Phó Tổng giám đốc HUD: Lãi vay đang là gánh nặng lớn với người mua nhà
Doanh nghiệp đầu tư dự án nhà ở xã hội đang gặp rất nhiều khó khăn, trong đó có cả khó khăn về tiếp cận vốn lẫn lãi suất cho vay.
TIN LIÊN QUAN
Chia sẻ tại Hội thảo "Nhà ở xã hội: Bứt tốc nguồn cung, đảm bảo công bằng thụ hưởng” sáng nay (12/3), ông Nguyễn Tuấn Anh - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) cho hay, các doanh nghiệp bất động sản đang gặp nhiều khó khăn về vốn, đặc biệt là doanh nghiệp nhà nước.
"Một trong những trở ngại lớn nhất đối với các doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực bất động sản hiện nay là hạn chế về nguồn vốn để triển khai dự án mới. Hiện doanh nghiệp đang gặp vướng mắc do chưa được phép tăng vốn điều lệ theo quy định, khiến năng lực tài chính bị bó hẹp trong khi nhu cầu đầu tư ngày càng lớn. Hiện vốn chủ sở hữu của HUD ở mức khoảng 2.900 tỷ đồng nhưng doanh nghiệp phải dàn trải cho 15-16 dự án trên quỹ đất gần 1.000 ha trên cả nước. Điều này khiến nguồn lực dành cho các dự án mới gần như cạn kiệt. Với những dự án quy mô lớn, chẳng hạn dự án khoảng 50 ha tại Hòa Lạc (Hà Nội), khả năng tham gia của doanh nghiệp trở nên rất hạn chế do vượt quá năng lực tài chính hiện tại", ông Tuấn Anh cho biết.
| Ông Nguyễn Tuấn Anh - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) |
Ngoài khó khăn trong tăng vốn chủ sở hữu, việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng với doanh nghiệp cũng không dễ dàng. Theo ông Tuấn Anh, các ngân hàng thương mại cổ phần hiện chưa thực sự mặn mà cho vay các dự án nhà ở xã hội do biên lợi nhuận thấp và thời gian thu hồi vốn dài.
Đối với người mua nhà, lãi suất vay hiện nay cũng là gánh nặng lớn. Mức lãi suất khoảng 12%/năm được cho là quá cao so với thu nhập của phần lớn người có nhu cầu mua nhà ở xã hội. Trong bối cảnh thu nhập chưa tăng tương ứng với chi phí vay vốn, nhiều người dân gặp khó khăn trong việc ổn định cuộc sống và tiếp cận nhà ở.
Từ thực tế này, HUD kiến nghị cần xây dựng một chính sách tín dụng đặc thù dành cho chương trình phát triển nhà ở xã hội, áp dụng đồng thời cho ngân hàng chính sách, doanh nghiệp và người mua nhà. Cơ chế này cần hướng tới lãi suất ổn định, dài hạn, đồng thời hoàn thiện quy định về xử lý tài sản thế chấp để tạo sự an tâm cho các tổ chức tín dụng.
Về tín dụng nhà ở xã hội, ông Bùi Tiến Thành - Trưởng phòng Phát triển đô thị, Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng, thời gian qua, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã triển khai một số chương trình tín dụng hỗ trợ cho cả chủ đầu tư và người mua nhà. Tuy nhiên, trên thực tế, quy mô nguồn vốn vẫn còn khá hạn chế so với nhu cầu rất lớn của thị trường.
Ngoài ra, lãi suất cho vay đối với nhà ở xã hội hiện nay dù đã được ưu đãi nhưng vẫn chịu tác động từ mặt bằng lãi suất thị trường. Khi lãi suất thị trường tăng, chi phí vay vốn của chủ đầu tư và người mua nhà cũng tăng theo, từ đó ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nhà ở của người thu nhập thấp. Vì vậy, cần nghiên cứu cơ chế lãi suất ổn định và phù hợp hơn để bảo đảm hiệu quả của các chương trình tín dụng hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội.
Số liệu của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy, đến nay, các ngân hàng thương mại đã cam kết cho vay 20.500 tỷ đồng gói nhà ở xã hội, tương đương 17% quy mô gói tín dụng 120.000 tỷ đồng.
Ông Nguyễn Xuân Bắc - Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) cho biết, quy mô gói tín dụng 120.000 tỷ đồng được xác định trên cơ sở bám sát Đề án 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội đến năm 2030. Khi xây dựng chương trình, cơ quan điều hành đã tính toán căn cứ vào nhu cầu vốn và tiến độ triển khai của đề án. Thực tế, nhu cầu vay vốn trong giai đoạn đầu được ước tính ở mức khoảng 110.000 tỷ đồng, song Ngân hàng Nhà nước đã chủ động nâng quy mô lên 145.000 tỷ đồng, cao hơn mức tính toán ban đầu.
