Số trẻ mắc cúm A đang gia tăng nhanh tại Bệnh viện Nhi Trung ương, kéo theo số trường hợp phải nhập viện điều trị tăng đáng kể. Diễn biến này đặt ra yêu cầu tăng cường phòng bệnh, phát hiện sớm các dấu hiệu chuyển nặng và chủ động bảo vệ những nhóm có nguy cơ cao, nhất là trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh nền.

Theo thống kê của Bệnh viện Nhi Trung ương, số ca cúm A dương tính ghi nhận tại bệnh viện tăng liên tục từ tuần 35 đến tuần 40 năm 2026. Cụ thể, tuần 35 ghi nhận 106 ca, tuần 36 tăng lên 150 ca, tuần 37 là 249 ca, tuần 38 có 319 ca, tuần 39 tăng lên 552 ca và đến tuần 40 đã ghi nhận 779 ca. Như vậy, chỉ sau 5 tuần, số ca cúm A tăng hơn 7 lần, trong khi số trẻ phải nhập viện điều trị tăng từ 18 lên 124 trường hợp.

Theo TS.Lê Kiến Ngãi, Trưởng khoa Dự phòng và Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Nhi Trung ương, cúm không đơn thuần là bệnh đường hô hấp gây sốt, ho, đau mỏi cơ thể rồi tự khỏi sau vài ngày. Virus cúm có thể gây tổn thương trực tiếp đường hô hấp, dẫn đến viêm phổi do virus, đồng thời làm trầm trọng thêm những bệnh lý nền sẵn có.

Đáng lo ngại, bệnh có thể gây biến chứng thần kinh, tim mạch, tổn thương cơ hoặc mất nước. Một số trường hợp xuất hiện bội nhiễm vi khuẩn sau cúm, làm tăng nguy cơ viêm phổi nặng, nhiễm khuẩn huyết, suy đa cơ quan, thậm chí tử vong.

Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính là những nhóm dễ xuất hiện biến chứng nghiêm trọng. Đặc biệt, trẻ dưới 5 tuổi, nhất là những trẻ có bệnh lý nền, cần được theo dõi sát do nguy cơ diễn tiến thành viêm phổi nặng, suy hô hấp và các biến chứng nguy hiểm khác.

Ở góc độ giám sát dịch tễ, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết số trường hợp mắc cúm mùa trong một số tuần gần đây có xu hướng gia tăng nhẹ.

Theo Cục Phòng bệnh, cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra, có thể xuất hiện quanh năm nhưng thường gia tăng vào thời điểm giao mùa. Bệnh lây truyền chủ yếu qua các giọt bắn đường hô hấp và tiếp xúc với bề mặt bị nhiễm virus, đặc biệt dễ lan rộng trong môi trường đông người như trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế và nơi làm việc.

Một trẻ mắc cúm có thể mang virus từ trường học về gia đình, lây cho người thân, trong đó có những người dễ bị biến chứng nặng. Tương tự, người lớn mắc bệnh nhưng vẫn đi làm, sinh hoạt tập thể có thể tiếp tục tạo ra những chuỗi lây truyền mới.

Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, các đợt cúm gia tăng còn kéo theo gánh nặng kinh tế và xã hội. Trẻ mắc bệnh phải nghỉ học, cha mẹ phải nghỉ làm để chăm sóc, gia đình phát sinh chi phí khám chữa bệnh, thuốc men và đi lại. Đối với hệ thống y tế, số bệnh nhân nhập viện tăng nhanh làm gia tăng nhu cầu giường bệnh, nhân lực và nguồn lực điều trị.

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), những đợt dịch cúm có thể gây gián đoạn học tập, lao động, làm giảm năng suất và gia tăng áp lực đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe. Do đó, kiểm soát cúm không thể chỉ tập trung điều trị các trường hợp mắc bệnh mà cần chủ động phòng ngừa và hạn chế lây truyền ngay từ cộng đồng.

Đặc biệt, việc tiêm vắc-xin cúm hằng năm được các chuyên gia đánh giá là một trong những biện pháp quan trọng nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nghiêm trọng.

Theo bác sỹ Nguyễn Văn My, Hệ thống Tiêm chủng Long Châu, hiệu quả bảo vệ của vắc-xin cúm trong những điều kiện phù hợp có thể lên tới khoảng 90%, song mức độ bảo vệ thực tế thay đổi tùy chủng virus lưu hành, độ tuổi và tình trạng sức khỏe của người được tiêm. Khả năng bảo vệ cũng có thể suy giảm theo thời gian, trong khi virus cúm liên tục biến đổi và xuất hiện các chủng lưu hành mới.

Vì vậy, việc tiêm vắc-xin cúm hằng năm có ý nghĩa quan trọng trong duy trì khả năng bảo vệ, đặc biệt đối với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mạn tính và người suy giảm miễn dịch.

Bác sỹ Nguyễn Văn My cho biết, cơ thể thường cần khoảng hai tuần sau tiêm để hình thành đáp ứng miễn dịch bảo vệ. Do đó, người dân nên chủ động tiêm phòng trước mùa cúm hoặc ngay khi có điều kiện phù hợp, thay vì chờ đến lúc số ca mắc gia tăng mới thực hiện tiêm chủng.

Theo chuyên gia, vắc-xin không bảo đảm ngăn ngừa tuyệt đối mọi trường hợp mắc cúm nhưng có vai trò quan trọng trong giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế những hậu quả nghiêm trọng. Tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch có thể góp phần giảm nguy cơ viêm phổi, suy hô hấp, nhập viện và tử vong do cúm.

Bên cạnh tiêm chủng, Bộ Y tế khuyến cáo người dân đeo khẩu trang đúng cách tại cơ sở y tế, phương tiện giao thông công cộng, nơi đông người hoặc không gian kín, thông khí kém. Người có triệu chứng viêm đường hô hấp cần hạn chế tiếp xúc gần với người khác, chủ động nghỉ học, nghỉ làm để tránh lây nhiễm.

Việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng và mũi khi ho, hắt hơi, vệ sinh các bề mặt thường xuyên tiếp xúc và giữ không gian sinh hoạt thông thoáng cũng góp phần hạn chế nguy cơ lây truyền virus.

Đối với trẻ mắc cúm, cha mẹ cần chú ý những biểu hiện như khó thở, thở nhanh, tím tái, lừ đừ, co giật, dấu hiệu mất nước hoặc tình trạng bệnh trở nặng sau giai đoạn có vẻ cải thiện. Đây là những dấu hiệu cần được thăm khám, xử trí kịp thời, không nên kéo dài việc tự điều trị tại nhà.

Cục Phòng bệnh cũng lưu ý người dân không tự ý sử dụng thuốc kháng virus hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế. Người thuộc nhóm nguy cơ cao cần liên hệ cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện triệu chứng nghi ngờ để được tư vấn, đánh giá và điều trị phù hợp.