Giá điện giảm, nhưng không phải tất cả hộ gia đình đều trả ít hơn

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã ban hành Quyết định số 1305/QĐ-EVN ngày 30/10/2026 về điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT), áp dụng từ ngày 1/11/2026.

Mức giá mới giảm 2% so với giá bán lẻ điện bình quân trước đó, tương đương giảm khoảng 44,08 đồng/kWh.

Cùng với Quyết định của EVN, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 2892/QĐ-BCT ngày 31/10/2026 quy định giá bán điện cho các nhóm khách hàng sử dụng điện và các đơn vị bán lẻ điện, có hiệu lực từ ngày 1/11/2026.

Đáng chú ý, đợt điều chỉnh lần này không chỉ giảm giá bán lẻ điện bình quân mà còn đồng thời áp dụng cơ cấu biểu giá bán lẻ điện mới theo Quyết định số 14/2025/QĐ-TTg ngày 29/5/2025 của Thủ tướng Chính phủ.

Theo đó, biểu giá điện sinh hoạt được rút từ 6 bậc xuống còn 5 bậc, đồng thời thiết kế lại mức tiêu thụ điện và tỷ lệ giá bán giữa các bậc.

Với biểu giá mới, bậc 1 áp dụng cho 100 kWh đầu tiên, thay vì chia thành hai bậc 0 - 50 kWh và 51 - 100 kWh như trước đây. Bậc 3 được mở rộng cho mức tiêu thụ từ 201 - 400 kWh, trong khi hai bậc cao nhất áp dụng cho mức tiêu thụ từ 401 - 700 kWh và trên 700 kWh.

Theo cơ cấu mới, giá bán điện ở bậc 4 bằng 162% giá bán lẻ điện bình quân, còn bậc 5 bằng 180%. Trong biểu giá cũ, bậc cao nhất áp dụng từ trên 400 kWh có tỷ lệ 159% so với giá điện bình quân.

Như vậy, việc thiết kế lại biểu giá tiếp tục duy trì nguyên tắc sử dụng điện càng nhiều, đơn giá ở các bậc cao càng lớn, nhằm khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm.

Theo tính toán của EVN, việc đồng thời giảm giá bán lẻ điện bình quân 2% và áp dụng biểu giá 5 bậc sẽ giúp phần lớn hộ gia đình giảm tiền điện, nhưng không phải tất cả khách hàng đều được hưởng lợi.

Trong tổng số hơn 29,36 triệu hộ sử dụng điện sinh hoạt, khoảng 94% số hộ có mức tiêu thụ dưới 777 kWh/tháng được giảm tiền điện nhờ thay đổi cơ cấu bậc thang. Khi tính cả tác động giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân, khoảng 98,23% hộ sử dụng đến 900 kWh/tháng được giảm tiền điện.

Mức giảm lớn nhất theo các mức tiêu thụ EVN tính toán là khoảng 77.900 đồng/tháng, chưa bao gồm VAT.

Ngược lại, những hộ tiêu thụ điện ở mức rất cao có thể phải trả tiền điện nhiều hơn dù giá bán lẻ điện bình quân giảm.

Cụ thể, hộ sử dụng 1.000 kWh/tháng sẽ tăng khoảng 37.300 đồng/tháng, còn hộ sử dụng 2.000 kWh/tháng tăng khoảng 421.300 đồng/tháng. Theo thống kê của EVN, nhóm khách hàng tiêu thụ trên 900 kWh/tháng chiếm khoảng 1,77% tổng số hộ sử dụng điện sinh hoạt.

Kết quả này cho thấy tác động của việc điều chỉnh giá điện phụ thuộc không chỉ vào mức giảm giá bình quân mà còn vào lượng điện tiêu thụ và cách phân chia các bậc giá mới.

Đối với khách hàng ngoài sinh hoạt, biểu giá mới bổ sung nhóm khách hàng lưu trú du lịch và trạm sạc xe điện. Đồng thời, cơ cấu giá điện được điều chỉnh theo các cấp điện áp cao áp, trung áp và hạ áp đối với những nhóm khách hàng thuộc phạm vi áp dụng.

