Cú “rớt hạng” giữa lúc đang thăng hoa

Ngày 31/7/2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chính thức thông báo hủy tư cách công ty đại chúng của Công ty Cổ phần Tập đoàn Golden Gate. Từ nay, doanh nghiệp sở hữu hệ sinh thái hơn 600 cửa hàng ẩm thực trên khắp cả nước sẽ vận hành như một công ty cổ phần thông thường, không còn ràng buộc bởi các nghĩa vụ công bố thông tin và quản trị dành cho công ty đại chúng theo Luật Chứng khoán.

Điều khiến giới quan sát bất ngờ không phải là quyết định của cơ quan quản lý, mà là thời điểm nó xảy ra. Đây lẽ ra phải là giai đoạn đẹp nhất trong lịch sử kinh doanh của Golden Gate: Năm 2025, công ty ghi nhận doanh thu thuần 7.690 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 213,7 tỷ đồng, tăng lần lượt 15,9% và 112,8% so với năm trước. Bước sang năm 2026, ban lãnh đạo còn tự tin đặt mục tiêu doanh thu gần 9.814 tỷ đồng, mức kỷ lục mới cùng lợi nhuận sau thuế 466 tỷ đồng, tương đương tăng trưởng 118%.

Nói cách khác, Golden Gate đang ăn nên làm ra hơn bao giờ hết, nhưng lại chấp nhận rời khỏi vị thế đại chúng, vốn được xem là bước đệm bắt buộc để tiến tới sàn chứng khoán.

Theo giải trình của Golden Gate, nguyên nhân đến từ việc công ty chưa hoàn tất thủ tục đăng ký chứng khoán tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSDC) và chưa đăng ký giao dịch cổ phiếu trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HoSE) theo đúng lộ trình đã đề ra trước đó.

Đáng chú ý, công ty không mô tả đây là một sai sót ngoài ý muốn. Ban lãnh đạo cho biết việc chưa triển khai các thủ tục này xuất phát từ định hướng tiếp tục hoàn thiện phương án IPO, nhằm chọn thời điểm phù hợp để tối ưu hóa giá trị doanh nghiệp.

Ông Đào Thế Vinh, Tổng Giám đốc Golden Gate, khẳng định quyết định thay đổi tư cách công ty đại chúng không làm thay đổi định hướng IPO dài hạn, và doanh nghiệp vẫn kiên định mục tiêu xây dựng nền tảng quản trị minh bạch trước khi bước ra thị trường vốn.

Song giới đầu tư lại đặt câu hỏi: Tại sao một kế hoạch đã rục rịch chuẩn bị lại "trật lộ trình" đúng vào lúc các con số tài chính đẹp nhất?

Hé lộ toan tính phía sau

Có ba yếu tố khiến một số nhà phân tích nhìn nhận về động thái của Golden Gate để trả lời cho câu hỏi trên. Thứ nhất, đây có thể là một nước cờ về định giá. Nếu Golden Gate niêm yết ngay trong năm 2025 hoặc đầu 2026, mức định giá sẽ được tính dựa trên nền lợi nhuận cũ.

Nhưng nếu chờ đến khi báo cáo tài chính năm 2026 chốt sổ, với lợi nhuận dự kiến gấp đôi năm trước thì câu chuyện kể với nhà đầu tư sẽ hấp dẫn hơn rất nhiều. Trì hoãn đăng ký đại chúng, vô tình hay hữu ý, cũng đồng nghĩa với việc trì hoãn áp lực phải minh bạch hóa sớm trước khi “món hàng” đạt phong độ tốt nhất.

Thứ hai, công ty đang âm thầm tái cấu trúc vốn với quy mô rất lớn. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Golden Gate trình phương án chia cổ tức tiền mặt tỷ lệ 82% (8.200 đồng/cổ phiếu), đồng thời phát hành cổ phiếu trả cổ tức theo tỷ lệ 1:12 và triển khai chương trình ESOP cho người lao động.

Nếu hoàn tất, vốn điều lệ của công ty sẽ tăng từ chưa đầy 78 tỷ đồng lên hơn 1.012 tỷ đồng (gấp gần 13 lần). Một cuộc “lột xác” về cấu trúc vốn ở quy mô này thường đi kèm với việc doanh nghiệp muốn kiểm soát chặt thời điểm và trình tự công bố thông tin, thay vì để bị ràng buộc bởi nghĩa vụ đại chúng giữa lúc mọi thứ còn đang thay đổi.

Thứ ba, cơ cấu cổ đông cô đặc khiến quyết định này gần như không có rủi ro nội bộ. Golden Gate hiện chỉ có 329 cổ đông, trong đó 7 cổ đông lớn nắm giữ tới 81,56% vốn điều lệ; khối ngoại sở hữu 40%, không có vốn nhà nước. Với tỷ lệ sở hữu cô đặc như vậy, việc tạm rời tư cách đại chúng không đe dọa quyền kiểm soát của nhóm cổ đông lớn, họ vẫn toàn quyền quyết định khi nào và bằng cách nào công ty sẽ tiến ra sàn.

Đây không phải lần đầu Golden Gate gợi mở về kế hoạch IPO. Doanh nghiệp đứng sau hàng loạt thương hiệu quen thuộc như: Gogi House, Kichi-Kichi, Manwah, và mới đây là The Coffee House sau thương vụ thâu tóm hơn 240 tỷ đồng đã nhiều lần bày tỏ tham vọng niêm yết trên HoSE, nhưng đến nay vẫn chưa từng công bố một thời điểm cụ thể nào.

Giới phân tích cho rằng, động thái rời diện đại chúng lần này, đặt trong bối cảnh kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh, nên được hiểu là một bước lùi thời điểm tham gia thị trường vốn, chứ không phải từ bỏ giấc mơ IPO.