Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 58/2018/NĐ-CP ngày 18/4/2018 của Chính phủ về bảo hiểm nông nghiệp, với trọng tâm là điều chỉnh mức hỗ trợ phí và mở rộng đối tượng được thụ hưởng nhằm tăng tính hấp dẫn của chính sách.

Theo Bộ Tài chính, dù đã rút ra nhiều bài học từ giai đoạn thí điểm 2011-2013, bảo hiểm nông nghiệp vẫn là lĩnh vực mới và phức tạp. Không chỉ người nông dân còn bỡ ngỡ, mà ngay cả đội ngũ cán bộ thực thi chính sách ở cơ sở cũng gặp không ít khó khăn trong tổ chức triển khai. Ở một số địa phương, việc thực hiện còn lúng túng; nhận thức của một bộ phận nông dân về vai trò và lợi ích của bảo hiểm nông nghiệp vẫn hạn chế.

Về phía doanh nghiệp bảo hiểm, đây là nghiệp vụ có mức độ rủi ro cao do phụ thuộc lớn vào thiên tai, dịch bệnh và biến động thị trường. Để triển khai hiệu quả, doanh nghiệp cần có năng lực tài chính đủ mạnh, đội ngũ chuyên môn giàu kinh nghiệm, mạng lưới phân phối rộng tới tận thôn, xóm, hợp tác xã; đồng thời phải có sự tham gia của nhà tái bảo hiểm quốc tế và sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền các cấp. Những yêu cầu này khiến kết quả triển khai bảo hiểm nông nghiệp thời gian qua chưa đạt như kỳ vọng.

Thực tế cho thấy, đối tượng tham gia chủ yếu vẫn là cá nhân sản xuất nông nghiệp thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo; trong khi đó, nhóm hộ không thuộc diện này và các tổ chức sản xuất nông nghiệp tham gia còn hạn chế. So với kinh nghiệm quốc tế, mức hỗ trợ của Việt Nam vẫn ở mức thấp.

Tại Mỹ, mức hỗ trợ bình quân khoảng 69%; Canada 66%; Tây Ban Nha khoảng 50%; Nhật Bản 50%. Ngoài hỗ trợ phí, nhiều quốc gia còn áp dụng các cơ chế bổ trợ như cung cấp miễn phí hợp đồng bảo hiểm năng suất thiên tai cơ bản, hỗ trợ chi phí quản lý cho doanh nghiệp bảo hiểm, hoặc Chính phủ trực tiếp nhận tái bảo hiểm.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đề xuất nâng mức hỗ trợ phí bảo hiểm nông nghiệp và mở rộng đối tượng được hỗ trợ. Bên cạnh các nhóm hiện hành gồm cây trồng như lúa, cao su, hồ tiêu, điều, cà phê, cây ăn quả, rau; vật nuôi như trâu, bò, lợn, gia cầm; nuôi trồng thủy sản như tôm sú, tôm thẻ chân trắng, cá tra, dự thảo bổ sung đối tượng là cây trồng, vật nuôi, thủy sản chủ lực của từng địa phương.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất nâng mức hỗ trợ tối đa lên 95% phí bảo hiểm đối với cá nhân sản xuất nông nghiệp thuộc hộ nghèo, thay vì 90% như hiện hành. Đối với cá nhân không thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, mức hỗ trợ tăng lên 50%, thay vì 20%. Với tổ chức sản xuất nông nghiệp, mức hỗ trợ dự kiến là 30%, tăng 10% so với hiện nay.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung quy định cho phép tổ chức tín dụng cung cấp khoản vay để các tổ chức, cá nhân sản xuất nông nghiệp thanh toán phần phí bảo hiểm còn lại ngoài phần được ngân sách hỗ trợ. Hợp đồng bảo hiểm có thể được xem là một phần tài sản bảo đảm cho khoản vay, nếu có. Cơ chế này vừa mang ý nghĩa an sinh xã hội, vừa tạo điều kiện để người sản xuất chủ động tiếp cận bảo hiểm mà không bị rào cản về dòng tiền.

Việc điều chỉnh mức hỗ trợ và hoàn thiện cơ chế triển khai được kỳ vọng sẽ tạo cú hích mới cho bảo hiểm nông nghiệp, góp phần chia sẻ rủi ro với người sản xuất, ổn định thu nhập và tăng khả năng chống chịu của khu vực nông nghiệp trước biến đổi khí hậu và dịch bệnh ngày càng khó lường.