“Siết” hàng loạt tài sản cầm cố

Các ngân hàng rầm rộ “siết” bất động sản cầm cố khi các khoản nợ mất khả năng thanh toán.

VietinBank Chi nhánh Đông Anh đang rao bán khoản nợ của Công ty cổ phần Đại Kim được bảo đảm bằng quyền sử dụng hơn 7.000 m2 đất cùng tài sản gắn liền với đất tại Khu đô thị mới Cầu Giấy, Hà Nội. Khoản nợ được bán đấu giá theo nguyên trạng, không truy đòi do đã quá hạn thanh toán. Dư nợ tạm tính đến ngày 11/8/2026 khoảng 625 tỷ đồng, gồm hơn 441 tỷ đồng nợ gốc và hơn 184 tỷ đồng lãi. Giá khởi điểm được ngân hàng đưa ra hơn 562 tỷ đồng.

Bên cạnh bán đấu giá khoản nợ, một số ngân hàng chuyển sang thu giữ trực tiếp tài sản. HDBank thông báo thu giữ 26 thửa đất và một dự án của Công ty cổ phần Địa ốc Hoàng Quân để xử lý khoản dư nợ khoảng 895 tỷ đồng tính đến hết quý II/2026. Việc thu giữ bắt đầu từ ngày 25/9 cho đến khi doanh nghiệp tất toán khoản nợ.

Sacombank vừa thông báo thu giữ tài sản bảo đảm của ông Vũ Thế Anh và ông Nguyễn Hoàng Phong, cùng cư trú tại xã Châu Pha (TP.HCM). Tài sản bao gồm hai thửa đất liền kề, diện tích lần lượt 117,5 m2 và 133,2 m2. Thời gian thu giữ dự kiến từ cuối tháng 9/2026 cho tới khi hoàn tất.

Bất động sản chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu tài sản bảo đảm tại nhiều ngân hàng, như ACB 86%, BVBank 83% và Vietcombank 71%. Báo cáo tài chính 6 tháng đầu năm 2026 của 20 ngân hàng cho thấy, tổng giá trị bất động sản thế chấp đã lên tới 9,68 triệu tỷ đồng, tăng gần 592.000 tỷ đồng.

Chất lượng tài sản chịu sức ép

Theo thống kê từ báo cáo tài chính của 27 ngân hàng niêm yết và đăng ký giao dịch trên UPCoM, tổng số dư nợ xấu (nợ nhóm 3-5) tính đến ngày 30/6/2026 đạt hơn 310.000 tỷ đồng, tăng gần 48.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 18% so với cuối năm 2025. Tỷ lệ nợ xấu bình quân của nhóm ngân hàng khảo sát tăng từ 1,85% cuối năm 2025 lên 2,01% cuối tháng 6/2026.

SSI Research cho rằng, chất lượng tài sản đang phân hóa rõ hơn giữa các ngân hàng. Nợ xấu toàn ngành tăng 21,4% từ đầu năm, tập trung ở VietinBank, Sacombank, BIDV... Tỷ lệ nợ xấu cũng lên mức cao nhất quý II kể từ năm 2020.

Sacombank có lượng nợ xấu lớn nhất hệ thống tính đến cuối tháng 6/2026, với gần 48.000 tỷ đồng, tăng 19% so với cuối năm 2025, tiếp đến là BIDV, VPBank, VietinBank. Ở nhóm có tốc độ gia tăng nợ xấu mạnh, ABBank dẫn đầu với mức tăng 62% nửa đầu năm.

Xét theo tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay, Sacombank cũng đứng đầu với 7,54%, theo sau là NCB (6,43%), OCB (3,64%), BVBank (3,30%), VPBank (3,28%). Trong khi đó, Vietcombank có tỷ lệ nợ xấu thấp nhất hệ thống với 0,61%, ACB (1,03%), Techcombank (1,08%), Bac A Bank (1,13%).

Theo Wigroup, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) bình quân toàn ngành giảm từ 83% cuối năm trước xuống 79% cuối quý II/2026. Vietcombank dẫn đầu với 279%, trong khi một số ngân hàng ghi nhận mức giảm đáng kể như Eximbank, TPBank, ABBank và BIDV.

Nợ xấu và nợ cần chú ý tăng cao trong quý II/2026 là hệ quả của mặt bằng lãi suất cho vay tăng nhanh, ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của khách hàng. Việc hạ lãi suất không dễ khi tín dụng đang tăng cao hơn huy động và giá vốn đầu vào của ngân hàng ngày càng đắt đỏ.

Theo SSI Research, tỷ lệ nợ xấu (NPL) toàn ngành ngân hàng vào cuối năm 2026 có thể ở mức khoảng 1,8%, trong khi dư nợ nhóm 2 dự kiến tăng lên khoảng 1,4%.

Công ty cổ phần Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng, áp lực trích lập dự phòng sẽ gia tăng trong nửa cuối năm 2026, nhất là tại các ngân hàng có tỷ lệ bao phủ nợ xấu dưới 60%. Rủi ro cũng đáng lưu ý ở những ngân hàng có tỷ trọng cho vay kinh doanh bất động sản vượt 30% tổng dư nợ.