Đời sống
Lời khuyên của chuyên gia cho thí sinh khi lựa chọn trường và ngành học
D.Ngân - 10/03/2026 14:16
Trong bối cảnh tuyển sinh đại học ngày càng đa dạng phương thức và có nhiều điều chỉnh về quy chế, việc lựa chọn ngành học và trường đại học phù hợp trở thành mối quan tâm lớn của thí sinh và phụ huynh.

Nhiều ngành đào tạo mới

Theo các chuyên gia, để hạn chế những khó khăn trong quá trình học tập cũng như định hướng nghề nghiệp lâu dài, thí sinh nên xác định ngành học phù hợp với năng lực và sở thích trước, sau đó mới lựa chọn trường đào tạo.

Tại Ngày hội Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp năm 2026, thu hút đông đảo học sinh và phụ huynh tham dự, nhiều câu hỏi được đặt ra xoay quanh việc lựa chọn ngành học, phương thức xét tuyển cũng như những điểm mới trong quy chế tuyển sinh năm nay.

Việc hiểu rõ quy định và lựa chọn nguyện vọng phù hợp sẽ giúp thí sinh tận dụng tốt các cơ hội xét tuyển và tránh những sai sót đáng tiếc.

PGS-TS.Nguyễn Phú Khánh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Phenikaa cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành quy chế tuyển sinh với một số điều chỉnh quan trọng mà thí sinh cần nắm rõ. Theo ông, việc hiểu rõ quy định và lựa chọn nguyện vọng phù hợp sẽ giúp thí sinh tận dụng tốt các cơ hội xét tuyển và tránh những sai sót đáng tiếc.

Một trong những điểm đáng chú ý của mùa tuyển sinh năm nay là quy định đối với phương thức xét tuyển học bạ THPT. Theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa ra các ngưỡng điểm và điều kiện cụ thể khi áp dụng phương thức này. Đặc biệt, điểm học bạ sẽ được tính dựa trên kết quả học tập của cả ba năm THPT, nhằm đảm bảo tính khách quan và đánh giá toàn diện năng lực của thí sinh.

Bên cạnh đó, quy chế tuyển sinh năm 2026 cũng có sự thay đổi về số lượng nguyện vọng đăng ký. Nếu như những năm trước thí sinh không bị giới hạn số lượng nguyện vọng thì năm nay mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng. Vì vậy, thí sinh cần cân nhắc kỹ lưỡng khi lựa chọn và sắp xếp thứ tự nguyện vọng để tăng khả năng trúng tuyển vào ngành học mong muốn.

Từ kinh nghiệm tư vấn tuyển sinh nhiều năm, PGS-TS.Nguyễn Phú Khánh nhấn mạnh rằng, việc lựa chọn ngành học đóng vai trò quan trọng đối với quá trình học tập và phát triển nghề nghiệp sau này. Theo ông, thí sinh nên ưu tiên chọn ngành phù hợp trước, sau đó mới lựa chọn trường.

“Nếu chọn trường trước nhưng ngành học lại không phù hợp với sở thích hoặc năng lực, khi gặp khó khăn trong quá trình học tập các em rất dễ cảm thấy chán nản. Ngược lại, nếu lựa chọn đúng ngành học mình yêu thích, các em sẽ có động lực để vượt qua những rào cản và theo đuổi mục tiêu lâu dài”, PGS-TS.Nguyễn Phú Khánh chia sẻ.

Bên cạnh việc lựa chọn ngành và trường, vị chuyên gia cũng khuyến nghị thí sinh cần tập trung chuẩn bị tốt cho kỳ thi tốt nghiệp THPT, bởi đây vẫn là căn cứ quan trọng trong nhiều phương thức xét tuyển. Kết quả của kỳ thi này sẽ giúp thí sinh có thêm cơ hội tiếp cận với những ngành học và cơ sở đào tạo mà mình mong muốn.

Cũng tại Ngày Hội tư vấn tuyển sinh, Trường Đại học Phenikaa đã công bố kế hoạch tuyển sinh năm 2026 với quy mô 15.614 chỉ tiêu, trong đó có 17 ngành đào tạo mới nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực của thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Nhà trường áp dụng 5 phương thức xét tuyển, tạo thêm nhiều cơ hội cho thí sinh tiếp cận các chương trình đào tạo chất lượng cao.

