Hai cỗ xe tăng tốc

Năm 2025 đi qua trong bối cảnh thế giới tiếp tục biến động nhanh, cạnh tranh công nghệ, cạnh tranh chuỗi cung ứng ngày càng gay gắt; mô hình kinh doanh, phương thức cung ứng dịch vụ thay đổi nhanh dưới tác động của kinh tế số, thương mại điện tử, logistics thông minh. Trong bối cảnh đó, doanh thu dịch vụ bưu chính, chuyển phát ước đạt 87.000 tỷ đồng, tăng 20% so với năm 2024. Trong đó, Tổng công ty cổ phần Bưu chính Viettel (Viettel Post) và Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (VNPost) là các nhân vật chính, đóng góp lớn vào sự tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường.

VNPost đón năm 2026 với cái thở phào nhẹ nhõm, khi các chỉ tiêu sản xuất - kinh doanh năm 2025 đều tăng so với năm 2024. Theo đó, tổng doanh thu Công ty mẹ tăng 11%, năng suất lao động tăng 11,7%. Các dịch vụ mang lại hiệu quả cao tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực: dịch vụ bưu chính quốc tế tăng 18%, bảo hiểm phi nhân thọ tăng 14%, dịch vụ thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tăng 15,8%.

Đáng chú ý, chất lượng dịch vụ bưu chính chuyển phát được cải thiện rõ rệt, với 97,32% bưu gửi đáp ứng thời gian toàn trình cam kết, cho thấy nỗ lực của VNPost trong nâng cao trải nghiệm khách hàng và uy tín thương hiệu trên toàn mạng lưới, điều họ khao khát trong vài năm nay.

Viettel Post chưa có báo cáo tài chính năm 2025, nhưng lũy kế 9 tháng đầu năm, doanh thu hợp nhất đạt hơn 15.023 tỷ đồng, tương đương 76% kế hoạch năm; lợi nhuận trước thuế 323,52 tỷ đồng, phản ánh hiệu quả rõ nét từ chiến lược đa dạng hóa lĩnh vực kinh doanh và tối ưu hạ tầng công nghệ logistics.

Trong cơ cấu doanh thu, nhóm dịch vụ lõi của Viettel Post gồm chuyển phát, vận tải, kho vận, thương mại và tài chính đạt 3.447 tỷ đồng, tăng 31,9% so với cùng kỳ năm 2024, tiếp tục đóng vai trò trụ cột. Các lĩnh vực kinh doanh mới ghi nhận mức tăng trưởng bình quân 89,2%, chiếm 24,1% tổng doanh thu, đóng góp gần một nửa tốc độ tăng trưởng toàn Viettel Post.

Dự báo, thị trường logistics Việt Nam sẽ đạt hơn 80 tỷ USD vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng bình quân 14-16%/năm. Trong bối cảnh kinh tế số bùng nổ, thương mại điện tử tiếp tục là động lực chính, đẩy sản lượng gói hàng chiếm hơn 90% tổng khối lượng bưu gửi. Thị trường chuyển phát bước vào một giai đoạn cạnh tranh nóng bỏng ngay trong năm 2026, với việc Viettel Post và VNPost chuyển sang trạng thái mới.

Cuộc đua của 2 ông lớn

Năm 2026, Viettel Post không giấu giếm tham vọng không chỉ làm chủ cuộc chơi tại Việt Nam mà còn vươn ra khu vực. Viettel muốn khép kín, làm chủ dòng chảy hàng hóa từ hành lang Trung Quốc nối Đông Nam Á, trục Nam Trung Quốc đi qua Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM đến Campuchia cho đến Hành lang kinh tế Đông Tây chạy từ Myanmar qua Thái Lan và Lào đến Việt Nam.

Viettel đã xây dựng trục kết nối mới từ Lạng Sơn đến Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM, kết nối trực tiếp cửa khẩu, các khu công nghiệp trọng điểm và những trung tâm xuất nhập khẩu lớn. Năm 2026, sự phát triển này tiếp tục được mở rộng ra ngoài biên giới Việt Nam. Các điểm trung chuyển tại Savannakhet, Vientiane, Phnom Penh và Yangon đang giúp Viettel Post hoàn thiện vòng cung logistics kết nối Việt Nam với các hành lang kinh tế lục địa. 

Trong một diễn biến mới, Viettel Post cho biết, sẽ huy động vốn xã hội để mở rộng logistics. Theo đó, Viettel Post dự kiến đầu tư hơn 33.000 tỷ đồng để mở rộng hạ tầng logistics trên toàn quốc, hướng đến mục tiêu dẫn đầu thị phần chuyển phát và nằm trong nhóm doanh nghiệp logistics hàng đầu Việt Nam.

Theo định hướng, doanh nghiệp sẽ hợp tác với các nhà đầu tư, doanh nghiệp và cá nhân để phát triển bưu cục, điểm giao nhận, kho bãi, phương tiện vận tải và hệ thống tủ giao nhận tự động. Viettel Post giữ vai trò trung tâm điều phối, cung cấp công nghệ, tiêu chuẩn vận hành và hệ thống quản trị. Đối tác đảm nhận vốn đầu tư và cùng chia sẻ doanh thu theo cơ chế thỏa thuận. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, đây là cách làm giúp mở rộng mạng lưới nhanh, giảm chi phí cố định và vươn tới các địa bàn xa, trong khi doanh nghiệp trung tâm vẫn duy trì khả năng điều phối nhờ nền tảng công nghệ.

