Theo dự thảo Nghị quyết của HĐND Thành phố, đối tượng được hưởng chính sách là học sinh tốt nghiệp THPT hoặc tương đương có hộ khẩu thường trú tại Hà Nội theo học trình độ trung cấp, cao đẳng, cũng như học sinh đã tốt nghiệp trung cấp tiếp tục học liên thông lên cao đẳng trong cùng giai đoạn.

Mức hỗ trợ cụ thể là 50% học phí theo trần quy định của Chính phủ đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập chưa tự bảo đảm chi thường xuyên. Thời gian hỗ trợ tối đa là 2 năm đối với hệ trung cấp, 3 năm với hệ cao đẳng và 1 năm đối với trường hợp học liên thông từ trung cấp lên cao đẳng.

Kinh phí hỗ trợ được tính không quá 10 tháng mỗi năm học và mỗi người học chỉ được hưởng chính sách này một lần. Tổng kinh phí dự kiến dành cho chương trình trong giai đoạn 2026-2030 lên tới khoảng 3.000 tỷ đồng.

Việc xây dựng chính sách này xuất phát từ thực tế tỷ lệ học sinh lựa chọn học nghề sau khi tốt nghiệp THPT tại Hà Nội vẫn còn thấp. Năm học 2025-2026, trong số hơn 118.000 học sinh tốt nghiệp THPT, chỉ có 19.120 em tiếp tục học nghề, trong đó 16.930 học cao đẳng và 2.190 học trung cấp. Tỷ lệ này đạt 16,12%, thấp hơn nhiều so với mục tiêu 40-45% mà thành phố đặt ra.

Để cải thiện tình trạng này, Hà Nội đề ra lộ trình tăng dần tỷ lệ học sinh học nghề sau THPT, với mục tiêu đạt 22% vào năm học 2026-2027, 28% vào năm 2027-2028, 35% vào năm 2028-2029, 42% vào năm 2029-2030 và hướng tới 50% vào năm học 2030-2031.

Theo UBND Thành phố, chính sách hỗ trợ không chỉ nhằm thúc đẩy phân luồng học sinh sau THPT mà còn góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho Thủ đô. Việc khuyến khích học nghề giúp giảm áp lực đầu vào cho các trường đại học, đồng thời tiết kiệm thời gian và chi phí đào tạo khi chương trình học nghề thường kéo dài từ 2 đến 3 năm.

Sau khi tốt nghiệp, học sinh có thể tham gia ngay vào thị trường lao động hoặc tiếp tục học liên thông lên các bậc học cao hơn, mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong tương lai.

Chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo cú hích quan trọng, thay đổi nhận thức xã hội về giáo dục nghề nghiệp, đồng thời góp phần cân đối hệ thống đào tạo và đáp ứng nhu cầu nhân lực trong bối cảnh phát triển kinh tế của Thủ đô.

Liên quan đến nội dung này, Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 16/2026/TT-BGDĐT quy định về thực hiện hướng nghiệp và phân luồng trong giáo dục, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc hỗ trợ học sinh lựa chọn con đường học tập và nghề nghiệp phù hợp ngay từ sớm.

Theo quy định mới, hoạt động hướng nghiệp không còn dừng lại ở việc cung cấp thông tin đơn thuần mà được thiết kế toàn diện, gắn với cả quá trình học tập của học sinh.

Nội dung hướng nghiệp được triển khai cả trong và ngoài cơ sở giáo dục, bao gồm cung cấp thông tin nghề nghiệp, hỗ trợ học sinh nhận thức bản thân, phát triển kỹ năng lựa chọn nghề, tổ chức trải nghiệm nghề nghiệp cũng như ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quá trình tư vấn.

Các nội dung này sẽ được rà soát, cập nhật định kỳ theo chỉ đạo của cơ quan quản lý giáo dục, bảo đảm phù hợp với đặc điểm của học sinh, điều kiện của từng cơ sở giáo dục và yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của địa phương.

Điểm đáng chú ý là hoạt động hướng nghiệp sẽ được tích hợp, lồng ghép trong các môn học và hoạt động giáo dục của chương trình giáo dục phổ thông, phù hợp với từng cấp học, thay vì tổ chức rời rạc như trước đây.

Các cơ sở giáo dục phổ thông giữ vai trò chủ trì trong việc tư vấn hướng nghiệp, kết hợp cả hình thức trực tiếp và trực tuyến, đồng thời phối hợp với các trường nghề, trường đại học, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan để cung cấp thông tin và tổ chức trải nghiệm thực tế cho học sinh.

Thông tư cũng nhấn mạnh vai trò của công nghệ trong hướng nghiệp. Việc ứng dụng nền tảng số, khai thác dữ liệu, đánh giá năng lực, sở thích và theo dõi lộ trình học tập của học sinh sẽ giúp quá trình tư vấn trở nên cá nhân hóa và hiệu quả hơn, đồng thời bảo đảm an toàn thông tin theo quy định.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức về hướng nghiệp không chỉ dành cho học sinh mà còn mở rộng tới phụ huynh và cộng đồng, góp phần thay đổi cách nhìn về lựa chọn nghề nghiệp.

Ở nội dung phân luồng, Thông tư quy định rõ vai trò của các cơ sở giáo dục phổ thông trong việc phối hợp với các đơn vị liên quan để cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời cho học sinh và phụ huynh về các lựa chọn sau khi hoàn thành chương trình học.

Học sinh sẽ được định hướng rõ ràng về các con đường như tiếp tục học lên trình độ cao hơn, tham gia giáo dục nghề nghiệp hoặc tham gia thị trường lao động phù hợp với năng lực và điều kiện cá nhân.

Các hoạt động tư vấn phân luồng được tổ chức linh hoạt dưới cả hình thức trực tiếp và trực tuyến, giúp học sinh tiếp cận thông tin về yêu cầu tuyển sinh, thời gian đào tạo, chi phí, cơ hội việc làm và khả năng phát triển nghề nghiệp của từng lộ trình.

Đáng chú ý, nội dung phân luồng sẽ được lồng ghép chặt chẽ với hoạt động hướng nghiệp, giúp học sinh hiểu rõ vai trò và lợi ích của từng lựa chọn sau tốt nghiệp, từ đó tự đánh giá năng lực, sở thích và đưa ra quyết định phù hợp.

Thông tư cũng nhấn mạnh việc định hướng học sinh tham gia giáo dục nghề nghiệp phù hợp với nhu cầu lao động của địa phương và nền kinh tế. Những học sinh có nhu cầu chuyển hướng sang học nghề sẽ được hỗ trợ tiếp cận thông tin tuyển sinh, chương trình đào tạo cũng như cơ hội việc làm.

Sự phối hợp giữa nhà trường với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan được coi là yếu tố then chốt, giúp học sinh có cơ hội trải nghiệm thực tế, tiếp cận môi trường nghề nghiệp và xây dựng lộ trình học tập rõ ràng sau khi tốt nghiệp.