Tới dự và dâng hương, hoa tưởng nhớ công ơn của Hai Bà có đồng chí Bùi Thị Quỳnh Vân, Uỷ Viên Trung ương Đảng, phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, các đồng chí Lãnh đạo, các Ban ngành TP. Hà Nội, các phường, xã, địa phương lân cận cùng đông đảo bà con nhân dân trong toàn xã Hát Môn và du khách thập phương.

Lễ hội đền Hát Môn được tổ chức hàng năm sau mỗi dịp Tết đến, Xuân về nhằm tri ân công đức của hai vị nữ tướng anh hùng dân tộc Việt Nam là bà Trưng Trắc và Trưng Nhị. Ngày lễ chính diễn ra từ 1 đến 6/3 âm lịch với nhiều nghi lễ trang trọng đan xen các hoạt động văn hóa phong phú.

Trước đó chuỗi sự kiện bắt đầu từ ngày 17/4 (1/3 âm lịch) với Lễ trình mở cửa đền. Tiếp đó là các hoạt động lễ dâng hương tại đền của nhân dân và du khách thập phương.

Điều đặc biệt năm nay là năm đầu tiên từ khi thực hiện sáp nhập chính quyền địa phương 2 cấp(1/7/2025); Toàn bộ hệ thống chính quyền và nhân dân xã Hát Môn xác định lấy Đền thờ Hai Bà Trưng là điểm nhấn quan trọng trong phát triển kinh tế du lịch Tâm Linh, trở thành điểm đến văn hóa - tâm linh tiêu biểu của khu vực phía Tây Thủ đô.

Chính vậy ngay từ đầu mùa Xuân (mùng 8 tết Bính Ngọ 2026); Tiếng trống khai Hội đền Hai Bà Trưng đã được vang lên đánh dấu chủ trương, tầm nhìn mới trong công tác tổ chức lễ hội, “đánh thức” tiềm năng sẵn có, khai thác giá trị di sản văn hoá sẵn có của địa phương. Hơn nữa tiếng trống khai Hội đầu Xuân còn nhằm kéo dài thời gian tổ chức các hoạt động lễ Hội suốt mùa xuân, tạo sức lan tỏa rộng rãi hơn về giá trị văn hoá Lịch sử, tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng độc lập, được sống trong Hoà Bình của dân tộc, đến với mọi người dân Việt Nam, khách du lịch trong và ngoài nước. 

Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng là dấu mốc đặc biệt trong lịch sử dân tộc, khẳng định ý chí độc lập, tinh thần quật cường và khát vọng tự chủ của nhân dân ta từ buổi đầu dựng nước, cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, mở đầu cho chuỗi đấu tranh bền bỉ suốt hàng thế kỷ chống ách đô hộ phương Bắc, giành lại chủ quyền Quốc gia.

Dù đã hóa thân vào cõi bất diệt, hình ảnh và khí phách của Hai Bà Trưng vẫn sống mãi trong tâm thức dân tộc, trở thành biểu tượng bất khuất của lòng yêu nước Việt Nam.

Lễ hội đền Hát Môn được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia từ năm 2016. Nét độc đáo của lễ hội là nghi thức làm bánh trôi, rước và dâng cúng bánh trôi lên Hai Bà. 

Để làm bánh trôi cúng, các cụ trong Ban tu lễ phải rất cẩn thận từ khâu chọn gạo, giã gạo, cách ủ bột,…vv. Phần ngon nhất của bột là đợt giã gạo thứ 3, thứ 4 sẽ được dùng để làm bánh dâng cúng Hai Bà, bột gạo giã đợt 1,2,5 sẽ được trộn đều đem ủ, ngâm dùng làm bánh dâng cúng các quan bộ hạ trong đền. Số bột gạo giã đợt 3 - 4 đúng 0 giờ sáng ngày mùng 6/3 âm lịch (ngày giỗ Hai Bà) như một luật định nghiêm cẩn sẽ được cụ chủ Từ mang ra nhà chứa lễ cùng các cụ ông trong Ban Tu lễ giã tiếp, vừa giã cụ chủ Từ vừa vảy nước vào bột cho đến khi bột đủ độ mềm, mịn, dẻo thì khi đó khâu trộn bột mới đạt yêu cầu (cung đoạn này dòi hỏi người vảy nước vào bột, giã bột phải có kinh nghiệm sao cho bột vừa đủ 3 tiêu trí, “mềm, mịn, dẻo”, nếu bột nát sẽ không nặn được bánh, bột khô bánh sẽ vỡ). 

Khác với cách nặn bánh trôi (hàn thực) truyền thống khi nặn bánh sẽ dùng lòng bàn tay để vê, xoay sao cho viên bánh tròn đều. Thì những viên bánh dùng để cúng lễ hai bà sẽ được các cụ ông nặn tròn đều bằng các đầu ngón tay, đây cũng là nét văn hoá đặc trưng trở thành di sản văn hoá khi làm bánh trôi để dâng cúng Hai Bà. 

Một trong những tục lệ đặc biệt mà người dân xã Hát Môn duy trì từ hàng ngàn năm là trước khi dâng bánh trôi lên Hai Bà vào ngày giỗ (6/3 âm lịch) thì nhân dân xã Hát Môn dù sống ở bất cứ nơi đâu cũng đều không ăn bánh trôi. Tục lệ đó được truyền từ đời này sang đời khác như một nét văn hoá đặc sắc của người dân địa phương, thể hiện sự tôn kính đối với Hai Bà.

Lễ vật bánh trôi của người dân xã Hát Môn được cúng vào 3 kỳ lễ hội trong năm; Ngày 4/9 âm lịch là ngày hai bà mở tiệc khao quân phất cơ khởi ghĩa, ngày 24 tháng chạp là ngày Hai Bà tắm, gội để sang thôn Hạ Lôi xã Mê Linh, TP Hà Nội để lên ngôi Vua Bà; trong đó đại tiệc bánh trôi chính, lớn nhất là ngày 6/3 âm lịch, cũng là ngày giỗ của hai vị Vua Bà Trưng Trắc và Trưng Nhị. 

Gần 2.000 năm đã trôi qua nhưng phong tục làm bánh trôi và lễ hội truyền thống đền Hát Môn vẫn giữ được sức sống mãnh liệt.

Lễ hội đền Hát Môn hàng năm không chỉ là dịp tri ân tiền nhân mà còn góp phần bảo tồn, tôn vinh các giá trị di sản văn hóa truyền thống, giáo dục lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc cho các thế hệ. Đồng thời, đây cũng là cơ hội quảng bá hình ảnh quê hương Hát Môn giàu truyền thống lịch sử, văn hóa đến với du khách gần xa.