Theo kế hoạch, Viettel Post sẽ phát triển bưu cục ủy quyền tại các địa bàn có sản lượng lớn, mở rộng mạng lưới smart locker tại khu dân cư và văn phòng, đồng thời xây dựng sàn vận tải số để kết nối hàng ngàn xe tải, container từ các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ở mảng kho vận, doanh nghiệp sẽ hợp tác phát triển trung tâm logistics tại các khu công nghiệp và cửa khẩu, theo mô hình đối tác đầu tư hạ tầng, Viettel Post chịu trách nhiệm vận hành công nghệ và khai thác kinh doanh.

“Chúng tôi xây dựng một hệ sinh thái mở, trong đó mọi đối tác đều có quyền lợi rõ ràng và trách nhiệm về chất lượng dịch vụ. Công nghệ sẽ bảo đảm khách hàng, dù ở bất kỳ điểm giao nhận nào, cũng có trải nghiệm đồng nhất. Nhưng nếu chỉ dựa vào nguồn lực một doanh nghiệp, sẽ rất khó đạt được tốc độ phát triển mong muốn. Hợp tác xã hội giúp chúng tôi tiến nhanh hơn, đồng thời mở cơ hội cho hàng ngàn doanh nghiệp và cá nhân cùng tham gia chuỗi giá trị logistics”, ông  Phùng Văn Cường, Tổng giám đốc Viettel Post cho biết.

Trong khi đó, sau 2 năm cơ cấu lại doanh nghiệp và sắp xếp bộ máy theo chính quyền 2 cấp, VNPost xác định, năm 2026 sẽ là năm tăng tốc bứt phá, với mục tiêu tăng trưởng 17% về quy mô doanh thu. Để hiện thực hóa mục tiêu này, VNPost tiếp tục đẩy mạnh tăng trưởng dựa trên hạ tầng công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ, gia tăng năng lực cạnh tranh thông qua phát triển sản phẩm và mở rộng không gian đa dạng hóa dịch vụ dựa trên dữ liệu.

Giai đoạn 2026-2030, VNPost đặt mục tiêu trở thành doanh nghiệp công nghệ số trong lĩnh vực bưu chính - logistics, dựa trên 6 chiến lược mũi nhọn gồm AI và Big Data; kinh tế không gian tầm thấp; tài chính số và bảo hiểm phi nhân thọ; logistics nhẹ; nền tảng phân phối hàng tiêu dùng nhanh và nông sản; phát triển nguồn nhân lực.

“Để triển khai các chiến lược này, VNPost sẽ tập trung 6 nhóm giải pháp với 19 nhiệm vụ trọng tâm, xoay quanh các lĩnh vực then chốt như bưu chính chuyển phát - logistics, tài chính số, cơ chế bán hàng, mô hình ‘Giám đốc Bưu điện xã thực chiến’, ứng dụng công nghệ thông tin và điều hành thông minh, củng cố hạ tầng, tối ưu vận hành, đổi mới quản trị và phát triển nguồn nhân lực”, ông Chu Quang Hào, Tổng giám đốc VNPost cho biết.

Hai ông lớn, một được hậu thuẫn bởi công nghệ và tài chính hùng mạnh từ Tập đoàn Viettel, một vừa lấy lại sức khỏe sau hậu phẫu và có “mạng lưới vàng” đến từng thôn xóm, sẽ bước vào thị trường với tâm thế không lùi bước. Họ sẽ là những đối thủ khiến Giao Hàng Tiết Kiệm (GHTK), Giao Hàng Nhanh (GHN), J&T Express, Kerry Express phải tính toán lại chiến lược phát triển.

Doanh nghiệp cần đổi mới tư duy

Tại cuộc làm việc với VNPost mới đây, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, bưu chính không chỉ dừng ở việc giao - nhận, mà phải trở thành một hệ thống hạ tầng kết nối vận tải, kho bãi, chuỗi cung ứng, dữ liệu, thương mại điện tử và dịch vụ công. Khi nền kinh tế chuyển sang kinh tế số, khi thương mại chuyển sang thương mại số, thì bưu chính là “đường cao tốc vật chất” và “đường cao tốc logistics” của quốc gia. Nơi nào có sản xuất, có lưu thông hàng hóa, có giao dịch số, ở đó bưu chính phải hiện diện một cách hiệu quả, thông minh và đáng tin cậy.

Bên cạnh đó, bưu chính không chỉ là một loại dịch vụ, mà phải được coi là một trụ cột hạ tầng phát triển quốc gia. Khi nói đến hạ tầng cứng là giao thông, điện, năng lượng; hạ tầng số là viễn thông, dữ liệu, điện toán đám mây; thì hạ tầng bưu chính - logistics chính là cầu nối giữa sản xuất - lưu thông - tiêu dùng, là yếu tố quyết định năng suất và chi phí của nền kinh tế. Một hệ thống bưu chính mạnh, logistics hiện đại, thông minh sẽ góp phần quan trọng giảm chi phí logistics quốc gia, nâng cao hiệu quả kinh tế và tăng năng lực cạnh tranh của Việt Nam.

“Bưu chính phải chuyển mạnh sang mô hình quản trị bằng dữ liệu và công nghệ. Không chỉ số hóa quy trình, mà phải dữ liệu hóa toàn bộ chuỗi giá trị, từ nhận hàng, phân loại, vận chuyển, lưu kho, phát hàng đến chăm sóc khách hàng. Ứng dụng AI, IoT, theo dõi hành trình thông minh, tối ưu tuyến đường, tối ưu vận hành phải trở thành năng lực cốt lõi. Bưu chính phải trở thành một tổ chức vận hành dựa trên dữ liệu chứ không chỉ dựa trên kinh nghiệm. Bưu chính phải chuyển đổi thành doanh nghiệp công nghệ số, lấy công nghệ, làm chủ công nghệ là năng lực cốt lõi”, ông Hùng nhấn mạnh.