Tại Bệnh viện Bạch Mai, một nam bệnh nhân được đưa vào viện với biểu hiện méo miệng, mắt nhắm không kín sau một đêm ngủ dậy. Trước đó, bệnh nhân ngâm mình trong bể sục nước nóng khoảng 2 đến 3 giờ rồi trở về phòng có bật điều hòa.

Sáng hôm sau xuất hiện hàng loạt triệu chứng bất thường như không thể khép miệng, uống nước khó, không cười được, một bên lông mày mất khả năng vận động.

Các bác sỹ xác định đây là trường hợp liệt dây thần kinh số VII ngoại biên. Người bệnh được điều trị bằng thuốc kháng viêm kết hợp điện châm, xoa bóp bấm huyệt, giác hơi. Sau thời gian ngắn, chức năng cơ mặt cải thiện rõ rệt, sinh hoạt dần ổn định.

Ths.Hoàng Duy Luân, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, bệnh lý này khá phổ biến, có thể gặp ở nhiều nhóm tuổi. Trong điều kiện nắng nóng, không ít người chủ quan, cho rằng cơ thể khó bị ảnh hưởng bởi lạnh.

Tuy nhiên, sự thay đổi nhiệt độ đột ngột giữa môi trường bên ngoài và không gian điều hòa, hoặc luồng gió lạnh tác động trực tiếp vào vùng đầu, mặt, gáy có thể gây co thắt mạch máu, dẫn đến thiếu máu cục bộ và viêm dây thần kinh.

Biểu hiện của liệt mặt thường dễ nhận biết như khuôn mặt mất cân đối, miệng lệch, mắt không nhắm kín, nói không rõ, không thể phồng má hoặc huýt sáo. Một số trường hợp kèm đau tai, ù tai hoặc giảm vị giác. Dù không trực tiếp đe dọa tính mạng, bệnh có thể để lại di chứng kéo dài nếu không được điều trị kịp thời, ảnh hưởng đến ngoại hình và tâm lý.

Các chuyên gia nhấn mạnh, phát hiện sớm và điều trị đúng hướng giúp nâng cao khả năng phục hồi. Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, tránh tự xử trí tại nhà bằng các biện pháp dân gian.

Cùng với đó, thời tiết oi bức cũng làm gia tăng nguy cơ say nắng, dễ bị nhầm lẫn với đột quỵ do có một số biểu hiện tương đồng như choáng váng, ngã quỵ hoặc rối loạn ý thức. Theo Ths.Nguyễn Thị Hải Yến, chuyên khoa thần kinh và đột quỵ, hai tình trạng này khác nhau về bản chất và cách xử trí.

Say nắng xảy ra do cơ thể quá tải nhiệt, thân nhiệt tăng cao, rối loạn điều hòa. Đột quỵ là tổn thương não cấp tính do tắc hoặc vỡ mạch máu não. Điểm khác biệt thể hiện rõ qua hoàn cảnh xuất hiện và diễn tiến.

Say nắng thường liên quan đến hoạt động dưới nắng gắt trong thời gian dài, tiến triển từ từ với các dấu hiệu như mệt mỏi, khát nước, ra nhiều mồ hôi. Ngược lại, đột quỵ xuất hiện đột ngột, có thể xảy ra ngay cả lúc nghỉ ngơi.

Dấu hiệu thần kinh đóng vai trò then chốt trong nhận diện. Người bị đột quỵ thường có biểu hiện méo miệng, yếu hoặc liệt một bên cơ thể, nói khó, suy giảm thị lực. Trong khi đó, say nắng chủ yếu gây mệt lả hoặc ngất, không xuất hiện tình trạng liệt nửa người hay biến dạng khuôn mặt.

Cách xử trí ban đầu cần được phân định rõ ràng. Trường hợp say nắng cần nhanh chóng đưa người bệnh vào môi trường mát, làm mát cơ thể và bổ sung nước nếu còn tỉnh. Với nghi ngờ đột quỵ, việc gọi cấp cứu và chuyển đến cơ sở y tế trong thời gian sớm nhất là yếu tố quyết định khả năng phục hồi, tuyệt đối không cho ăn uống để tránh nguy cơ sặc.

Trước diễn biến nắng nóng kéo dài, các bác sỹ khuyến cáo người dân cần chủ động phòng ngừa bằng cách điều chỉnh nhiệt độ điều hòa hợp lý, tránh luồng gió lạnh tác động trực tiếp vào cơ thể, hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột.

Duy trì lối sống lành mạnh với chế độ dinh dưỡng cân đối, luyện tập thể chất, ngủ đủ giấc và giữ tinh thần ổn định giúp tăng cường sức đề kháng và bảo vệ hệ thần kinh.