Theo đó, 5 phương thức tuyển sinh gồm: xét tuyển dựa vào kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026; xét tuyển thẳng theo quy chế tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo; xét tuyển dựa vào kết quả bài thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội, kỳ thi đánh giá tư duy của Đại học Bách khoa Hà Nội hoặc kỳ thi SPT 2026 của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội; sử dụng kết quả kỳ thi V-SAT do các đơn vị khác tổ chức; và xét tuyển dựa vào học bạ THPT.

Điểm đáng chú ý trong mùa tuyển sinh năm nay là việc Đại học Phenikaa mở thêm 17 ngành và chương trình đào tạo mới, trong đó có nhiều lĩnh vực đang có nhu cầu nhân lực lớn như Khoa học dữ liệu, An ninh mạng, Công nghệ pin xe điện, Công nghệ mỹ phẩm, Quan hệ công chúng, Toán tin ứng dụng… Những ngành học này được thiết kế theo định hướng liên ngành, gắn với xu thế chuyển đổi số, công nghệ cao và các ngành công nghiệp tương lai.

Đặc biệt, nhà trường công bố kế hoạch mở ngành Thiên văn học bậc đại học đầu tiên tại Việt Nam, với chương trình đào tạo kết hợp Vật lý thiên văn và Khoa học dữ liệu không gian. Đây được xem là bước đi mới trong chiến lược phát triển khoa học cơ bản của Đại học Phenikaa, đồng thời góp phần thay đổi quan niệm lâu nay rằng thiên văn học là lĩnh vực khó ứng dụng trong thực tiễn.

Theo PGS.Nguyễn Quỳnh Lan, Viện Nghiên cứu tiên tiến Phenikaa, chương trình đào tạo sẽ tập trung trang bị cho sinh viên nền tảng vật lý vững chắc cùng các kỹ năng xử lý dữ liệu hiện đại. Sinh viên không chỉ được học về các hiện tượng thiên văn mà còn tiếp cận các công cụ phân tích dữ liệu lớn (Big Data), kỹ thuật thu nhận các tín hiệu cực nhỏ trong quan sát vũ trụ.

Nhờ đó, ngay cả khi không theo đuổi nghiên cứu thiên văn, người học vẫn có thể phát triển sự nghiệp trong nhiều lĩnh vực công nghệ và khoa học dữ liệu.

Định hướng phát triển này nằm trong chiến lược xây dựng Đại học Phenikaa trở thành trung tâm đào tạo và nghiên cứu mạnh về khoa học cơ bản.

Cơ hội việc làm rộng mở của sinh viên khối ngành kỹ thuật

Trong bối cảnh nhu cầu nhân lực kỹ thuật ngày càng tăng để phục vụ các dự án phát triển kinh tế - xã hội, sinh viên theo học các ngành kỹ thuật như khai thác mỏ, địa chất, dầu khí, công nghệ thông tin hay cơ điện đang có nhiều cơ hội việc làm với mức thu nhập ổn định và triển vọng phát triển lâu dài.

Theo PGS-TS.Nguyễn Việt Hà, Trưởng phòng Quan hệ Công chúng và Doanh nghiệp, Trường Đại học Mỏ - Địa chất, khi lựa chọn ngành nghề, thí sinh nên cân nhắc những lĩnh vực gắn với nhu cầu phát triển của đất nước trong tương lai.

Bên cạnh yếu tố định hướng nghề nghiệp, việc lựa chọn trường đại học cũng cần tính đến các yếu tố thực tế như khoảng cách địa lý thuận tiện, mức học phí phù hợp với điều kiện của bản thân và gia đình, cũng như các chính sách hỗ trợ sinh viên như học bổng, chương trình hợp tác với doanh nghiệp hay sự đồng hành của các tập đoàn lớn.

Theo PGS-TS.Nguyễn Việt Hà, trước hết học sinh cần lựa chọn ngành nghề dựa trên năng lực của bản thân. Bên cạnh đó, các em nên chọn ngành mà mình thực sự yêu thích để có thể gắn bó lâu dài, thay vì chạy theo xu hướng hay chịu ảnh hưởng từ ý kiến của bạn bè.

Việc quyết định ngành học cần xuất phát từ sở thích và sở trường cá nhân, bởi đây là yếu tố quan trọng giúp sinh viên duy trì động lực học tập và phát triển nghề nghiệp sau này.

Chia sẻ về điểm mới trong mùa tuyển sinh năm 2026, đại diện Trường Đại học Mỏ - Địa chất cho biết nhà trường dự kiến tuyển sinh 48 ngành đào tạo, tập trung vào các nhóm lĩnh vực kinh tế, công nghệ và một số ngành khoa học xã hội.

Nhiều ngành học được xây dựng nhằm phục vụ trực tiếp cho chiến lược phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, như các lĩnh vực liên quan đến đất hiếm, tàu điện ngầm hay hệ thống thông tin địa lý (GIS). Đây đều là những ngành gắn với nhu cầu nhân lực cho các dự án và công trình trọng điểm của quốc gia.

Năm 2026, nhà trường cũng dự kiến mở thêm ngành Kỹ thuật vật liệu nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, khai thác và phát triển các nguồn khoáng sản chiến lược như đất hiếm. Trong khi đó, tổng chỉ tiêu tuyển sinh của trường cơ bản được giữ ổn định so với các năm trước.

Theo PGS-TS.Nguyễn Việt Hà, hiện nay nhà trường nhận được sự đồng hành của nhiều tập đoàn lớn trong lĩnh vực dầu khí, năng lượng và khai khoáng, tiêu biểu như Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia và Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam. Các doanh nghiệp không chỉ hỗ trợ học bổng cho sinh viên mà còn tham gia đặt hàng đào tạo và cam kết tuyển dụng sinh viên sau khi tốt nghiệp.

Nhờ sự gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp, cơ hội việc làm của sinh viên các ngành kỹ thuật như khai thác mỏ, địa chất, dầu khí, công nghệ thông tin hay cơ điện được đánh giá rất rộng mở.

Thống kê cho thấy tỷ lệ sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp đạt khoảng 98 - 99%, với mức lương khởi điểm phổ biến khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng và có thể tăng lên 20 triệu đồng hoặc cao hơn sau thời gian thử việc.

Bên cạnh đó, các ngành kỹ thuật gắn với khai thác và sản xuất tài nguyên như than, khoáng sản, titan, vàng hay đất hiếm đều là những lĩnh vực mang tính chiến lược đối với nền kinh tế quốc gia. Mỗi năm, Trường Đại học Mỏ - Địa chất đào tạo khoảng 3.000 - 3.500 sinh viên tốt nghiệp, trong đó nhiều sinh viên được các doanh nghiệp tuyển dụng ngay từ khi bảo vệ khóa luận tốt nghiệp.

Nhờ sự gắn kết giữa đào tạo và nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, một số ngành trước đây gặp khó khăn trong tuyển sinh như dầu khí, tuyển khoáng hay trắc địa - bản đồ hiện đang thu hút sự quan tâm trở lại của thí sinh. Số lượng đăng ký và điểm chuẩn của các ngành này có xu hướng tăng trong những năm gần đây.

Về phương thức tuyển sinh, Trường Đại học Mỏ - Địa chất tiếp tục duy trì 5 phương thức xét tuyển, đồng thời có một số điều chỉnh theo quy định mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Chẳng hạn, với phương thức xét học bạ THPT, thí sinh phải sử dụng kết quả của cả 6 học kỳ thay vì 3 - 4 học kỳ như trước đây.

Theo đại diện nhà trường, những thay đổi này không ảnh hưởng đáng kể đến cơ hội trúng tuyển của thí sinh. Khảo sát cho thấy tỷ lệ thí sinh trúng tuyển ở các nguyện vọng từ thứ 10 trở xuống chỉ chiếm dưới 1%, vì vậy việc điều chỉnh quy chế tuyển sinh gần như không tác động lớn đến quá trình xét tuyển.

Toàn bộ thông tin tuyển sinh của Trường Đại học Mỏ - Địa chất đã được công bố đầy đủ trên website và các kênh thông tin chính thức của nhà trường để thí sinh và phụ huynh thuận tiện theo dõi, tìm hiểu trước khi đưa ra lựa chọn phù hợp cho kỳ tuyển sinh năm 2026.

Tin liên quan
Tin khác