Trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai sẽ không chỉ là một địa phương phát triển nhanh trong nhóm đầu, mà phải trở thành một cực tăng trưởng thực sự, có khả năng dẫn dắt, lan tỏa và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển chung của quốc gia.

Nội dung trên được đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai) đề cập khi tham gia thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương, sáng 22/4.

Trước đó, thảo luận tại tổ, các ý kiến đều tán thành với sự cần thiết thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc trung ương.

Tương tự, các vị đại biểu đăng đàn trong phiên thảo luận toàn thể đều bày tỏ nhất trí rất cao, khẳng định Đồng Nai đủ điều kiện trở thành thánh phố trực thuộc Trung ương, đồng thời gửi gắm nhiều kỳ vọng vào cực tăng trưởng mới này.

“Việc thành lập Thành phố Đồng Nai không chỉ thể hiện qua việc Đồng Nai đã đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật, mà quan trọng hơn là thực tiễn phát triển đã vượt qua khuôn khổ của một đơn vị hành chính cấp tỉnh. Một không gian kinh tế – đô thị đa trung tâm, quy mô lớn, liên kết vùng sâu rộng thì không thể tiếp tục vận hành theo mô hình quản trị truyền thống, mà đòi hỏi một mô hình quản trị đô thị hiện đại, tương xứng với tầm vóc và vai trò mới”, đại biểu Trịnh Xuân An nhấn mạnh.

Cho rằng khi trở thành thành phố, Đồng Nai sẽ phải gánh vác một trọng trách lớn hơn trước Nhân dân và đất nước, ông An nói thêm, Đồng Nai sẽ không chỉ là một địa phương phát triển nhanh trong nhóm đầu, mà phải trở thành một cực tăng trưởng thực sự, có khả năng dẫn dắt, lan tỏa và đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển chung của quốc gia.

Đồng Nai sẽ không chỉ là trung tâm công nghiệp, mà phải từng bước vươn lên trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, logistics, dịch vụ chất lượng cao, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đồng thời, trong bối cảnh mới, Đồng Nai cũng phải tiếp tục giữ vững vai trò là địa bàn trọng yếu về quốc phòng, an ninh, bảo đảm ổn định chính trị – xã hội, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững.

Đại biểu An cũng lưu ý, thách thức lớn nhất đặt ra không nằm ở chủ trương, mà nằm ở năng lực tổ chức thực hiện. Làm thế nào để chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, làm thế nào để xây dựng một chính quyền đô thị thực sự hiện đại, hiệu quả, làm thế nào để nâng cao chất lượng sống của người dân – đó mới là những câu hỏi lớn mà Đồng Nai phải trả lời trong giai đoạn tới.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Huế) thì Đồng Nai không còn là một tỉnh công nghiệp phát triển mà đã hội tụ đầy đủ các yếu tố của một đô thị cấp quốc gia. Đồng Nai trong nhóm dẫn đầu về thu hút vốn, hạ tầng chiến lược, hạ tầng giao thông đa phương thức hội tụ rất ít địa phương có được. Đặc biệt là sân bay quốc tế Long Thành tạo thành cực tăng trưởng mới mang tầm khu vực.

Bên cạnh đó, Đồng Nai có vị trí địa kinh tế đắc địa nằm ở dòng chảy phát triển của TP.HCM, Tây Nguyên và vươn ra quốc tế.

"Vấn đề khi thành lập Đồng Nai là thành phố trực thuộc Trung ương thì chúng ta sẽ trao cho Đồng Nai cơ chế gì để không tự kìm hãm chính mình?", đại biểu Nguyễn Thị Sửu đặt vấn đề.

Nữ đại biểu đề xuất 3 cơ chế trụ cột cho Đồng Nai phát triển. Thứ nhất là cơ chế liên kết vùng mang tính bắt buộc và thực chất. Đồng Nai cần một thiết chế điều phối vùng Đông Nam bộ có thực quyền, để Đồng Nai là trung tâm logistics công nghiệp, còn TP.HCM là trung tâm tài chính công nghệ, các địa phương khác tham gia vào chuỗi giá trị. Nếu không làm được sẽ phân mảnh nguồn lực.

Thứ hai là trao quyền tự chủ về tài chính lớn hơn, một đô thị quy mô như Đồng Nai nếu vẫn cơ chế phân cấp thông thường sẽ không thể bứt phá, chủ động hơn trong đầu tư công và huy động nguồn lực xã hội. Thứ ba là kiểm soát chặt chẽ chất lượng phát triển, vị đại biểu TP. Huế phát biểu.

Đại biểu Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) kiến nghị Chính phủ và Trung ương nghiên cứu các chủ trương, chính sách đặc thù đủ mạnh và vượt trội để giúp Đồng Nai phát triển nhanh, bền vững, từ đó góp phần vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của cả nước.

Đối với địa phương, ông đề nghị cần thực hiện đồng bộ các quy hoạch, đặc biệt là hạ tầng giao thông kết nối với vùng Tây Nguyên và tỉnh Lâm Đồng để phát huy tính tương hỗ. Cần có lộ trình cụ thể hoàn thiện các tiêu chuẩn đô thị còn chưa cao, chú trọng phát triển đồng bộ giữa các vùng trong tỉnh để chăm lo tốt hơn cho đời sống người dân, rút ngắn khoảng cách chênh lệch, nhất là khu vực phía Tây nơi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số và căn cứ cách mạng, đại biểu Mai lưu ý.

Để xây dựng Đồng Nai thực sự trở thành thành phố thông minh, bền vững và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu, đại biểu Tạ Đình Thi (Hà Nội) góp ý, phải xây dựng chiến lược quy hoạch và phát triển đô thị xanh, thông minh gắn với bảo tồn văn hóa địa phương ngay từ đầu.

Quy hoạch phải đi trước một bước, có tầm nhìn vượt thời đại và theo cấu trúc đa trung tâm. Cần lấy giao thông công cộng làm định hướng phát triển (mô hình TOD) nhằm hiện đại hóa hạ tầng, giảm ùn tắc và ô nhiễm. Đồng thời phải tận dụng triệt để các hành lang sinh thái tự nhiên như hồ Trị An, Vườn quốc gia Cát Tiên, hệ thống sông Đồng Nai để tạo thành các "lá phổi xanh", hạn chế tối đa việc san lấp và lấn sông, ông Thi đề nghị.

Theo nghị trình, Nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương sẽ được Quốc hội thông qua ngay tại Kỳ họp thứ nhất.