Sau 45 phút cấp cứu ngừng tim và gần một tháng hồi sức tích cực với ECMO cùng nhiều kỹ thuật chuyên sâu, bệnh nhân đã tỉnh táo, tự sinh hoạt và được xuất viện.

Khoảng hai tuần trước khi xảy ra biến cố, nam sinh 17 tuổi xuất hiện đau mỏi người, chảy nước mũi. Bệnh nhân không có tiền sử bệnh lý đáng chú ý mà gia đình biết đến, người thân cũng không ghi nhận trường hợp mắc bệnh tương tự. Những biểu hiện ban đầu khá phổ biến khiến gia đình không nghĩ em có thể đang đối mặt với một vấn đề nghiêm trọng về tim.

Trong kỳ nghỉ hè, nam sinh vẫn tranh thủ đi làm thêm, phụ giúp công việc cùng người bác. Ngày 31/7, em bất ngờ ngất xỉu rồi rơi vào tình trạng ngừng tuần hoàn và được gia đình nhanh chóng đưa bằng taxi đến Bệnh viện Đa khoa Đông Anh.

Tại đây, bệnh nhân được cấp cứu ngừng tuần hoàn liên tục trong khoảng 45 phút. Trong quá trình hồi sức, nam sinh nhiều lần xuất hiện rung thất, phải sốc điện, đặt ống nội khí quản, sử dụng thuốc hỗ trợ tuần hoàn và thực hiện các biện pháp hồi sức tích cực. Sau 45 phút, tim có mạch trở lại nhưng tình trạng bệnh nhân vẫn đặc biệt nguy kịch, được chuyển đến Bệnh viện Thanh Nhàn để tiếp tục hồi sức chuyên sâu.

Khi vào Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Thanh Nhàn, bệnh nhân đang thở máy qua ống nội khí quản, có nhiều máu qua đường thở, thở ngáp, tím tái. Nhịp tim lên tới 145-150 lần/phút, huyết áp chỉ khoảng 50-60/20-30 mmHg, độ bão hòa oxy trong máu (SpO₂) chỉ đạt 76-80% dù được thở máy với FiO₂ 100%.

Khí máu cho thấy tình trạng toan chuyển hóa nặng. Kết quả chụp CT lồng ngực ghi nhận dập phổi phải, tràn khí và tràn máu màng phổi phải; qua dẫn lưu màng phổi có nhiều máu đỏ tươi lẫn máu cục.

Thạc sỹ, bác sỹ nội trú Phạm Huy Khánh, Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Thanh Nhàn cho biết, nguy cơ lớn nhất tại thời điểm đó là bệnh nhân có thể tử vong ngay lập tức.

Qua đánh giá toàn diện, các bác sỹ xác định nam sinh bị viêm cơ tim nặng gây sốc tim, suy đa tạng, đồng thời có tổn thương phổi nghiêm trọng. Chức năng co bóp của tim chỉ còn khoảng 10-15%, trong khi khả năng trao đổi oxy của phổi cũng suy giảm nghiêm trọng. "Bệnh nhân sốc tim do viêm cơ tim rất nặng, tim gần như chỉ còn co bóp rời rạc, EF khoảng 10-15%. Trong khi đó phổi rất xấu, SpO₂ chỉ khoảng 76%. Nếu chỉ dùng một loại ECMO thì không bảo đảm hiệu quả", bác sỹ Khánh cho biết.

Trước tình trạng cả tim và phổi đều không thể tự bảo đảm chức năng, ê-kíp quyết định triển khai ECMO V-A-V nhằm đồng thời hỗ trợ tuần hoàn và hô hấp. Đây là quyết định quan trọng giúp duy trì tuần hoàn và cung cấp oxy cho cơ thể trong giai đoạn nguy kịch nhất. Cùng với ECMO, bệnh nhân được áp dụng đồng thời nhiều biện pháp hồi sức chuyên sâu như thở máy, lọc máu, sử dụng thuốc hỗ trợ tim mạch, dẫn lưu màng phổi, truyền máu, kiểm soát thân nhiệt, bảo đảm dinh dưỡng và mở khí quản.

