Bộ Y tế huy động tối đa nguồn lực giám định ADN, xác định danh tính liệt sỹ

Huy động cao nhất nguồn lực để giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sỹ trong Chiến dịch 500 ngày đêm, đồng thời đổi mới mô hình chăm sóc sức khỏe người có công theo hướng quản lý liên tục, phục hồi chức năng và chăm sóc dài hạn là những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Y tế đặt ra trong lộ trình hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nhấn mạnh nhiệm vụ giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sỹ là một trong những nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa sâu sắc cả về khoa học, nhân văn và đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".

Theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Y tế có trách nhiệm phối hợp với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng các cơ quan liên quan tập trung cao nhất nguồn lực để triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm xác định danh tính hài cốt liệt sỹ bằng ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và kỹ thuật giám định ADN.

Lãnh đạo Bộ Y tế yêu cầu Cục Quản lý Khám, chữa bệnh khẩn trương tham mưu lãnh đạo Bộ xác định đơn vị đầu mối kỹ thuật của ngành y tế đối với nhiệm vụ giám định ADN; đồng thời thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên, chặt chẽ với các cơ quan liên quan nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng thực hiện.

Song song với đó, Cục cần rà soát toàn diện năng lực của các đơn vị có khả năng tham gia giám định ADN trong ngành y tế, bao gồm nguồn nhân lực, trang thiết bị, công nghệ, quy trình kỹ thuật, năng lực xử lý mẫu, công suất giám định và khả năng kết nối dữ liệu.

Trên cơ sở đó, Bộ Y tế sẽ xây dựng phương án huy động, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị; chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, bảo quản, giám định, kiểm soát chất lượng và trả kết quả.

Theo Thứ trưởng Trần Văn Thuấn, mỗi mẫu xét nghiệm phải được quản lý chặt chẽ, có khả năng truy xuất toàn bộ quy trình xử lý, kiểm soát nghiêm ngặt nguy cơ nhiễm chéo và bảo đảm độ chính xác khoa học ở mức cao nhất.

Bộ Y tế cũng yêu cầu khẩn trương rà soát nhu cầu về hóa chất, sinh phẩm, vật tư, thiết bị, nhân lực và kinh phí để chủ động bố trí nguồn lực, không để nhiệm vụ chậm tiến độ do thiếu vật tư hay vướng mắc trong thủ tục mua sắm.

Đặc biệt, toàn bộ thông tin liên quan đến mẫu hài cốt, mẫu thân nhân và kết quả giám định ADN phải được quản lý theo đúng quy định về bảo mật, tuyệt đối không để xảy ra thất lạc, lộ lọt hoặc sử dụng sai mục đích.

"Mỗi kết quả ADN được xác lập không chỉ là một kết quả kỹ thuật. Đó là việc trả lại tên tuổi cho một liệt sỹ, trả lại người thân cho một gia đình và khép lại một hành trình chờ đợi có thể đã kéo dài hàng chục năm. Vì vậy, nhiệm vụ này phải được thực hiện bằng năng lực chuyên môn cao nhất, sự cẩn trọng cao nhất và trách nhiệm cao nhất", Thứ trưởng Trần Văn Thuấn nhấn mạnh.

TS.Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh cho biết, nhiều địa phương đã chủ động ban hành kế hoạch chăm sóc sức khỏe người có công với cách làm đồng bộ, phân công rõ trách nhiệm tới từng đơn vị.

Tại Tuyên Quang, ngành y tế đã thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý người có công nhằm triển khai thống nhất các hoạt động chăm sóc sức khỏe trên địa bàn. Trong khi đó, Vĩnh Long yêu cầu 100% cơ sở khám chữa bệnh ưu tiên tiếp nhận người có công và người đứng đầu đơn vị phải trực tiếp chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện.

Nhiều địa phương tổ chức các đợt khám sức khỏe lưu động ngay tại cộng đồng, ưu tiên thương binh, bệnh binh, người nhiễm chất độc hóa học, người cao tuổi và các đối tượng chính sách có hoàn cảnh khó khăn. Việc khám sức khỏe được lồng ghép với quản lý sức khỏe định kỳ nhằm phát hiện sớm bệnh tật và theo dõi điều trị lâu dài.