Theo NHNN, quy mô này về cơ bản là phù hợp với lộ trình triển khai của đề án. Vấn đề cốt lõi hiện nay không chỉ nằm ở quy mô vốn, mà còn phụ thuộc nhiều vào tiến độ thực hiện các dự án nhà ở xã hội trên thực tế. Nếu tiến độ triển khai các dự án còn chậm, thì khả năng hấp thụ vốn cũng sẽ bị ảnh hưởng.
Các bộ, ngành và địa phương hiện đều rất quan tâm đến phát triển nhà ở xã hội, với tinh thần chung là tháo gỡ điểm nghẽn để thúc đẩy phân khúc này phát triển. Ngân hàng Nhà nước tin tưởng rằng nếu quá trình triển khai dự án được đẩy nhanh và đồng bộ hơn, chương trình tín dụng cho nhà ở xã hội sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn trong thời gian tới.
Để giải bài toán vốn cho các dự án nhà ở xã hội, GS, TS. Hoàng Văn Cường - Ủy viên Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội cho rằng, cần có một quỹ tài chính riêng cho nhà ở xã hội. Khoản tiền tương đương 20% quỹ đất trong các dự án nhà thương mại hiện nay nên được tách riêng, không hòa chung vào ngân sách, mà dành trực tiếp cho phát triển nhà ở xã hội.
Trên thực tế, theo phản ánh của doanh nghiệp, vốn chỉ là một phần khiến các dự án nhà ở xã hội gặp khó khăn. Ông Nguyễn Hoàng Hải - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Đầu tư phát triển Hạ tầng Đô thị UDIC cho biết, trong quá trình triển khai các dự án nhà ở xã hội, khó khăn nhất của doanh nghiệp là xác định giá bán và cơ cấu diện tích thương mại trong dự án.
Ngoài ra, việc xét duyệt hồ sơ đối tượng mua nhà ở xã hội cũng khiến doanh nghiệp khó khăn. Hiện nay, doanh nghiệp là đơn vị trực tiếp tiếp nhận hồ sơ, ký hợp đồng, thu tiền và bàn giao nhà. Tuy nhiên, sau đó cơ quan nhà nước mới tiến hành hậu kiểm. Nếu phát hiện đối tượng không đủ điều kiện, thì việc thu hồi căn hộ rất phức tạp.
Ông Nguyễn Thành Trung - Giám đốc Ban Quản lý dự án Kim Chung, Đông Anh cho hay, nhu cầu mua nhà ở xã hội tại nhiều dự án hiện nay tăng rất mạnh, lượng người dân đăng ký nộp hồ sơ luôn ở mức lớn. Tuy nhiên, việc chủ đầu tư phải trực tiếp đứng ra tiếp nhận hồ sơ, tổ chức bốc thăm lựa chọn khách hàng, đồng thời làm việc với các đoàn thanh tra, kiểm tra trong quá trình xét duyệt đang tạo ra không ít áp lực và làm chậm tiến độ triển khai dự án.
Trước thực tế này, các doanh nghiệp kiến nghị cơ quan quản lý nhà nước nên đóng vai trò chủ trì trong việc hướng dẫn, tiếp nhận và thẩm định hồ sơ của người mua nhà ở xã hội. Theo đề xuất, cơ quan chức năng sẽ thực hiện việc kiểm tra, chấm điểm và xác nhận các trường hợp đủ điều kiện theo quy định; doanh nghiệp chỉ đảm nhận bước cuối cùng là ký hợp đồng với những khách hàng đã được phê duyệt. Cách làm này được cho là sẽ giúp quy trình minh bạch hơn, đồng thời giúp chủ đầu tư tiết kiệm nguồn lực để tập trung vào nhiệm vụ chính là triển khai xây dựng dự án.
Bên cạnh thủ tục xét duyệt, bài toán chi phí đầu tư cũng là vấn đề khiến nhiều doanh nghiệp trăn trở. Theo các quy định hiện hành của Bộ Xây dựng, định mức chi phí xây dựng nhà ở xã hội gần như không có sự khác biệt so với các dự án chung cư thương mại. Trong khi đó, lợi nhuận của dự án nhà ở xã hội lại bị khống chế, khiến biên lợi nhuận của nhà đầu tư khá hạn chế...
Tin liên quan
Tin khác