| Quốc hội đã thông qua Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) - Ảnh: QH. |
Tiếp tục Kỳ họp thứ hai, chiều 20/11, Quốc hội đã thông qua Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2028, với 460/464 đại biểu có mặt tán thành.
Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo luật trước khi Quốc hội bấm nút, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, luật mới chỉ quy định thời hiệu xử phạt 3 năm đối với một số lĩnh vực về quản lý quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung; cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm; chứng khoán; dầu khí và hoạt động khoáng sản.
Thời hiệu xử phạt 2 năm được áp dụng với vi phạm về kế toán; hóa đơn; chứng từ điện tử; phí, lệ phí; kinh doanh bảo hiểm; quản lý giá; sở hữu trí tuệ; xây dựng; báo chí; xuất bản; khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; tài sản mã hóa; đất đai; sản xuất, buôn bán hàng cấm, hàng giả; an toàn thực phẩm…
Các vi phạm hành chính không thuộc các trường hợp trên thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính là 1 năm.
Mức phạt tiền tối đa 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, 3 tỷ đồng đối với tổ chức cũng chỉ áp dụng trong một số lĩnh vực để phù hợp với tính chất phức tạp, mức độ, quy mô, hậu quả của một số hành vi vi phạm.
Theo đó, mức phạt tiền đến 1,5 tỷ đồng áp dụng với các lĩnh vực: quản lý quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung; cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm; tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đo lường, chất lượng sản phẩm, hàng hóa; định danh và xác thực điện tử; bảo vệ môi trường; an toàn thực phẩm.
Mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực quản lý nhà nước này đối với tổ chức bằng 2 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.
Dự thảo luật trình Quốc hội thông qua đã chỉnh lý không coi các biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký, cấp giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số là biện pháp cưỡng chế.
Theo đó, luật sửa đổi quy định các biện pháp trên là biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính.
Luật đồng thời bổ sung quy định chặt chẽ về điều kiện, thẩm quyền, nguyên tắc, trình tự, thủ tục, phạm vi áp dụng các biện pháp này để bảo đảm quyền con người, quyền công dân.
Với biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, luật quy định đây là biện pháp bảo đảm thi hành quyết định cưỡng chế.
Theo đó, trường hợp xét thấy cần ngăn chặn ngay người đang bị cưỡng chế, người đại diện cho tổ chức đang bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trốn thì người ra quyết định cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đề nghị người có thẩm quyền ra quyết định tạm hoãn xuất cảnh theo quy định của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam và Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam.
Văn bản đề nghị này phải nêu rõ tình tiết cụ thể làm căn cứ xác định nguy cơ bỏ trốn của người bị đề nghị tạm hoãn xuất cảnh.
Đáng chú ý, luật đã bổ sung biện pháp “thực hiện công việc phục vụ cộng đồng” là biện pháp thay thế hình thức phạt tiền.
Biện pháp này được áp dụng đối với cá nhân vi phạm hành chính bị áp dụng hình thức phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị được thực hiện biện pháp thay thế.
Luật quy định thời gian thực hiện công việc phục vụ cộng đồng không quá 4 giờ trong một ngày và không quá 5 ngày trong 1 tuần. Tổng thời gian thực hiện công việc phục vụ cộng đồng không quá 40 giờ.
Ngay sau khi người vi phạm thực hiện xong công việc phục vụ cộng đồng, cơ quan tổ chức thi hành biện pháp này có xác nhận về việc thi hành xong biện pháp này.
Trong thời gian thực hiện công việc phục vụ cộng đồng, nếu cá nhân vi phạm không thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thì người có thẩm quyền có thể xem xét quyết định chấm dứt việc áp dụng biện pháp này để áp dụng hình thức phạt tiền.
Luật nêu rõ không áp dụng biện pháp thực hiện công việc phục vụ cộng đồng đối với phụ nữ có thai hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, người từ đủ 70 tuổi trở lên, người bị bệnh hiểm nghèo, người khuyết tật nặng hoặc khuyết tật đặc biệt nặng.
Luật giao Chính phủ quy định chi tiết việc áp dụng biện pháp thực hiện công việc phục vụ cộng đồng.