Kết quả điều tra xu hướng sản xuất, kinh doanh hằng quý của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) trên hơn 6.000 doanh nghiệp công nghiệp chế biến, chế tạo và hơn 5.800 doanh nghiệp xây dựng tại 34 tỉnh, thành phố cho thấy tinh thần lạc quan và kỳ vọng tăng tốc khá rõ nét.

Doanh nghiệp chế biến chế tạo kỳ vọng hoạt động khả quan, doanh nghiệp xây dựng hy vọng nhiều hợp đồng mới

Trong ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, 83,9% doanh nghiệp dự báo hoạt động sản xuất, kinh doanh quý IV tốt hơn hoặc giữ ổn định so với quý III, trong đó 39,2% kỳ vọng tốt hơn và 44,7% dự báo giữ ổn định. Chỉ 16,1% doanh nghiệp dự báo hoạt động sản xuất, kinh doanh khó khăn hơn.

Chỉ số cân bằng chung dự báo quý IV đạt 23,1%, tăng mạnh so với mức 14,1% của quý III. Trong đó, khu vực doanh nghiệp FDI có chỉ số cân bằng cao nhất, đạt 24,5%; khu vực doanh nghiệp nhà nước đạt 22,9% và khu vực ngoài nhà nước đạt 22,4%.

Đáng chú ý, kỳ vọng tích cực không chỉ nằm ở hoạt động sản xuất mà còn thể hiện ở đơn hàng, sản lượng và nhu cầu lao động.

Có 85,6% doanh nghiệp dự báo đơn đặt hàng mới quý IV tăng hoặc giữ nguyên; 85% dự báo đơn hàng xuất khẩu tăng hoặc giữ nguyên. Về khối lượng sản xuất, 85,2% doanh nghiệp dự báo tăng hoặc giữ nguyên. Trong khi đó, 90,2% doanh nghiệp dự kiến sử dụng lao động tăng hoặc giữ nguyên trong quý cuối năm.

Công suất sử dụng máy móc, thiết bị bình quân trong quý III đạt 76,1%, tạo dư địa để doanh nghiệp gia tăng sản lượng khi nhu cầu thị trường cải thiện.

Tại ngành xây dựng, bức tranh cũng cho thấy xu hướng ổn định và tăng thêm hợp đồng mới. Có 72,8% doanh nghiệp dự báo hoạt động sản xuất, kinh doanh quý IV thuận lợi hơn hoặc giữ ổn định so với quý III. Đáng chú ý, 82,8% doanh nghiệp nhận định số hợp đồng xây dựng mới trong quý IV sẽ tăng hoặc không đổi.

Nhóm doanh nghiệp xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng có kỳ vọng tích cực nhất, với chỉ số cân bằng về hợp đồng mới đạt 16,5%, trong bối cảnh tiến độ các dự án hạ tầng đầu tư công được đẩy nhanh. Về lao động, 89,2% doanh nghiệp xây dựng dự báo số lao động tăng hoặc giữ nguyên trong quý IV.

Như vậy, từ góc nhìn của doanh nghiệp, quý IV đang mở ra kỳ vọng về một nhịp tăng tốc mới, với động lực đến từ đơn hàng, sản lượng, xây dựng hạ tầng và nhu cầu lao động. Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh nền kinh tế bước vào những tháng cuối năm và doanh nghiệp phải nỗ lực hoàn thành kế hoạch sản xuất, kinh doanh cả năm.

Điểm nghẽn lớn vẫn là chi phí và dòng tiền

Tuy nhiên, kỳ vọng tăng trưởng vẫn đi cùng những điểm nghẽn đáng kể về chi phí và dòng tiền.

Có tới 94,7% doanh nghiệp chế biến, chế tạo và 65% doanh nghiệp xây dựng lo ngại chi phí nguyên vật liệu tăng cao. Trong lĩnh vực xây dựng, 25,5% doanh nghiệp cho biết gặp khó khăn do nợ đọng xây dựng cơ bản, trong khi chỉ 30,5% tiếp cận được nguồn vốn vay ưu đãi.

Đây là khoảng cách giữa kỳ vọng và khả năng hiện thực hóa tăng trưởng mà doanh nghiệp đang phải đối mặt trong quý IV.

Để chuyển kỳ vọng thành sản lượng thực tế, Cục Thống kê cho rằng, cần theo dõi sát biến động thị trường, kiểm soát ổn định giá nguyên vật liệu đầu vào và vật liệu xây dựng; tháo gỡ vướng mắc trong thanh quyết toán nợ đọng xây dựng cơ bản để giải phóng dòng tiền cho nhà thầu; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi với lãi suất hợp lý.

Cùng với đó, việc đẩy nhanh thủ tục cấp phép và gia hạn các mỏ khoáng sản vật liệu xây dựng thông thường được đặt ra nhằm bảo đảm nguồn cung cho các dự án trọng điểm.