Tuy nhiên, thiết lập ECMO mới chỉ là một bước trong hành trình điều trị. Những ngày tiếp theo, bệnh nhân liên tục xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng. Tình trạng rối loạn đông máu khiến nam sinh chảy máu nhiều tại các vị trí can thiệp và trong phế quản, có thời điểm lượng máu lớn khiến phổi gần như không thể thông khí. Bác sỹ Phạm Huy Khánh nhớ lại, đã có những lúc ê-kíp "gần như không thông khí được phổi bệnh nhân".

Sau đó, nam sinh tiếp tục xuất huyết tiêu hóa, có thời điểm lượng máu mất khoảng 2.000 ml. Các bác sỹ phải tiến hành nội soi cấp cứu ngay tại giường để xác định và xử trí vị trí chảy máu, trong khi vẫn phải đồng thời kiểm soát tuần hoàn, hô hấp, đông máu và chức năng của nhiều cơ quan.

Bên cạnh việc phục hồi chức năng tim, phổi và kiểm soát hàng loạt biến chứng, một vấn đề khiến các bác sỹ đặc biệt lo ngại là khả năng hồi phục của não sau khoảng thời gian ngừng tuần hoàn kéo dài. Với một bệnh nhân đã trải qua 45 phút cấp cứu ngừng tim, nguy cơ tổn thương não do thiếu oxy rất lớn.

Nam sinh được kiểm soát thân nhiệt trong 12 ngày, kết hợp hồi sức tích cực và theo dõi chặt chẽ chức năng thần kinh. Sau những ngày điều trị căng thẳng, tín hiệu hồi phục bắt đầu xuất hiện. Bác sỹ Khánh nhớ nhất thời điểm bệnh nhân chưa thể nói nhưng đã có thể tương tác. Khi được hỏi có đau hay không, em chảy nước mắt và gật đầu. Phản ứng nhỏ ấy là tín hiệu quan trọng cho thấy chức năng thần kinh của bệnh nhân đang dần hồi phục.

Sau 12 ngày kiểm soát thân nhiệt và điều trị tích cực, tình trạng nam sinh cải thiện rõ rệt, các biện pháp hỗ trợ sự sống lần lượt được giảm. Bệnh nhân được rút ECMO, hai ngày sau ngừng lọc máu. Sau thêm 7 ngày, canuyn mở khí quản được rút, dẫn lưu màng phổi cũng được loại bỏ.

Quan trọng nhất, nam sinh tỉnh táo hoàn toàn, có thể giao tiếp với người thân và tự sinh hoạt. Những lo ngại ban đầu về tổn thương não nặng sau thời gian ngừng tuần hoàn kéo dài đã không diễn biến theo chiều hướng xấu. Ngày 28/8, sau gần một tháng điều trị kể từ khi nhập viện ngày 31/7, bệnh nhân đủ điều kiện rời Bệnh viện Thanh Nhàn và được chuyển sang Bệnh viện Tim để tiếp tục theo dõi, điều trị chuyên sâu về tim mạch.

Với chính bệnh nhân, gần một tháng chiến đấu với bệnh tật lại gần như là một khoảng trống trong ký ức. Nam sinh cho biết khi tỉnh lại, em mới biết mình đang nằm trong bệnh viện và chỉ sau khi được người thân kể lại mới hiểu những gì đã xảy ra. "Em không biết gì hết. Tỉnh lại đã thấy mình đang nằm trong viện. Em không nghĩ trong lúc hôn mê mình đã trải qua những gì. Được người nhà kể lại em mới biết. Em mừng lắm, vui lắm vì mình được cứu sống", nam sinh chia sẻ.

