Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 1612/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển, nâng cao chất lượng các cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn Thủ đô. Một trong những mục tiêu đáng chú ý của Đề án là đến năm 2030, Hà Nội có ít nhất 2 cơ sở giáo dục đại học nằm trong nhóm 150 trường đại học hàng đầu châu Á.

Đây không đơn thuần là mục tiêu về thứ hạng, mà đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh của hệ thống giáo dục đại học Hà Nội, gắn đào tạo nhân lực chất lượng cao với nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và những nhu cầu phát triển dài hạn của Thủ đô.

Đáng chú ý, trong định hướng này, một nhóm cơ sở giáo dục đại học được xác định giữ vai trò dẫn dắt cốt lõi và được ưu tiên đầu tư trọng điểm. Trường Đại học Xây dựng Hà Nội là một trong 12 cơ sở thuộc nhóm này.

Việc đặt mục tiêu đưa ít nhất 2 trường đại học vào Top 150 châu Á cho thấy yêu cầu phát triển giáo dục đại học của Hà Nội đang chuyển mạnh từ mở rộng quy mô sang nâng cao chất lượng, hình thành những cơ sở đủ năng lực cạnh tranh trong khu vực.

Đi cùng mục tiêu xếp hạng là hàng loạt yêu cầu về chất lượng đội ngũ, đào tạo tài năng, quốc tế hóa, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Thay vì đầu tư dàn trải, việc hình thành nhóm trường dẫn dắt tạo cơ sở tập trung nguồn lực vào những ngành, lĩnh vực có thế mạnh và khả năng tạo tác động lớn đối với phát triển kinh tế - xã hội.

Trường Đại học Xây dựng Hà Nội là một trường hợp cụ thể cho định hướng này. Đến năm 2030, trường được đặt mục tiêu có một lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng thuộc nhóm 250 trường đại học hàng đầu châu Á theo QS World University Rankings by Subject hoặc bảng xếp hạng tương đương; đồng thời hướng tới vị trí 250-300 châu Á trong QS Asia.

Song hành với thứ hạng là yêu cầu chuẩn hóa đội ngũ. Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ được đặt mục tiêu tối thiểu 50%; tỷ lệ sinh viên quốc tế và chương trình đào tạo bằng tiếng nước ngoài được mở rộng, với 12 chương trình theo định hướng quốc tế hóa.

Một điểm đáng chú ý khác là định hướng chuyển mạnh sang đào tạo nhân lực tinh hoa. Trường dự kiến thiết kế và vận hành 8 chương trình đào tạo kỹ sư, kiến trúc sư tài năng với quy mô 320 người học.

Như vậy, mục tiêu của Đề án không chỉ nằm ở việc cải thiện vị trí trên các bảng xếp hạng quốc tế. Phía sau thứ hạng là yêu cầu xây dựng năng lực thực chất về con người, chương trình đào tạo, nghiên cứu và khả năng cung ứng nguồn nhân lực trình độ cao.

Một trong những điểm đáng chú ý trong định hướng đối với Trường Đại học Xây dựng Hà Nội là trường được giao vai trò dẫn dắt Mạng lưới Trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng về Vật liệu mới và Công nghệ xây dựng. Các lĩnh vực này có quan hệ trực tiếp với những bài toán lớn như hạ tầng xanh, giao thông và đô thị thông minh của vùng Thủ đô.

Điều này cho thấy một hướng tiếp cận quan trọng trong phát triển đại học: trường đại học không chỉ là nơi đào tạo nhân lực mà cần trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và giải quyết các bài toán phát triển.

Với Hà Nội, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh Thủ đô đang đứng trước nhu cầu rất lớn về phát triển hạ tầng, giao thông, đô thị xanh, chuyển đổi số, vật liệu mới và các mô hình xây dựng hiện đại. Khi nguồn lực đầu tư cho đại học được kết nối với những lĩnh vực chiến lược, hiệu quả không chỉ được đo bằng số lượng sinh viên tốt nghiệp mà còn bằng năng lực tạo ra tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực phục vụ trực tiếp quá trình phát triển.

Tầm nhìn này tiếp tục được nâng lên trong giai đoạn 2031-2035. Trường Đại học Xây dựng Hà Nội đặt mục tiêu đưa lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng vào nhóm 150 trường hàng đầu châu Á theo QS World University Rankings by Subject hoặc tương đương và đạt vị trí 200 châu Á trong QS Asia.

Cùng với đó là mục tiêu hoàn thiện cấu trúc đại học số, phát triển đào tạo trọng điểm và các trung tâm nghiên cứu ứng dụng, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng.

Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sỹ dự kiến tăng lên 60%; quy mô đào tạo tài năng được mở rộng lên 10 chương trình với 500 người học; tỷ lệ sinh viên quốc tế đạt 5% cùng 18 chương trình giảng dạy theo hướng quốc tế hóa. Đặc biệt, 60% tổng số chương trình đào tạo được đặt mục tiêu đạt chuẩn kiểm định chất lượng theo các tiêu chuẩn quốc tế uy tín.

Theo một số chuyên gia trong ngành, những chỉ tiêu này cho thấy cuộc đua nâng tầm đại học không thể chỉ dựa vào một vài tiêu chí xếp hạng. Muốn có trường đại học đủ sức cạnh tranh ở châu Á, đầu tư phải đồng thời đi vào đội ngũ giảng viên, chất lượng chương trình, nghiên cứu khoa học, đào tạo tài năng, quốc tế hóa và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Như vậy mục tiêu có ít nhất 2 trường đại học của Hà Nội lọt Top 150 châu Á đến năm 2030 có thể xem là một thước đo cho quá trình tái cấu trúc và nâng chất giáo dục đại học Thủ đô. Khi các cơ sở dẫn dắt đủ mạnh, tác động kỳ vọng không chỉ dừng ở vị trí trên bảng xếp hạng, mà còn ở khả năng tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao, các kết quả nghiên cứu và công nghệ có giá trị, qua đó đóng góp trực tiếp cho năng lực cạnh tranh và những mục tiêu phát triển dài hạn của Hà Nội.