Luật Tiếp cận thông tin đã mở rộng phạm vi thông tin phải được công khai thông qua việc bổ sung các nhóm thông tin quan trọng, gắn trực tiếp với đời sống sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp.

Đó là 1 trong 5 nhóm chính sách lớn tại Luật Tiếp cận thông tin (có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/9/2026), một trong các đạo luật đã có lệnh công bố của Chủ tịch nước, theo thông tin tại cuộc họp báo của Văn phòng Chủ tịch nước, chiều 13/5.

Giới thiệu nội dung cơ bản của Luật, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đặng Hoàng Oanh cho biết, các quy định của Luật nhằm cụ thể hóa 5 nhóm chính sách lớn.

Chính sách 1 là mở rộng chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin, theo đó bên cạnh các cơ quan nhà nước thì các đơn vị sự nghiệp công lập có nhiệm vụ cung úng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu cũng có trách nhiệm cung cấp thông tin bởi đây là chủ thể tạo ra những thông tin liên quan trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt của người dân và phù hợp với chủ trương, quan điểm của Đảng về nâng cao hiệu quả hoạt động và minh bạch của các đơn vị sự nghiệp công lập.

Chính sách 2 là điều chỉnh phạm vi và trách nhiệm cung cấp thông tin của chính quyền địa phương phù hợp với thực tiễn và mô hình tố chức mới sau sắp xếp. Cụ thể, Luật quy định UBND cấp xã có trách nhiệm cung cấp thông tin do mình tạo ra, không cung cấp thông tin do mình nhận được từ cơ quan khác (trừ một số trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 10, khoản 2 Điều 17 và khoản 4 Điều 23 của Luật), nhằm bảo đảm tính hợp lý, khả thi trong bối cảnh mở rộng chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp xã. UBND cấp tỉnh, cấp xã chủ động xác định đầu mối cung cấp thông tin.

Chính sách 3 là mở rộng phạm vi thông tin phải được công khai tại Điều 17 của Luật thông qua việc bổ sung các nhóm thông tin quan trọng, gắn trực tiếp với đời sống sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp.

Theo quy định tại điều này thì trong các thông tin phải được công khai có thông tin về quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy hoạch chi tiết ngành, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Thông tin về kế hoạch sử dụng đất; giá đất; thu hồi đất; phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư liên quan đến dự án, công trình trên địa bàn; kết quả điều tra, đánh giá đất đai; quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định kiểm đếm bắt buộc; mốc giới sử dụng đất trong hành lang bảo vệ an toàn,

Phải được công khai còn có danh mục dự án đầu tư xây dựng nhà ở trên địa bàn cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài được sở hữu nhà ở; chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở; danh mục dự án đầu tư xây dựng nhà ở đang triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh, thành phố; kết luận kiểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư; kế hoạch cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư; thu hồi, cưỡng chế bàn giao nhà ở công vụ; quyết định di dời nhà chung cư; cưỡng chế thu hồi nhà ở xã hội…

Chính sách thứ tư được bà Oanh nêu là phân định rõ ràng phạm vi thông tin công dân được tiếp cận, thông tin công dân không được tiếp cận và thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện, bảo đảm sự hài hòa giữa quyền tiếp cận thông tin của công dân với yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước, an ninh quốc gia và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Chính sách 5 là đa dạng các hình thức công khai, cung cấp thông tin, khuyến khích áp dụng phương thức điện tử nhằm bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân trên môi trường số. Đồng thời, Luật giao Chính phủ quy định chi tiết các biện pháp bảo đảm quyền tiếp cận thông tin và trình tự, thủ tục cung cấp thông tin theo yêu cầu, tạo cơ sở pháp lý đầy đủ cho việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân.

Để bảo đảm các quy định của Luật được triển khai có hiệu quả, thống nhất, bà Oanh cho biết, Bộ Tư pháp đã và đang phối hợp với các cơ quan có liên quan xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật; phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng Thông tư quy định chi tiết chi phí thực tế để in, sao, chụp, gửi thông tin theo quy định tại khoản 2 Điều 25 Luật Tiếp cận thông tin;

Nhiệm vụ tiếp theo được Bộ thực hiện là xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai thi hành Luật; trên cơ sở đó, Bộ Tư pháp sẽ tổ chức các hội nghị tuyên truyền, phổ biến rộng rãi nội dung của Luật; tổ chức các hội nghị tập huấn cho cơ quan, đơn vị, đầu mối cung cấp thông tin; xây dựng và xuất bản tài liệu tập huấn chuyên sâu nội dung của Luật...

Bộ cũng theo dõi, đôn đốc các bộ, ngành và địa phương bố trí đơn vị đầu mối cung cấp thông tin và thực hiện các giải pháp nhằm bảo đảm thực hiện quyền tiếp cận thông tin, bà Oanh cho biết.