Trường hợp này là lời cảnh báo không nên chủ quan với những triệu chứng tưởng chừng đơn giản, đồng thời cho thấy vai trò quan trọng của Holter điện tim trong phát hiện sớm các rối loạn nhịp tim tiềm ẩn.

Tức ngực, đánh trống ngực hay cảm giác tim bỏ nhịp thường được nhiều người cho rằng chỉ là biểu hiện của căng thẳng, thiếu ngủ hoặc làm việc quá sức. Tuy nhiên, trong không ít trường hợp, đó có thể là dấu hiệu của các rối loạn nhịp tim cần được phát hiện và điều trị sớm nhằm phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm.

Trường hợp của chị P.H.A (35 tuổi, Hà Nội) vừa được các bác sỹ Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Thanh Xuân phát hiện là một ví dụ điển hình.

Trước khi đến khám, chị chỉ xuất hiện những cơn tức ngực nhẹ thoáng qua. Vài ngày trước đó, người bệnh có biểu hiện đau đầu vùng hai bên thái dương nhưng không kèm chóng mặt hay buồn nôn. Thi thoảng chị cảm thấy tim đập nhanh, đánh trống ngực trong thời gian ngắn rồi tự hết nên không nghĩ mình mắc bệnh lý tim mạch nghiêm trọng.

Dù các triệu chứng không kéo dài và chưa ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hằng ngày, người bệnh vẫn chủ động đến khám để tìm nguyên nhân.

Khai thác tiền sử cho thấy chị không có tiền sử ngất, chưa từng mắc bệnh tim mạch và gia đình cũng không ghi nhận các bệnh lý tim mạch di truyền.

Tại thời điểm thăm khám, các chỉ số sinh tồn đều trong giới hạn bình thường. Tuy nhiên, qua khám chuyên khoa Tim mạch, BSCKII Trần Hải Nam, Chuyên khoa Tim mạch, Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Thanh Xuân ghi nhận nhịp tim khoảng 78 chu kỳ/phút, tiếng tim T1, T2 không đều và xuất hiện khoảng 15 ngoại tâm thu mỗi phút. Ngoài những bất thường về nhịp tim, người bệnh không có biểu hiện bất thường nào khác.

Nhận thấy dấu hiệu gợi ý rối loạn nhịp tim, bác sỹ chỉ định thực hiện hàng loạt xét nghiệm và thăm dò chuyên sâu gồm tổng phân tích tế bào máu, chức năng gan, thận, điện giải đồ, men tim, chức năng tuyến giáp, tổng phân tích nước tiểu, điện tâm đồ, siêu âm tim, Holter điện tim 24 giờ, chụp X-quang tim phổi và chụp cắt lớp vi tính sọ não.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính sọ não không phát hiện bất thường nội sọ. Siêu âm tim ghi nhận cấu trúc tim bình thường, các van tim thanh mảnh, chức năng co bóp thất trái được bảo tồn và không có dấu hiệu tăng áp động mạch phổi.

Điều đáng chú ý lại nằm ở kết quả Holter điện tim 24 giờ. Lần ghi thứ nhất cho thấy ngoại tâm thu thất chiếm tới 10,1% tổng số nhịp tim, phân độ Lown III. Lần ghi thứ hai tiếp tục ghi nhận ngoại tâm thu thất chiếm 7,6% tổng số nhịp tim, xuất hiện ngoại tâm thu thất đa ổ, phân độ Lown IVA.

Từ các kết quả thăm dò, các bác sỹ chẩn đoán người bệnh mắc ngoại tâm thu thất phải, phân độ Lown IVA và chỉ định điều trị chuyên khoa phù hợp.

Theo BSCKII Trần Hải Nam, ngoại tâm thu thất là một dạng rối loạn nhịp tim xảy ra khi xung điện bất thường phát sinh từ tâm thất thay vì từ nút xoang, trung tâm phát nhịp sinh lý của tim.

Ở người bình thường, xung điện được khởi phát từ nút xoang rồi dẫn truyền qua nút nhĩ thất, bó His, hai nhánh bó và hệ thống Purkinje để giúp hai tâm thất co bóp đồng bộ. Tuy nhiên, ở người mắc ngoại tâm thu thất, xung điện lại xuất phát từ một ổ lạc chỗ trong cơ thất, tạo ra những nhịp tim đến sớm, làm rối loạn hoạt động điện học bình thường của tim.

