Sáng 21/9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Theo tờ trình của Chính phủ, Dự thảo bổ sung các quy định về về trường hợp hiến mô, bộ phận cơ thể người gồm:

(1) Lấy mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết đối với người đã được xác định là chết tuần hoàn;

(2) Người dưới 18 tuổi được hiến mô, bộ phận cơ thể của mình sau khi chết não, chết tuần hoàn nếu đã đăng ký hiến; trường hợp chưa đăng ký hiến thì phải có nguyện vọng trước khi chết thể hiện bằng lời nói hoặc bằng văn bản và được người đại diện theo pháp luật đồng ý;

(3) Người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi được hiến mô tái sinh khi còn sống để điều trị cho người là thành viên gia đình khi không có người hiến trưởng thành phù hợp, sau khi được tư vấn và được người đại diện theo pháp luật của người đó và người hiến đồng ý, trừ hiến máu và các thành phần máu;

(4) Người từ đủ 18 tuổi trở lên được hiến bộ phận cơ thể người khi còn sống cho người là thành viên gia đình;

(5) Người hiến bộ phận cơ thể người khi còn sống cho người không phải là thành viên gia đình phải là người từ đủ 25 tuổi trở lên;

(6) Hiến bộ phận cơ thể người trong trường hợp bộ phận cơ thể đó bị tổn thương hoặc bệnh lý mà không thể tiếp tục sử dụng được cho chính người hiến;

(7) Người hiến máu, thành phần máu phải là người từ đủ 18 tuổi trở lên và tại thời điểm hiến không quá 65 tuổi;

(8) Người hiến, người nhận tinh trùng, noãn, phôi;

(9) Lấy tinh trùng, noãn, phôi, mô tinh hoàn, mô buồng trứng của người dưới 18 tuổi để bảo tồn khả năng sinh sản khi có chỉ định y khoa.

Dự thảo cũng bổ sung  quy định người nước ngoài là vợ hoặc chồng của công dân Việt Nam hoặc cư trú hợp pháp tại Việt Nam, sinh sống, học tập, làm việc tại Việt Nam được đăng ký vào danh sách chờ ghép quốc gia. Việc lấy bộ phận cơ thể của người nước ngoài được xác định chết não, chết tuần hoàn tại Việt Nam để ghép thực hiện theo quy định của Luật này.

Lần sửa đổi này cũng lược bỏ một số quy định và cắt giảm, đơn giản hóa một số thủ tục hành chính, trong đó có bỏ yêu cầu bắt buộc phải có chuyên gia giám định pháp y trong thành phần Hội đồng xác định chết não.

Thẩm tra sơ bộ, về cho phép người dưới 18 tuổi được quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người, hiến xác, Thường trực Ủy ban Văn hóa và xã hội nhấn mạnh đây là chính sách mới so với hiện hành.

Thường trực cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo thuyết minh đầy đủ, đánh giá tác động kỹ lưỡng, bổ sung kinh nghiệm quốc tế, làm rõ số lượng quốc gia đã cho phép thực hiện và quy định kiểm soát tương ứng để có căn cứ đánh giá. Quy định chặt chẽ, giới hạn người có thẩm quyền đồng ý là cha, mẹ hoặc người thân thích trong phạm vi nhất định; sự đồng ý phải bằng văn bản; nghiên cứu bổ sung điều kiện có người làm chứng độc lập, không thuộc kíp lấy, ghép và không có quyền, lợi ích liên quan; ghi nhận nguyện vọng và người làm chứng trong hồ sơ; làm rõ nguyên tắc xử lý khi có sự khác nhau giữa nguyện vọng của trẻ và ý kiến của người đại diện.

Thường trực cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tiếp tục đánh giá các trường hợp, nguy cơ có thể phát sinh, hệ lụy đạo đức, hệ lụy xã hội kéo theo khi cho phép người dưới 18 tuổi được quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người, hiến xác.

Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành việc bổ sung quy định về việc lấy bộ phận cơ thể người sau khi chết tuần hoàn; tán thành mục tiêu chính sách nhằm hạn chế việc hiến, lấy bộ phận cơ thể ở người khi còn sống, cơ bản tán thành nguyên tắc điều phối ghép bộ phận cơ thể người thống nhất toàn quốc, Chủ nhiệm ủy ban thẩm tra Nguyễn Đắc Vinh cho biết.

Sau thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ghi nhận sự nỗ lực của Chính phủ và cơ quan chủ trì soạn thảo là Bộ Y tế, cơ bản thống nhất sửa đổi toàn diện Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Việc hoàn thiện dự thảo cần hướng tới khuyến khích hiến tạng vì mục đích nhân tạo, phòng ngừa mục đích mua bán thương mại, trục lợi, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh lưu ý.