Dự Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số tại Bộ Công thương sáng 25/6, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc đã chỉ đạo hàng loạt nội dung nhằm gỡ khó, tạo đà cho xuất khẩu về đích.

Xuất khẩu tiếp tục là một trong những động lực tăng trưởng của nền kinh tế. Theo Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước từ đầu năm đến ngày 15/6/2026 đạt gần 497 tỷ USD, tăng 27,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt gần 240 tỷ USD, tăng hơn 21%; nhập khẩu đạt 256,7 tỷ USD, tăng 33,1%.

Do nhập khẩu tăng mạnh hơn xuất khẩu, cán cân thương mại tính đến 15/6 xuất siêu gần 17 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm trước xuất siêu.

Ghi nhận những kết quả đã đạt được, song Phó thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh về con số nhập siêu khoảng 16,8 tỷ USD. Theo ông, nhập siêu gia tăng có thể tạo áp lực đối với tăng trưởng kinh tế nếu không được kiểm soát phù hợp.

Bên cạnh đó, một số ngành hàng xuất khẩu chủ lực vẫn chưa đạt tốc độ tăng trưởng như kỳ vọng.

Việc nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất cần được phân tích, đánh giá kỹ lưỡng để có giải pháp điều hành hiệu quả, qua đó thúc đẩy xuất khẩu tăng trưởng nhanh và bền vững hơn.

Trong cơ cấu xuất khẩu, gần 80% kim ngạch xuất khẩu thuộc khu vực FDI, khoảng 20% thuộc khu vực doanh nghiệp trong nước. Cụ thể, tính đến 15/6, xuất khẩu gần 240 tỷ USD, riêng khu vực doanh nghiệp FDI xuất khẩu 191 tỷ USD.

Vì vậy, yêu cầu được lãnh đạo Chính phủ đặt ra là đẩy mạnh phát triển sản xuất trong nước, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa để từng bước gia tăng tỷ trọng xuất khẩu của khu vực này.

Gợi mở một số giải pháp cho xuất khẩu thời gian tới, đưa xuất khẩu về đích tăng trưởng 2 con số,  Phó thủ tướng cho rằng, cần tập trung thúc đẩy xuất khẩu, nhất là đối với các ngành hàng xuất khẩu chủ lực có giá trị gia tăng cao, hàm lượng công nghệ cao và sức cạnh tranh lớn; mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Trước yêu cầu ngày càng khắt khe từ các thị trường nhập khẩu, Phó thủ tướng nhấn mạnh việc hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; đầu tư phát triển mạnh công nghiệp hỗ trợ để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu nguyên liệu và linh kiện; duy trì cảnh báo sớm và xử lý các rào cản kỹ thuật đối với hàng hóa xuất khẩu.

Đặc biệt, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các công cụ phân tích dữ liệu để tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm các biến động của thị trường quốc tế, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước chủ động ứng phó với các rào cản thương mại và tận dụng tốt hơn các cơ hội xuất khẩu.

Phó thủ tướng nêu rõ, một nhiệm vụ quan trọng là tiếp tục cải cách thể chế, cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp; tháo gỡ những khó khăn về tài chính, logistics, hạ tầng phục vụ xuất khẩu để nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.

“Nếu so với những năm 1990, khi doanh nghiệp muốn xuất khẩu trực tiếp phải xin phép từng lô hàng, từng giấy phép, thì đến nay môi trường kinh doanh đã thay đổi rất nhiều. Đó là kết quả của quá trình cải cách liên tục trong nhiều năm qua và chúng ta sẽ tiếp tục cải cách mạnh hơn nữa", Phó thủ tướng nhấn mạnh.

Để xuất khẩu tăng trưởng 2 con số, Phó thủ tướng giao Bộ Công thương tập trung hỗ trợ các địa phương, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp khai thác hiệu quả các FTA thế hệ mới mà Việt Nam là thành viên; theo dõi sát quá trình đàm phán về thuế đối ứng với Mỹ và việc thực thi các quy định liên quan, nhất là những nội dung về lao động, sở hữu trí tuệ và các yêu cầu mới của thị trường để hạn chế rủi ro đối với hàng hóa xuất khẩu.

Bộ Công thương được giao tiếp tục điều phối các hoạt động xúc tiến thương mại theo hướng bám sát thực tiễn thị trường và nhu cầu của doanh nghiệp; tập trung vào các thị trường trọng điểm, thị trường mới và những thị trường ít chịu tác động bởi các biện pháp phòng vệ thương mại; nghiên cứu, xây dựng và triển khai các cơ chế, chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.