Bác sỹ cho biết, người mắc ngoại tâm thu thất có thể gặp các triệu chứng như hồi hộp, đánh trống ngực, cảm giác tim bỏ nhịp, tức ngực, mệt mỏi hoặc chóng mặt. Một số trường hợp nặng có thể xuất hiện ngất hoặc các biến chứng tim mạch nguy hiểm. Chính vì vậy, ngay khi xuất hiện các biểu hiện trên, người bệnh không nên chủ quan mà cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán chính xác.

Để đánh giá mức độ nặng của bệnh, các bác sỹ sử dụng hệ thống phân loại Lown. Theo đó, độ 0 là không ghi nhận ngoại tâm thu thất; độ 1 là dưới 30 ngoại tâm thu trong một giờ; độ 2 từ 30 ngoại tâm thu trở lên trong một giờ; độ 3 là ngoại tâm thu đa dạng với nhiều hình thái khác nhau; độ 4A là hai ngoại tâm thu liên tiếp; độ 4B là từ ba ngoại tâm thu liên tiếp trở lên tạo thành cơn nhanh thất ngắn; còn độ 5 là hiện tượng R/T, dấu hiệu cảnh báo nguy cơ rối loạn nhịp thất đặc biệt nghiêm trọng.

Bên cạnh việc xác định số lượng ngoại tâm thu, việc xác định vị trí ổ phát sinh trên điện tâm đồ cũng có ý nghĩa rất quan trọng trong đánh giá tiên lượng và lựa chọn phương pháp điều trị.

Theo nguyên lý dẫn truyền điện học của tim, nếu ổ ngoại tâm thu xuất phát từ thất phải, xung điện sẽ lan từ thất phải sang thất trái, tạo hình thái phức bộ QRS giống block nhánh trái trên điện tâm đồ. Ngược lại, nếu ổ ngoại tâm thu xuất phát từ thất trái, xung điện sẽ lan từ thất trái sang thất phải, tạo hình thái giống block nhánh phải.

Việc xác định chính xác vị trí ổ ngoại tâm thu giúp bác sỹ đánh giá cơ chế bệnh sinh, tiên lượng bệnh và đặc biệt là lập kế hoạch thăm dò điện sinh lý hoặc triệt đốt ổ rối loạn nhịp bằng năng lượng sóng cao tần khi cần thiết.

Theo BSCKII Trần Hải Nam, việc điều trị ngoại tâm thu thất phụ thuộc vào mức độ triệu chứng, số lượng ngoại tâm thu cũng như nguy cơ tim mạch của từng người bệnh.

Đối với các trường hợp nhẹ, người bệnh được khuyến cáo thay đổi lối sống như hạn chế rượu, bia, cà phê và các chất kích thích; ngừng hút thuốc lá; tránh căng thẳng kéo dài; duy trì hoạt động thể lực phù hợp và khám sức khỏe định kỳ.

Khi cần thiết, bác sỹ có thể chỉ định điều trị bằng thuốc như thuốc chẹn beta giao cảm, thuốc chống loạn nhịp hoặc thuốc chẹn kênh canxi. Những trường hợp ngoại tâm thu thất xuất hiện với tần suất cao, gây triệu chứng rõ hoặc có nguy cơ biến chứng sẽ được cân nhắc thăm dò điện sinh lý và triệt đốt ổ rối loạn nhịp bằng sóng cao tần.

Các chuyên gia tim mạch cho biết, Holter điện tim 24 giờ hiện là một trong những phương pháp có giá trị cao trong phát hiện và đánh giá các rối loạn nhịp tim mà điện tâm đồ thông thường có thể bỏ sót, đặc biệt ở những người chỉ xuất hiện triệu chứng thoáng qua hoặc không thường xuyên.

Việc phát hiện sớm các rối loạn nhịp tim nhờ Holter điện tim giúp bác sỹ xây dựng chiến lược theo dõi và điều trị phù hợp, giảm nguy cơ biến chứng tim mạch nghiêm trọng, đồng thời góp phần bảo vệ chức năng tim và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.