Mẹ bệnh nhân cho biết trước khi xảy ra biến cố, gia đình không nhận thấy con có dấu hiệu bất thường đáng kể. Trước đấy không thấy có biểu hiện gì. Gia đình cũng không có ai bị như vậy nên cũng chủ quan, chẳng đi khám bao giờ. Khi con đột ngột ngừng tim, mọi việc diễn ra quá nhanh khiến gia đình gần như không kịp chuẩn bị tâm lý. Khi đưa vào Bệnh viện Thanh Nhàn buổi trưa là chiều cháu được làm ECMO luôn.

"Tình trạng con như thế, hai vợ chồng tôi như nằm trên đống lửa", mẹ bệnh nhân nhớ lại. Từ tình trạng ngừng tuần hoàn, sốc tim, suy đa tạng, phải phụ thuộc vào ECMO, thở máy, lọc máu và mở khí quản, nam sinh từng bước hồi phục để có thể tự ngồi dậy, giao tiếp và sinh hoạt.

Không chỉ là một trường hợp hồi sức đặc biệt nặng được cứu sống, ca bệnh còn đặt ra cảnh báo về nguy cơ viêm cơ tim ở người trẻ, nhất là sau một đợt nhiễm virus. Bác sỹ Phạm Huy Khánh cho biết, viêm cơ tim là tình trạng viêm các tế bào cơ tim, có thể gây tổn thương cơ tim, ảnh hưởng đến khả năng co bóp cũng như hệ thống dẫn truyền điện và nhịp tim. Bệnh có thể xuất hiện ở nhiều độ tuổi, kể cả những người trẻ trước đó khỏe mạnh.

Điều đáng lưu ý là biểu hiện ban đầu của viêm cơ tim có thể không điển hình, thậm chí dễ bị nhầm với một đợt nhiễm virus thông thường. Người bệnh có thể xuất hiện hắt hơi, sổ mũi, đau mỏi người, mệt mỏi và cho rằng chỉ cần nghỉ ngơi sẽ khỏi.

Những triệu chứng giống cảm cúm thông thường không đồng nghĩa với viêm cơ tim, tuy nhiên nếu sau một đợt nhiễm virus xuất hiện thêm các dấu hiệu bất thường như mệt nhiều, đau hoặc tức ngực, khó thở, hồi hộp, tim đập nhanh, chóng mặt, choáng hoặc ngất, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, đánh giá kịp thời. Đặc biệt, một cơn ngất ở người trẻ, nhất là xảy ra trong hoặc sau một đợt nhiễm virus, không nên bị xem nhẹ.

"Viêm cơ tim có thể gặp ở người trẻ. Nếu xuất hiện các triệu chứng như mệt nhiều, đau ngực, khó thở, hồi hộp, nhịp tim nhanh hay ngất, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được đánh giá", bác sỹ Khánh khuyến cáo.

Từ ngày 31/7, khi được đưa vào viện trong tình trạng ngừng tuần hoàn, đến ngày 28/8 đủ điều kiện chuyển viện, nam sinh 17 tuổi đã trải qua 45 phút cấp cứu ngừng tim, nhiều lần rung thất và sốc điện, sốc tim, suy đa tạng, tổn thương phổi, xuất huyết nặng cùng hàng loạt kỹ thuật hồi sức chuyên sâu.

Sự hồi phục của bệnh nhân cho thấy ý nghĩa của cấp cứu ngừng tuần hoàn kịp thời, sự phối hợp giữa các cơ sở y tế và khả năng triển khai những kỹ thuật hồi sức chuyên sâu trong tình huống chức năng sống của người bệnh suy sụp nghiêm trọng.

Đồng thời, ca bệnh cũng đưa ra một cảnh báo đáng lưu ý, tuổi trẻ và tình trạng khỏe mạnh trước đó không loại trừ nguy cơ mắc bệnh tim mạch cấp tính. Nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường, đặc biệt là đau ngực, khó thở, hồi hộp, choáng hoặc ngất sau một đợt nhiễm virus, có ý nghĩa quan trọng để người bệnh được tiếp cận y tế trước khi xảy ra biến cố đe dọa tính mạng.