Việc tích hợp bốn thành phần trong một mũi tiêm không chỉ giúp giảm số lần tiêm mà còn tạo thuận lợi cho gia đình trong việc hoàn thành lịch tiêm và chủ động bảo vệ trẻ trước các bệnh truyền nhiễm.
Sởi, quai bị, rubella và thủy đậu đều là những bệnh truyền nhiễm có khả năng lây lan trong cộng đồng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và những người chưa có miễn dịch. Dù mức độ và biểu hiện khác nhau, cả bốn bệnh đều có thể gây biến chứng, trong một số trường hợp ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
| Sởi, quai bị, rubella và thủy đậu đều là những bệnh truyền nhiễm có khả năng lây lan trong cộng đồng. |
Trong bối cảnh đó, việc có thêm những lựa chọn tiêm chủng thuận tiện hơn đang được quan tâm. Một trong số này là vắc-xin phối hợp MMRV, giúp phòng đồng thời bốn bệnh sởi, quai bị, rubella và thủy đậu trong cùng một mũi tiêm.
Dược sỹ Nguyễn Thanh Hải, Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu cho biết, MMRV là vắc-xin sống giảm độc lực, chứa các chủng virus sởi, quai bị, rubella và thủy đậu đã được làm suy yếu nhằm kích thích hệ miễn dịch tạo kháng thể đặc hiệu. Việc kết hợp bốn thành phần trong một vắc-xin giúp mở rộng phạm vi bảo vệ nhưng không làm tăng số lần tiêm tương ứng với số bệnh cần phòng.
Giá trị của việc phòng bệnh càng rõ nét khi nhìn vào những nguy cơ sức khỏe do bốn bệnh truyền nhiễm này gây ra. Sởi có khả năng lây truyền cao và có thể dẫn tới những biến chứng như viêm phổi, viêm não, suy dinh dưỡng, thậm chí tử vong trong trường hợp nghiêm trọng. Quai bị có thể gây viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng, viêm màng não và để lại những ảnh hưởng lâu dài đối với sức khỏe sinh sản.
Rubella đặc biệt đáng lưu ý đối với phụ nữ mang thai chưa có miễn dịch do nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng tới thai nhi. Trong khi đó, thủy đậu cũng không đơn thuần là một bệnh ngoài da. Bệnh có thể gây nhiễm trùng da, viêm phổi, viêm não, nhất là ở trẻ nhỏ và những người thuộc nhóm nguy cơ cao.
Trước đây, để phòng bốn bệnh này, trẻ có thể phải tiêm vắc-xin MMR phòng sởi, quai bị, rubella và một vắc-xin thủy đậu riêng biệt. Với MMRV, bốn thành phần được tích hợp trong cùng một mũi tiêm.
Theo đại diện Long Châu, ưu điểm đáng chú ý của giải pháp này là giảm số mũi tiêm cần thiết, qua đó giảm số lần trẻ phải trải qua cảm giác đau và khó chịu khi tiêm. Đồng thời, lịch tiêm đơn giản hơn cũng tạo thuận lợi cho phụ huynh trong việc theo dõi, đưa trẻ đi tiêm đúng lịch và hạn chế nguy cơ bỏ sót những mũi tiêm quan trọng.
Đây là yếu tố có ý nghĩa trong thực tế, bởi hiệu quả của tiêm chủng không chỉ phụ thuộc vào bản thân vắc-xin mà còn liên quan đến khả năng hoàn thành đầy đủ phác đồ. Khi lịch tiêm gồm nhiều mũi riêng biệt, việc trì hoãn hoặc bỏ sót một mũi có thể tạo ra khoảng thời gian trẻ chưa được bảo vệ đầy đủ trước bệnh truyền nhiễm.
Vắc-xin phối hợp vì thế không chỉ hướng tới sự thuận tiện mà còn góp phần tối ưu hóa lịch tiêm, đặc biệt đối với các gia đình phải theo dõi nhiều loại vắc-xin trong những năm đầu đời của trẻ.
