Việc nâng hạng thị trường

Bà Thiều Thị Nhật Lệ, Tổng giám đốc, CTCP Quản lý Quỹ UOBAM Việt Nam cho hay, việc Chính phủ kiên định mục tiêu tăng trưởng tối thiểu 10% năm 2026 và tiếp tục thực hiện các chính sách hỗ trợ tăng trưởng, đặc biệt là đẩy mạnh chu kỳ đầu tư công kỷ lục với sự tham gia của khu vực tư nhân; tiêu dùng tiếp tục tăng tốc, với ngành du lịch đóng vai trò hỗ trợ quan trọng; Trong bối cảnh này, lợi nhuận doanh nghiệp được kỳ vọng tiếp tục tốt trong 2 quý cuối năm.

Theo bà Lệ, tính từ đầu năm đến ngày 28/08/2026, chỉ số VN Index chỉ tăng 2,6% mặc dù bức tranh tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết rất khả quan với mức tăng trưởng lợi nhuận sau thuế quý II/2026 của toàn thị trường đạt khoảng 48% so với cùng kỳ, với mức tăng tương đối đồng đều ở nhiều nhóm ngành.

Đà tăng hiện tại phản ánh kỳ vọng tái định giá thị trường, với dòng vốn ngoại mới sẽ vào thị trường theo việc nâng hạng. Đà tăng của thị trường đang tập trung vào một số nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi nhiều doanh nghiệp có nền tảng lợi nhuận cải thiện vẫn chưa được định giá lại tương xứng. Tăng trưởng lợi nhuận là nền tảng dài hạn, nhưng kỳ vọng vẫn đang là động lực tác động lớn đến thị trường ở thời điểm hiện tại.

Cũng theo Lệ, với tỷ trọng dự kiến của Việt Nam trong các chỉ số FTSE EM, ước tính về tổng dòng vốn thụ động trong 12 tháng tới là khoảng 1,5 tỷ USD. Dòng vốn chủ động được kỳ vọng sẽ lớn hơn. Trong ngắn hạn, dòng vốn ngoại này có thể tạo thêm động lực cho thị trường và hỗ trợ tâm lý nhà đầu tư.

Tuy nhiên, UOBAM Việt Nam tin tác động lớn nhất và lâu dài của việc nâng hạng là sẽ thúc đẩy thị trường Việt Nam tiếp tục cải cách, thay đổi về cấu trúc, nâng cao chất lượng của thị trường để tiệm cận gần hơn nữa với các tiêu chuẩn quốc tế và các thị trường phát triển hơn trong khu vực.

Khi đó, thị trường Việt Nam sẽ thu hút thêm nhiều sự tham gia của nhà đầu tư trong nước, nhà đầu tư tổ chức và các định chế tài chính lớn trên thế giới.

… và vai trò của thị trường vốn

Cũng theo bà Lệ, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn cần lượng vốn rất lớn để đầu tư vào hạ tầng, công nghệ, chuyển đổi xanh và mở rộng năng lực sản xuất. Khi tín dụng ngân hàng không thể một mình đáp ứng nhu cầu này, thị trường vốn Việt Nam khuyến khích sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức.

Việc thành lập Trung tâm Tài chính Quốc tế (VIFC) có thể tạo thêm điều kiện để thu hút các định chế tài chính, quỹ đầu tư và nguồn vốn quốc tế vào thị trường Việt Nam. Song song với việc thu hút vốn bên ngoài, Việt Nam cũng cần phát triển mạnh hơn nhà đầu tư tổ chức trong nước.

Đây là những nguồn vốn có tính ổn định và dài hạn, không chỉ cho trái phiếu mà cả thị trường cổ phiếu, đồng thời ít bị chi phối hơn bởi những biến động ngắn hạn của thị trường.

Chuẩn hóa hệ thống xếp hạng tín nhiệm và định giá. Điều này giúp nhà đầu tư đánh giá rủi ro hiệu quả hơn và giảm chi phí thẩm định cho trái phiếu. Song song đó, tiếp tục nâng chuẩn quản trị công ty và công bố thông tin của doanh nghiệp niêm yết để giảm mức chiết khấu rủi ro (risk premium) mà nhà đầu tư nước ngoài đang áp vào trái phiếu Việt Nam so với khu vực, qua đó hạ chi phí vốn cho doanh nghiệp.

Có cơ chế khuyến khích phát hành trái phiếu ra công chúng. Có tính minh bạch cao hơn phát hành riêng lẻ. Đồng thời nên hướng dòng vốn nhiều hơn vào các lĩnh vực sản xuất, hạ tầng và năng lượng. Với các dự án rủi ro cao như năng lượng tái tạo hay công nghệ mới, việc nới lỏng cơ chế IPO và tạo thêm ưu đãi cho các quỹ Venture Capital/Private Equity có thể thúc đẩy dòng vốn vào những lĩnh vực này.

Tận dụng nâng hạng để tiếp tục nâng cao chất lượng của thị trường. Việc này sẽ thu hút thêm nhà đầu tư tổ chức trong và ngoài nước, các định chế tài chính lớn trên thế giới, như đã nêu ở trên.

Bà Thiều Thị Nhật Lệ đưa ra nhận định, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang dần quay trở lại là một kênh huy động vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp. Ngày càng nhiều doanh nghiệp xem phát hành trái phiếu là kênh huy động vốn song song với tín dụng ngân hàng, góp phần đa dạng hóa nguồn vốn và giảm sự phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, UOBAM cho rằng, ngân hàng thương mại vẫn sẽ giữ vai trò chủ đạo trong việc cung cấp vốn cho nền kinh tế, do quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp hiện vẫn chưa đủ lớn để đáp ứng toàn bộ nhu cầu vốn của doanh nghiệp.

“Về phía nhà đầu tư, chúng tôi ghi nhận sự quan tâm đối với trái phiếu doanh nghiệp đang dần cải thiện. Tuy nhiên, cách tiếp cận hiện nay đã thay đổi đáng kể so với trước đây. Nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến mức lãi suất mà còn đánh giá kỹ hơn về năng lực tài chính của tổ chức phát hành, các điều khoản trái phiếu, tài sản bảo đảm và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư. Đây là tín hiệu tích cực, góp phần giúp thị trường phát triển minh bạch và bền vững hơn”, bà Lệ cho biết thêm.

Sau những biến động của thị trường trong các năm gần đây, nhà đầu tư hiện tập trung nhiều hơn vào chất lượng tín dụng và năng lực tài chính của tổ chức phát hành. Do đó, các doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh ổn định, dòng tiền tốt và khả năng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nợ sẽ có lợi thế đáng kể trong quá trình huy động hoặc tái cấp vốn.

Bên cạnh đó, mặt bằng lãi suất vẫn là yếu tố quyết định sức hấp dẫn của trái phiếu. Trong bối cảnh lãi suất huy động đang ở mức cao hơn so với giai đoạn trước, lãi suất phát hành trái phiếu cần đủ cạnh tranh để thu hút dòng vốn đầu tư.