Một thay đổi đáng chú ý khác là khung giờ cao điểm, bình thường và thấp điểm cũng được điều chỉnh đối với các khách hàng áp dụng giá điện ba thời điểm.

Theo quy định mới, từ thứ Hai đến thứ Bảy, giờ cao điểm được xác định từ 17 giờ 30 phút đến 22 giờ 30 phút; giờ thấp điểm từ 0 giờ đến 6 giờ; thời gian còn lại là giờ bình thường. Ngày Chủ nhật không có giờ cao điểm.

Việc điều chỉnh khung giờ sử dụng điện có thể làm thay đổi chi phí điện của doanh nghiệp tùy thuộc vào thời điểm tiêu thụ, ngay cả khi mức giá bán lẻ điện bình quân giảm.

EVN giảm gần 1.600 tỷ đồng doanh thu mỗi tháng, tiếp tục chịu áp lực đầu tư

Theo tính toán của EVN, việc giảm giá bán lẻ điện bình quân 2% và áp dụng cơ cấu biểu giá mới sẽ làm giảm tổng chi phí mua điện của các nhóm khách hàng khoảng 1.531,89 tỷ đồng mỗi tháng.

Trong đó, nhóm khách hàng sản xuất được giảm chi phí mua điện khoảng 578,15 tỷ đồng/tháng; khách hàng kinh doanh dịch vụ giảm 433,02 tỷ đồng; khách hàng sinh hoạt giảm 424,13 tỷ đồng; khách hàng hành chính sự nghiệp giảm 47,04 tỷ đồng và nhóm khách hàng bán buôn giảm 49,54 tỷ đồng.

Riêng trong nhóm kinh doanh dịch vụ, khách hàng lưu trú du lịch được dự kiến giảm chi phí mua điện khoảng 342,63 tỷ đồng/tháng, còn nhóm trạm sạc xe điện giảm khoảng 53,38 tỷ đồng/tháng.

Phó tổng giám đốc EVN Nguyễn Đình Phước cho biết, với việc điều chỉnh giá điện lần này, doanh thu của Tập đoàn dự kiến giảm gần 1.600 tỷ đồng mỗi tháng.

Theo ông Phước, EVN đang tiếp tục rà soát các khoản chi phí, thực hiện tối ưu hóa hoạt động sản xuất kinh doanh, tiết kiệm tối đa chi phí để hạn chế tác động của việc giảm giá bán điện.

EVN cũng đặt mục tiêu phấn đấu hoàn thành và vượt các chỉ tiêu sản xuất kinh doanh năm 2026 được cơ quan chủ quản giao.

Tuy nhiên, việc giảm giá điện diễn ra trong bối cảnh EVN vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn về tài chính và nhu cầu đầu tư.

Theo lãnh đạo Tập đoàn, nhu cầu vốn đầu tư cho các dự án nguồn điện và lưới điện truyền tải đến năm 2030 rất lớn, trong khi việc huy động các nguồn vốn vay để triển khai dự án còn nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, diễn biến phức tạp của El Nino có thể ảnh hưởng đến khả năng huy động thủy điện, trong khi giá nhiên liệu đầu vào tăng cao tiếp tục gây áp lực lên chi phí sản xuất điện.

Đối với các yếu tố chi phí phát sinh, EVN sẽ phối hợp với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan để rà soát, tính toán, xử lý theo quy định. Riêng vấn đề chênh lệch tỷ giá, Tập đoàn sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Việc giảm 2% giá bán lẻ điện bình quân từ ngày 1/11/2026 được EVN thực hiện trên tinh thần chấp hành chủ trương, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và các bộ, ngành, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh và bảo đảm an sinh xã hội.

Tuy nhiên, với mức giảm doanh thu gần 1.600 tỷ đồng mỗi tháng, cùng áp lực bảo đảm cung ứng điện và đầu tư phát triển hệ thống điện, EVN sẽ phải tiếp tục cân đối giữa yêu cầu tiết giảm chi phí, duy trì hiệu quả sản xuất kinh doanh và huy động nguồn lực đầu tư trong những năm tới.