Các nghiên cứu lâm sàng được dẫn trong tài liệu cho thấy MMRV tạo đáp ứng miễn dịch tốt ở trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên. Hiệu quả sinh miễn dịch đối với sởi, quai bị, rubella và thủy đậu được ghi nhận tương đương với việc tiêm riêng vắc-xin MMR và vắc-xin thủy đậu.
Việc tiêm đủ hai liều giúp củng cố và duy trì miễn dịch lâu dài, đồng thời giảm nguy cơ mắc bệnh đột phá. Các dữ liệu thực tế tại nhiều quốc gia cũng cho thấy việc triển khai tiêm chủng thủy đậu, bao gồm vắc-xin đơn và vắc-xin phối hợp, góp phần giảm tỷ lệ mắc bệnh, nhập viện và tử vong liên quan đến thủy đậu.
Theo thông tin chuyên môn được Long Châu cung cấp, MMRV được khuyến cáo sử dụng cho trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và có thể được chỉ định từ 9 tháng tuổi trong một số trường hợp đặc biệt. Lịch tiêm cụ thể phụ thuộc vào tuổi và tiền sử tiêm chủng của trẻ.
Điều này cũng đồng nghĩa phụ huynh không nên tự áp dụng một lịch tiêm chung cho mọi trẻ. Trước khi tiêm, trẻ cần được đánh giá tình trạng sức khỏe, tiền sử tiêm chủng và những yếu tố liên quan để nhân viên y tế tư vấn lịch tiêm phù hợp.
Cùng với sự phát triển của các giải pháp tiêm chủng, khả năng tiếp cận vắc-xin và dịch vụ tư vấn đang trở thành một mắt xích quan trọng trong phòng bệnh chủ động.
Hiện triển khai tiêm vắc-xin MMRV tại các trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc. Người dân có thể đăng ký và được tư vấn lịch tiêm dựa trên độ tuổi, tiền sử tiêm chủng cũng như tình trạng sức khỏe.
Việc đưa thêm vắc-xin phối hợp vào hệ thống tiêm chủng mở rộng lựa chọn cho các gia đình, nhất là trong bối cảnh nhu cầu phòng bệnh không còn dừng ở việc có vắc-xin hay không, mà ngày càng hướng tới một lịch tiêm thuận tiện, phù hợp và hạn chế bỏ sót mũi.
Bên cạnh việc bảo đảm nguồn vắc-xin và điều kiện bảo quản, tư vấn trước tiêm cũng có vai trò quan trọng bởi không phải mọi trẻ đều có chỉ định giống nhau. Việc lựa chọn vắc-xin, xác định thời điểm và khoảng cách giữa các mũi cần căn cứ vào tuổi, lịch sử tiêm chủng và tình trạng sức khỏe cụ thể.
MMRV là vắc-xin sống giảm độc lực, vì vậy các nguyên tắc về chỉ định, chống chỉ định và theo dõi sau tiêm cần được tuân thủ. Các phản ứng thường gặp sau tiêm có thể bao gồm đau, đỏ hoặc sưng tại vị trí tiêm, sốt nhẹ, mệt mỏi hay phát ban thoáng qua. Phần lớn các phản ứng này ở mức độ nhẹ và tự hết sau một thời gian ngắn.
Tuy nhiên, trẻ vẫn cần được theo dõi sau tiêm và phụ huynh cần thực hiện hướng dẫn của nhân viên y tế. Nếu xuất hiện những biểu hiện bất thường hoặc phản ứng nghiêm trọng, trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế để đánh giá và xử trí kịp thời.
Theo khuyến cáo trong tài liệu, phụ huynh cũng không nên tự ý sử dụng thuốc hạ sốt trước khi tiêm với mục đích phòng phản ứng sau tiêm, bởi điều này có thể ảnh hưởng đến đáp ứng miễn dịch.