Tại Tọa đàm “TP. Hồ Chí Minh: Sức bật từ Công nghiệp - Năng lượng - Dịch vụ kỹ thuật cao” sáng 14/5, do Tạp chí Năng lượng Mới/PetroTimes tổ chức, các chuyên gia kinh tế đã đề xuất loạt nội dung nhằm đưa "đầu tàu" kinh tế của cả nước cán mốc các mục tiêu tăng trưởng trong giai đoạn tới.

TP.HCM đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều kỳ vọng lớn: trở thành siêu đô thị đa trung tâm, trung tâm tài chính - công nghệ - logistics thông minh hàng đầu Đông Nam Á; đồng thời tiếp tục giữ vai trò đầu tàu tăng trưởng của cả nước. 

Đặc biệt, việc Quốc hội ban hành Nghị quyết 260/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung các cơ chế đặc thù cho TP.HCM là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn về tài chính, đầu tư và quản lý phát triển đô thị.

TS. Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội (nay là Ủy ban Kinh tế - Tài chính) cho rằng, để tận dụng được cơ hội này, TP.HCM cần thay đổi mô hình tăng trưởng. Lâu nay, TP.HCM luôn được xem là đầu tàu kinh tế của cả nước với nguồn thu ngân sách lớn, nhưng nếu bóc tách kỹ cơ cấu nguồn thu sẽ thấy phần đáng kể đến từ các tập đoàn, tổng công ty nhà nước và nguồn thu liên quan đến đất đai.

"Nếu TP.HCM tiếp tục phát triển theo mô hình công nghiệp truyền thống, dựa vào gia công, lao động giá rẻ và các ngành sử dụng nhiều đất đai thì rất khó đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới", TS. Nguyễn Đức Kiên nhấn mạnh.

Sau sáp nhập, khi không gian phát triển của TP.HCM mở rộng và liên kết mạnh hơn với Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới tư duy quản trị và phân cấp mạnh hơn nữa, buộc phải chuyển sang mô hình phát triển mới, lấy công nghiệp công nghệ cao, năng lượng sạch, dịch vụ kỹ thuật cao và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng.

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng cho giai đoạn 2026-2030, theo Tiến sỹ khoa học Trần Quang Thắng, TP.HCM phải “tấn công vào những điểm cốt lõi”. Trước hết là đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên 3 động lực chính gồm tài chính, công nghệ và logistics thông minh; đồng thời mở rộng cấu trúc không gian phát triển và tăng cường liên kết vùng.

"Trong không gian phát triển mới của TP.HCM gắn với liên kết vùng cùng Bà Rịa - Vũng Tàu, các dự án năng lượng và công nghiệp của PVN hoàn toàn có thể trở thành động lực quan trọng tạo ra nguồn thu ngân sách mới, ổn định và bền vững cho thành phố trong tương lai", TSKH. Trần Quang Thắng kỳ vọng.

Các chuyên gia dự Tọa đàm cho rằng, giai đoạn tới, TP.HCM cần nguồn vốn đầu tư rất lớn, không thể chỉ dựa vào ngân sách nhà nước mà phải tạo cơ chế để thu hút mạnh khu vực tư nhân. Đầu tư công cần đóng vai trò “vốn mồi”, dẫn dắt và kích hoạt đầu tư tư nhân vào các lĩnh vực trọng điểm, 

Nghị quyết 260/2025/QH15 là bước tiến quan trọng khi mở rộng quyền chủ động hơn cho TP.HCM trong huy động nguồn lực, đầu tư hạ tầng, thu hút nhà đầu tư chiến lược và tổ chức thực thi. Nhưng về dài hạn, cần một cơ chế ổn định và đủ mạnh cho một “siêu đô thị” đặc biệt. 

"Tôi đề xuất TP.HCM nên áp dụng tư duy tương tự như giai đoạn đầu đổi mới khi Việt Nam ban hành Luật Đầu tư nước ngoài để thu hút FDI. Cần có cơ chế đủ hấp dẫn để khuyến khích doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào khoa học công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và các ngành chiến lược mà thành phố ưu tiên", theo TS. Nguyễn Đức Kiên.

Viện trưởng Viện Quản trị Chính sách và Chiến lược Phát triển, bà Lê Nguyễn Thiên Nga cho rằng, để TP.HCM tạo được sức bật tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, cần hội tụ 3 yếu tố, gồm: cơ chế phù hợp, doanh nghiệp dẫn dắt và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trên hết, muốn phát triển hiệu quả các ngành công nghiệp mới thì cần có một “doanh nghiệp dẫn dắt”. Khi có một tập đoàn lớn đứng ra dẫn dắt thị trường thì sẽ kéo theo cả hệ sinh thái cùng phát triển, từ công nghiệp hỗ trợ, dịch vụ kỹ thuật cho tới đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ.