Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn ngành y tế, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh ngày càng khẳng định vai trò là hai trụ cột quan trọng trong chẩn đoán, điều trị và theo dõi người bệnh.

Không chỉ hỗ trợ bác sỹ đưa ra quyết định điều trị chính xác hơn, những tiến bộ công nghệ còn góp phần kết nối chuyên môn giữa các tuyến, rút ngắn khoảng cách tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân.

Những nội dung này được các chuyên gia trao đổi tại hội nghị khoa học “Cập nhật xét nghiệm và ứng dụng chẩn đoán hình ảnh 4.0 trong chẩn đoán - điều trị bệnh” do Hệ thống Y tế MEDLATEC phối hợp với Trung tâm Y tế khu vực Tam Nông tổ chức ngày 8/7.

Theo các chuyên gia, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, các kỹ thuật cận lâm sàng ngày càng giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong thực hành y học. Thống kê cho thấy hơn 70% các quyết định từ chẩn đoán, tiên lượng đến theo dõi điều trị hiện nay đều dựa trên kết quả xét nghiệm và các thăm dò chức năng.

Song song với đó, cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trong lĩnh vực chẩn đoán hình ảnh. Các hệ thống X-quang, chụp cắt lớp vi tính (CT), cộng hưởng từ (MRI) không chỉ mang lại hình ảnh có độ phân giải cao mà còn được kết nối thông qua hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh (PACS), cho phép chia sẻ dữ liệu, hội chẩn trực tuyến theo thời gian thực giữa các cơ sở y tế địa phương với các chuyên gia đầu ngành.

Nhờ đó, nhiều ca bệnh phức tạp có thể được đánh giá nhanh chóng, giúp bác sỹ tuyến cơ sở đưa ra quyết định điều trị kịp thời mà không phải chuyển người bệnh lên tuyến trên.

Hội nghị lần này cũng là minh chứng cho sự kết nối chuyên môn giữa hệ thống y tế tư nhân có thế mạnh về công nghệ cận lâm sàng và một cơ sở y tế công lập tuyến địa phương nhằm cập nhật các tiến bộ mới trong xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh phục vụ công tác khám, chữa bệnh.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, BSCKI Ngô Oanh Oanh, Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Tam Nông nhấn mạnh việc cập nhật các tiến bộ kỹ thuật và tăng cường hợp tác chuyên môn là giải pháp quan trọng giúp nâng cao chất lượng khám chữa bệnh tại địa phương, đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là báo cáo của ThS.BSNT Trương Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Giải phẫu bệnh MEDLATEC, về vai trò của xét nghiệm trong thực hành lâm sàng bệnh lý ung thư.

Theo chuyên gia, các kỹ thuật giải phẫu bệnh, hóa mô miễn dịch và sinh học phân tử hiện nay đóng vai trò xuyên suốt từ sàng lọc, chẩn đoán xác định đến lựa chọn phương pháp điều trị đích đối với người bệnh ung thư.

Trong sàng lọc ung thư cổ tử cung, phương pháp Pap nhúng dịch kết hợp xét nghiệm nhuộm kép p16/Ki-67 giúp phân tầng nguy cơ chính xác hơn, giảm tỷ lệ soi cổ tử cung không cần thiết.

Đối với các tổn thương tuyến giáp, tuyến vú hay hạch, kỹ thuật chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) là phương pháp ít xâm lấn nhưng mang lại hiệu quả cao trong chẩn đoán ban đầu. Khi kết hợp với kỹ thuật Cellblock, mẫu bệnh phẩm tiếp tục được tối ưu hóa để thực hiện các xét nghiệm hóa mô miễn dịch.

Ở giai đoạn chẩn đoán xác định, mô bệnh học từ sinh thiết hoặc bệnh phẩm phẫu thuật giúp đánh giá cấu trúc mô, giai đoạn TNM và diện cắt. Trong khi đó, các kỹ thuật hóa mô miễn dịch và sinh học phân tử đóng vai trò quan trọng trong xác định nguồn gốc khối u di căn, phân tích đột biến gen và các dấu ấn sinh học, tạo cơ sở để triển khai điều trị đích theo hướng cá thể hóa.

Tiếp nối chương trình, PGS-TS.BSCC.Nguyễn Quốc Dũng, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Thăm dò chức năng MEDLATEC, Phó Chủ tịch Hội Điện quang và Y học hạt nhân Việt Nam, đã chia sẻ về mô hình hợp tác chẩn đoán hình ảnh giữa MEDLATEC và Trung tâm Y tế khu vực Tam Nông.

Theo PGS.Nguyễn Quốc Dũng, xu hướng chuyển đổi số đang mở ra mô hình “chẩn đoán hình ảnh không khoảng cách”, trong đó hệ thống PACS đóng vai trò trung tâm kết nối dữ liệu hình ảnh giữa các bệnh viện, phòng khám và hội đồng chuyên gia theo thời gian thực.

Mô hình này giúp xóa bỏ rào cản địa lý, tạo điều kiện để bác sỹ tuyến cơ sở được hỗ trợ chuyên môn ngay khi tiếp nhận người bệnh, đồng thời nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán và tối ưu hóa thời gian xử trí đối với các trường hợp cấp cứu.

Hiệu quả của mô hình được minh họa bằng các ca bệnh thực tế do bác sỹ Trần Thị Thu, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh MEDLATEC trình bày.

Nhiều trường hợp khó đã được phát hiện và xử trí kịp thời nhờ sự phối hợp giữa hệ thống công nghệ và đội ngũ chuyên gia, như bệnh nhân chấn thương khung chậu nghi vỡ bàng quang; người bệnh chấn thương sọ não được hồi cứu phát hiện thêm u phổi di căn não để chuyển xạ trị; trường hợp u gan vỡ đang chảy máu hoạt động được phát hiện trong đêm và chỉ định nút mạch cấp cứu; bệnh nhân nhồi máu não được xác định hẹp nặng động mạch cảnh; hay trường hợp dị vật là mảnh xương vịt dài khoảng 30 mm đâm thủng đại tràng xuống được xác định chính xác vị trí để phẫu thuật khâu lỗ thủng kịp thời.

Các chuyên gia đánh giá, những kết quả này cho thấy khi công nghệ số được kết hợp với hệ thống xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh hiện đại cùng mạng lưới chuyên gia hỗ trợ từ xa, nhiều ca bệnh phức tạp có thể được xử trí ngay tại tuyến cơ sở, tận dụng hiệu quả “thời gian vàng”, giảm nguy cơ biến chứng và nâng cao cơ hội cứu sống người bệnh.

Sau hơn ba giờ làm việc, hội nghị không chỉ cập nhật nhiều tiến bộ mới trong lĩnh vực xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh mà còn khẳng định tính khả thi của mô hình chuyển đổi số trong y tế.

Việc kết hợp giữa các giải pháp xét nghiệm chuyên sâu, hệ thống chẩn đoán hình ảnh kết nối từ xa và năng lực tiếp nhận, xử trí tại chỗ của các cơ sở y tế địa phương được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, giúp người dân được tiếp cận các dịch vụ kỹ thuật cao ngay tại nơi sinh sống, đồng thời tạo nền tảng để phát triển hệ thống y tế hiện đại, công bằng và hiệu quả hơn trong thời gian tới.