Nâng cao năng lực y tế chuyên sâu đang trở thành một trong những hướng phát triển đáng chú ý của ngành Y tế Hà Nội. Thay vì tập trung chủ yếu vào mở rộng quy mô khám, chữa bệnh, nhiều bệnh viện trực thuộc thành phố đang đầu tư nhân lực, công nghệ, trang thiết bị và tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật khó, từng bước thực hiện những phương pháp điều trị trước kia chủ yếu được triển khai tại các bệnh viện tuyến Trung ương.
| Năng lực điều trị được nâng lên giúp người dân có thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay trên địa bàn, đồng thời giảm nhu cầu chuyển lên bệnh viện tuyến Trung ương. |
Một trong những dấu mốc mới được ghi nhận tại Bệnh viện Nhi Hà Nội, với ca cấy điện cực ốc tai thành công cho bé gái 4 tuổi bị điếc bẩm sinh. Bệnh viện trở thành cơ sở công lập đầu tiên trực thuộc Sở Y tế Hà Nội làm chủ kỹ thuật này, mở thêm khả năng điều trị cho trẻ mắc tình trạng nghe kém nặng hoặc điếc sâu.
Bác sỹ chuyên khoa II Nguyễn Văn Ninh, phụ trách khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Nhi Hà Nội cho biết, cấy điện cực ốc tai sử dụng một thiết bị điện tử nhỏ được đưa vào tai trong nhằm thay thế chức năng của các tế bào lông ốc tai đã tổn thương. Thiết bị chuyển âm thanh thành tín hiệu điện, kích thích trực tiếp dây thần kinh thính giác, qua đó hỗ trợ người bệnh cải thiện khả năng nghe.
Với trẻ điếc bẩm sinh, khả năng nghe có mối liên hệ trực tiếp với quá trình hình thành ngôn ngữ và giao tiếp. Việc một bệnh viện nhi của thành phố triển khai được kỹ thuật cấy điện cực ốc tai không đơn thuần bổ sung thêm một phương pháp điều trị, mà còn mở rộng khả năng tiếp cận kỹ thuật chuyên sâu ngay trong hệ thống y tế Hà Nội.
Năng lực chuyên môn của y tế Thủ đô cũng đang được mở rộng trong lĩnh vực hiến, ghép mô, tạng. Thời gian qua, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, Bệnh viện Thanh Nhàn, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang đã tham gia tư vấn, vận động hiến tạng và lấy tạng từ người cho chết não, từng bước hình thành sự phối hợp giữa các bệnh viện của thành phố với hệ thống điều phối, ghép tạng trên cả nước.
Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn đã vận động và tiếp nhận thành công 5 trường hợp hiến tạng từ người cho chết não. Tim, gan, thận, giác mạc từ những người hiến được bảo quản, điều phối để ghép cho các bệnh nhân phù hợp. Bên cạnh thực hiện ghép thận tại bệnh viện, đơn vị còn phối hợp với Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người và các bệnh viện tuyến Trung ương. Nguồn mô, tạng từ 5 trường hợp hiến đã góp phần cứu chữa 31 bệnh nhân nguy kịch tại nhiều địa phương.
Ghép tạng đòi hỏi sự phối hợp của nhiều chuyên khoa, từ hồi sức, ngoại khoa, gây mê, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh đến kiểm soát nhiễm khuẩn và theo dõi sau ghép. Khả năng tham gia sâu hơn vào mạng lưới hiến - ghép tạng phản ánh năng lực chuyên môn của các bệnh viện thành phố đang được nâng lên ở những lĩnh vực phức tạp, đòi hỏi yêu cầu cao về nhân lực và tổ chức.
Song song với điều trị chuyên sâu, Hà Nội cũng đang đầu tư cho một số lĩnh vực y - sinh học mới. Trung tâm Tế bào gốc thuộc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội sau 9 tháng hoạt động đã tiếp nhận hơn 600 mẫu tế bào gốc để lưu trữ, phục vụ nghiên cứu và các ứng dụng phù hợp trong chăm sóc sức khỏe sinh sản, trẻ sơ sinh và y khoa chuyên sâu.
Đại diện Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cho biết, việc lưu trữ tế bào gốc có thể mang lại giá trị đối với những trường hợp có nguy cơ và có chỉ định sử dụng tế bào gốc phù hợp trong tương lai. Chẳng hạn, gia đình có trẻ mắc một số bệnh huyết học có thể được tư vấn về khả năng sử dụng nguồn tế bào gốc của anh, chị, em ruột nếu đáp ứng yêu cầu chuyên môn.
