Bộ Nội vụ vừa có văn bản hướng dẫn thực hiện chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách cấp xã trong giai đoạn triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Văn bản được đưa ra sau đề nghị xin ý kiến của Sở Nội vụ Phú Thọ về việc áp dụng Nghị định số 154/2025/NĐ-CP quy định tinh giản biên chế.

Theo Bộ Nội vụ, khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức vận hành theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, cấp xã không còn chức danh người hoạt động không chuyên trách như trước đây. Việc này đặt ra yêu cầu rà soát các trường hợp chuyển tiếp để xác định đối tượng nghỉ việc và đối tượng tiếp tục công tác ở thôn, tổ dân phố.

Bộ Nội vụ khẳng định trường hợp người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã thôi giữ chức danh tại xã nhưng tiếp tục giữ chức danh ở thôn, tổ dân phố thì không được xác định là đối tượng nghỉ việc để hưởng chế độ tinh giản theo Nghị định 154/2025/NĐ-CP.

Ví dụ được Bộ dẫn ra là trường hợp ông Nguyễn Văn A: từ ngày 1/7/2025 không còn giữ chức danh Phó chủ tịch Hội Nông dân xã nhưng tiếp tục đảm nhiệm chức danh người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Trường hợp này không thuộc diện nghỉ việc và không phát sinh chế độ tinh giản biên chế.

Bộ Nội vụ cũng làm rõ thêm trường hợp người hoạt động không chuyên trách cấp xã là Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh đã thôi làm công tác hội và được hưởng chế độ theo Nghị định 150/2006/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 157/2016/NĐ-CP) và Thông tư 03/2020/TT-BLĐTBXH. Những trường hợp này không thuộc đối tượng áp dụng của Nghị định 154/2025.

Hướng dẫn của Bộ Nội vụ là căn cứ để các địa phương rà soát và xử lý các nhóm chuyển tiếp khi triển khai mô hình chính quyền 2 cấp và sắp xếp tổ chức bộ máy. Mục tiêu là bảo đảm thực hiện chính sách tinh giản biên chế đúng đối tượng, không bỏ sót người thuộc diện nghỉ việc nhưng cũng không áp dụng chế độ sai đối tượng đang tiếp tục công tác ở cơ sở. Các địa phương đánh giá hướng dẫn này giúp ổn định đội ngũ thôn, tổ dân phố trong giai đoạn sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Trước đó, Chính phủ ban hành Nghị định số 154/2025/NĐ-CP quy định về tinh giản biên chế, bao gồm nhiều nhóm chính sách hỗ trợ. Các chính sách chính gồm nghỉ hưu trước tuổi; chuyển sang làm việc tại các tổ chức không hưởng lương thường xuyên từ ngân sách; thôi việc; chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách cấp xã nghỉ ngay khi mô hình 2 cấp vận hành; chính sách với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố dôi dư do sắp xếp hành chính.

Nghị định 154/2025 xác định thời gian áp dụng các chế độ, chính sách tinh giản đến hết ngày 31/12/2030. Khung thời gian kéo dài 5 năm giúp các địa phương có đủ dư địa xử lý chuyển tiếp theo lộ trình, không gây biến động đột ngột trong đội ngũ cơ sở, nhất là trong giai đoạn triển khai sắp xếp thôn, tổ dân phố và tổ chức lại bộ máy cấp xã.