Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định phê duyệt Đề cương lập Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Long Thành thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Quy hoạch được lập cho thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, với phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ ranh giới Cảng hàng không quốc tế Long Thành hiện hữu và khu vực lân cận.

Theo Quyết định, mục tiêu lập quy hoạch là nghiên cứu, bố trí không gian Cảng hàng không quốc tế Long Thành đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, bảo đảm dư địa phát triển dài hạn và tối ưu hóa khai thác.

Cảng được định hướng trở thành cảng hàng không quốc tế quan trọng của quốc gia, hướng tới là một trong những trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế của khu vực, phát triển theo mô hình cảng hàng không thông minh, gắn với chuyển đổi năng lượng xanh và đáp ứng nhu cầu vận tải trong từng giai đoạn.

Đáng chú ý, quy hoạch lần này sẽ nghiên cứu bổ sung các giải pháp kết nối giữa các nhà ga hành khách, định hướng phát triển thành phố sân bay (Airport City) và khu logistics hàng không, đồng thời xác định quy mô Cảng, các chỉ tiêu hạ tầng kỹ thuật, nhu cầu sử dụng đất, giải pháp bảo vệ môi trường, chuyển đổi xanh, ứng dụng công nghệ thông minh cũng như sơ bộ nhu cầu vốn đầu tư và hiệu quả đầu tư.

Để xây dựng quy hoạch, cơ quan lập quy hoạch sẽ khảo sát, thu thập số liệu, đánh giá hiện trạng và khả năng khai thác các công trình đang đầu tư; dự báo nhu cầu vận tải hàng không; nghiên cứu phương án quy hoạch khu bay, khu hàng không dân dụng, hạ tầng kỹ thuật, hệ thống giao thông kết nối và quy hoạch sử dụng đất.

Theo Quyết định, Bộ Xây dựng là cơ quan tổ chức lập Quy hoạch; Cục Hàng không Việt Nam là cơ quan lập Quy hoạch, chịu trách nhiệm phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan trong quá trình xây dựng, giám sát và hoàn thiện hồ sơ quy hoạch. Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) là đơn vị tài trợ sản phẩm quy hoạch. Thời hạn lập quy hoạch được thực hiện trong năm 2026, không bao gồm thời gian thẩm định và phê duyệt theo quy định.

Trước đó, Cục Hàng không Việt Nam đã có tờ trình đề nghị Bộ Xây dựng thẩm định, phê duyệt nhiệm vụ lập Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Long Thành thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc được phê duyệt tại Quyết định số 909/QĐ-TTg, Cảng hàng không quốc tế Long Thành được quy hoạch đạt cấp sân bay 4F theo phân cấp của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), giữ vai trò cảng hàng không quốc tế cửa ngõ của quốc gia, hướng tới trở thành trung tâm trung chuyển hàng không của khu vực.

Sân bay có khả năng tiếp nhận tàu bay Airbus A380-800 và các loại máy bay tương đương, với công suất thiết kế cuối cùng đạt 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Trên cơ sở quy hoạch này, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 94/2015/QH13 về chủ trương đầu tư Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, chia thành ba giai đoạn với công suất tăng dần từ 25 triệu, 50 triệu đến 100 triệu hành khách mỗi năm.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, đến cuối tháng 6/2026, nhiều hạng mục thuộc giai đoạn 1 đã được triển khai. Trong đó, đường cất, hạ cánh số 1 (05R-23L) cùng hệ thống đường lăn, sân đỗ phía Tây đã hoàn thành và thực hiện chuyến bay đầu tiên vào ngày 19/12/2025.

Đường cất, hạ cánh số 2 (05L-23R) cùng hệ thống đường lăn, sân đỗ đồng bộ đang được xây dựng, dự kiến đưa vào khai thác trong năm 2026. Nhà ga hành khách T1 và các hạng mục phụ trợ cũng đang được đầu tư để đạt công suất khai thác 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Tuy nhiên, theo Cục Hàng không Việt Nam, sau hơn 15 năm kể từ khi quy hoạch Long Thành lần đầu được phê duyệt, nhiều tiêu chuẩn của ICAO cùng các quy chuẩn về quy hoạch, thiết kế cảng hàng không đã được cập nhật.

Trong khi đó, Long Thành được định hướng phát triển theo mô hình nhiều nhà ga hành khách, đầu tư theo từng giai đoạn. Khi toàn bộ các nhà ga đi vào khai thác, khả năng kết nối giữa các nhà ga sẽ trở thành yếu tố quyết định chất lượng dịch vụ, hiệu quả khai thác và năng lực cạnh tranh của cảng hàng không.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, các trung tâm trung chuyển hàng không hàng đầu thế giới như Changi (Singapore), Incheon (Hàn Quốc) hay Dubai International (UAE) đều sử dụng hệ thống tàu điện nội bộ (APM), hành lang ngầm hoặc cầu vượt trên cao để kết nối các nhà ga, giúp rút ngắn thời gian nối chuyến. Đây được xem là một trong những tiêu chí quan trọng đánh giá năng lực của một trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế.

Trong khi đó, các nghị quyết và chỉ đạo của Chính phủ cũng đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả khai thác, bảo đảm kết nối đồng bộ trong toàn cảng hàng không. Với mục tiêu đưa Long Thành trở thành trung tâm trung chuyển có khả năng cạnh tranh với các "hub" lớn trong khu vực, thời gian kết nối giữa các nhà ga được định hướng đạt tiêu chuẩn quốc tế, dưới 45 phút đối với hành khách nối chuyến.

Theo ông Đào Xuân Hoạch, Phó cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, việc bổ sung và hoàn thiện phương án kết nối khu bay giữa các nhà ga sẽ là một trong những nội dung trọng tâm của lần lập quy hoạch mới, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác và hiện thực hóa mục tiêu đưa Cảng hàng không quốc tế Long Thành trở thành trung tâm trung chuyển hàng không quốc tế của khu vực.