Tuy nhiên, giá trị của lưu trữ tế bào gốc cần được nhìn nhận gắn với chỉ định y khoa cụ thể. Việc có mẫu tế bào được lưu trữ không đồng nghĩa chắc chắn sẽ được sử dụng để điều trị trong tương lai. Khả năng ứng dụng còn phụ thuộc loại bệnh, mức độ tương thích, chất lượng mẫu và sự phát triển của các phương pháp điều trị đã được chứng minh về an toàn, hiệu quả.
Phát triển lĩnh vực tế bào cũng nằm trong định hướng công nghệ chiến lược. Quyết định số 1131/QĐ-TTg ngày 12/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược xác định liệu pháp tế bào, gồm tế bào gốc và tế bào miễn dịch, thuộc nhóm công nghệ y - sinh học tiên tiến.
Trên nền tảng lưu trữ, Trung tâm Tế bào gốc dự kiến tiếp tục triển khai nghiên cứu hướng tới ứng dụng lâm sàng, trước mắt tập trung vào lĩnh vực hỗ trợ sinh sản và các thế mạnh chuyên môn của Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. Quá trình đưa một công nghệ từ nghiên cứu tới điều trị vẫn cần tuân thủ chặt chẽ các yêu cầu về bằng chứng khoa học, thử nghiệm, an toàn và quy định chuyên môn.
Những bước tiến từ cấy điện cực ốc tai, tham gia mạng lưới hiến - ghép tạng đến nghiên cứu công nghệ tế bào cho thấy phạm vi kỹ thuật tại các bệnh viện Hà Nội đang dần được mở rộng. Ý nghĩa trực tiếp đối với người dân nằm ở khả năng tiếp cận thêm các dịch vụ chuyên sâu mà không phải mặc nhiên chuyển lên tuyến Trung ương như trước.
Giảm chuyển tuyến cũng có ý nghĩa đối với toàn hệ thống. Người bệnh hạn chế được thời gian và chi phí đi lại, các bệnh viện tuyến Trung ương có thêm điều kiện tập trung cho ca bệnh đặc biệt phức tạp, trong lúc năng lực chuyên môn của bệnh viện thành phố được củng cố thông qua thực hành và phát triển đội ngũ.
Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực hệ thống y tế, phát triển kỹ thuật chuyên sâu và tăng khả năng tiếp cận dịch vụ chất lượng. Với Hà Nội, yêu cầu ấy đang được cụ thể hóa bằng những kỹ thuật và năng lực điều trị có thể đo đếm ngay tại từng bệnh viện.
TS.Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, định hướng xây dựng nền y tế Thủ đô hiện đại, nhân văn đang được cụ thể hóa bằng nhiều nhiệm vụ đồng bộ, trong đó trọng tâm là đưa kỹ thuật chuyên sâu về gần người dân, nâng năng lực y tế cơ sở và phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện trên toàn thành phố.
Giai đoạn tiếp theo, ngành Y tế Hà Nội tiếp tục cụ thể hóa các nghị quyết của Bộ Chính trị, chương trình hành động của Thành ủy, UBND thành phố về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, gắn phát triển chuyên môn với đổi mới phương thức quản lý và chuyển đổi số. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử, tăng liên thông dữ liệu khám, chữa bệnh, tạo nền tảng để thông tin sức khỏe của người dân được sử dụng hiệu quả trong quản lý, theo dõi và điều trị.
Đặc biệt, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực y tế cơ sở, coi tuyến y tế gần dân nhất là nền tảng của hệ thống chăm sóc sức khỏe. Thành phố định hướng phát triển mô hình "bệnh viện không tường", đưa chuyên môn, kỹ thuật và dịch vụ y tế chất lượng cao từ tuyến trên về xã, phường, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ ngay tại địa bàn và hạn chế những trường hợp phải chuyển tuyến không cần thiết.
Cùng với củng cố y tế cơ sở, Hà Nội tiếp tục phát triển các lĩnh vực chuyên sâu, thúc đẩy hoạt động hiến, ghép mô, tạng, hoàn thiện quy trình chuyên môn và tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng dịch vụ. Mục tiêu không dừng ở việc các bệnh viện thành phố thực hiện thêm nhiều kỹ thuật khó, mà hướng tới hình thành năng lực chăm sóc liên tục từ y tế cơ sở đến chuyên sâu, để người dân có thể tiếp cận dịch vụ phù hợp ngay trong hệ thống y tế Thủ đô.