ngành Hải quan đạt được trong thời gian qua, đặc biệt trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, sắp xếp tổ chức bộ máy và yêu cầu cải cách ngày càng lớn.

Theo Bộ trưởng, ngành Hải quan đã có nhiều chuyển biến tích cực trên các mặt công tác. Nổi bật là công tác cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi thương mại và kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu. Bộ trưởng cũng đánh giá cao nỗ lực giảm đầu mối sau sắp xếp tổ chức bộ máy, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, quản lý.

Bộ trưởng cho rằng, những kết quả trên đạt được trong bối cảnh rất khó khăn khi thương mại toàn cầu biến động mạnh, chi phí logistics còn cao, cạnh tranh quốc tế ngày càng lớn và áp lực đối với hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng gia tăng.

Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 2 con số thì nhiệm vụ của ngành Hải quan là rất quan trọng. Do đó, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn yêu cầu ngành Hải quan phải tập trung vào 8 vấn đề cốt lõi về: thể chế; công nghệ thông tin; cải cách hành chính; chống buôn lậu, gian lận thương mại; thu ngân sách; hội nhập quốc tế; sắp xếp hoàn thiện tổ chức bộ máy và đầu tư cơ sở vật chất phục vụ các nhiệm vụ chuyên môn.

Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện thể chế, rà soát các quy định còn bất cập để sửa đổi theo hướng minh bạch, dễ thực hiện, tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ trưởng yêu cầu đẩy nhanh là xây dựng Hải quan số, Hải quan thông minh. Theo Bộ trưởng, ngành Hải quan phải đi đầu trong ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và tự động hóa để thay đổi căn bản phương thức quản lý.

Bộ trưởng cho rằng, khi triển khai đầy đủ mô hình Hải quan thông minh, nhiều khâu sẽ được tự động hóa, giảm sự can thiệp thủ công, giảm thời gian thông quan và giảm chi phí cho doanh nghiệp. Việc kiểm tra, giám sát sẽ chuyển mạnh sang quản lý rủi ro, giám sát bằng dữ liệu và công nghệ.

Liên quan đến hạ tầng công nghệ thông tin, Bộ trưởng lưu ý đặc thù của ngành Hải quan là phải bảo đảm hệ thống vận hành liên tục 24/7 để phục vụ hoạt động thông quan hàng hóa. Vì vậy, quá trình chuyển đổi hạ tầng dữ liệu, xây dựng trung tâm dữ liệu tập trung hay triển khai các hệ thống mới phải bảo đảm tuyệt đối an toàn, không để gián đoạn hoạt động xuất nhập khẩu.

Bộ trưởng cũng đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống công nghệ thông tin. Theo Bộ trưởng, các hệ thống công nghệ của ngành Hải quan có quy mô rất lớn, liên quan trực tiếp tới hoạt động xuất nhập khẩu quốc gia nên phải được đầu tư đồng bộ, hiện đại và có khả năng bảo vệ trước các nguy cơ tấn công mạng.

Cùng với chuyển đổi số, Bộ trưởng yêu cầu ngành Hải quan tiếp tục siết chặt công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, vi phạm bản quyền và ma túy. Đây được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục của toàn ngành.

Theo Bộ trưởng, cần tăng cường hơn nữa việc ứng dụng quản lý rủi ro, phân tích dữ liệu để kịp thời phát hiện các hành vi vi phạm. Đồng thời, phải phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trong và ngoài nước để nâng cao hiệu quả kiểm soát.

Về hội nhập quốc tế, Bộ trưởng đánh giá ngành Hải quan thời gian qua đã mở rộng quan hệ hợp tác với nhiều đối tác, tổ chức quốc tế và cơ quan hải quan các nước. Tuy nhiên, trong giai đoạn tới, ngành cần tiếp tục học hỏi các mô hình tiên tiến, kinh nghiệm quản lý hiện đại để nâng cao năng lực cạnh tranh và tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.

Bộ trưởng cũng lưu ý bài toán nhân lực công nghệ thông tin của ngành Hải quan hiện còn hạn chế cả về số lượng và chất lượng. Do đó, cần đặc biệt quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ công nghệ thông tin, xây dựng lực lượng đủ năng lực triển khai các hệ thống công nghệ lớn và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số.

Đối với việc sắp xếp tổ chức bộ máy, Bộ trưởng đề nghị tiếp tục rà soát, đánh giá các mô hình tổ chức mới để kịp thời điều chỉnh những nội dung còn bất cập, bảo đảm bộ máy vận hành hiệu quả, thông suốt sau sắp xếp.

Ngoài ra, Bộ trưởng yêu cầu quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, máy móc kiểm tra, giám sát hiện đại nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới. Theo Bộ trưởng, việc đầu tư phải bảo đảm hiệu quả, phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ chuyên môn và tạo điều kiện tốt hơn cho cán bộ thực hiện nhiệm vụ.

Kết luận buổi làm việc, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn bày tỏ tin tưởng ngành Hải quan sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, đổi mới, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, góp phần thúc đẩy thương mại, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.