Một số mô hình chuyên sâu cũng được triển khai hiệu quả. Tại Lai Châu, chương trình khám sàng lọc bệnh về mắt cho người có công được thực hiện theo quy trình liên hoàn từ tuyến huyện đến tuyến tỉnh, bao gồm khám, tư vấn, lập danh sách chuyển tuyến và xây dựng kế hoạch phẫu thuật cho các trường hợp có chỉ định.

Quảng Trị đã lấy được 2.573 mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN đạt yêu cầu, đồng thời tổ chức khám sức khỏe cho hơn 2.000 người có công. Tại Tuyên Quang, khoảng 9.029 người có công và thân nhân được khám, chữa bệnh trong đợt triển khai này.

Cùng với hoạt động khám chữa bệnh, nhiều cơ sở y tế tiếp tục tăng cường điều dưỡng và phục hồi chức năng cho thương binh, bệnh binh và người có công cao tuổi. Các bệnh viện phục hồi chức năng phát triển nhiều dịch vụ đa chuyên ngành, hỗ trợ dụng cụ chỉnh hình, phương tiện trợ giúp vận động và hướng dẫn chăm sóc dài hạn nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người có công.

Bệnh viện Chỉnh hình và Phục hồi chức năng Hà Nội cũng xây dựng kế hoạch cử các đoàn công tác đến Trung tâm Điều dưỡng thương binh Thuận Thành (Bắc Ninh) và Trung tâm Điều dưỡng người có công Nho Quan (Ninh Bình) để thăm hỏi, tặng quà, kiểm tra, sửa chữa dụng cụ chỉnh hình và hỗ trợ chuyên môn về phục hồi chức năng.

Theo TS.Vương Ánh Dương, nhiều mô hình chăm sóc sức khỏe người có công đang được triển khai theo hướng sáng tạo, gắn hoạt động tri ân với khám chữa bệnh, phục hồi chức năng và hỗ trợ kỹ thuật chuyên sâu, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc cũng như lan tỏa truyền thống "Đền ơn đáp nghĩa" trong toàn ngành y tế.

Chính thức tăng phụ cấp trực, phẫu thuật cho nhân viên y tế

Nghị định 192 có hiệu lực từ ngày 15/7, điều chỉnh đồng loạt các chế độ phụ cấp đặc thù trong lĩnh vực y tế. Đây được xem là chính sách quan trọng nhằm cải thiện thu nhập, ghi nhận những đóng góp của đội ngũ y bác sỹ, điều dưỡng và nhân viên y tế.

Một trong những nội dung được đội ngũ nhân viên y tế đặc biệt quan tâm là mức phụ cấp trực 24/24 giờ được tăng khoảng 1,5 lần so với trước đây.

Theo quy định mới, người lao động trực 24/24 giờ tại các cơ sở y tế hạng đặc biệt và hạng I được hưởng mức phụ cấp 325.000 đồng/người/phiên trực. Đối với các cơ sở y tế hạng II, trung tâm pháp y tâm thần khu vực, Viện Pháp y quân đội, Trung tâm Giám định pháp y thuộc Bộ Công an và Trung tâm Điều phối Quốc gia về Ghép bộ phận cơ thể người, mức phụ cấp là 255.000 đồng/người/phiên trực.

Tại các cơ sở y tế còn lại, trạm y tế xã, cơ sở cấp cứu ngoại viện công lập, bệnh xá quân dân y, bệnh xá Công an nhân dân và các đơn vị tương đương, người lao động được hưởng 185.000 đồng/người/phiên trực. Đối với cơ sở nuôi dưỡng, điều dưỡng người có công và các cơ sở trợ giúp xã hội công lập, mức phụ cấp là 70.000 đồng/người/phiên trực.

Đáng chú ý, người lao động trực tại các khoa, phòng hoặc khu vực đặc biệt như cấp cứu, hồi sức tích cực, truyền nhiễm... được hưởng mức phụ cấp bằng 1,5 lần mức quy định. Nếu trực vào ngày nghỉ hằng tuần, mức phụ cấp được tính bằng 1,3 lần, còn trực vào ngày lễ, Tết được tính bằng 1,8 lần mức trực ngày thường.

Nghị định cũng quy định rõ chế độ đối với người làm việc theo ca 12 giờ hoặc 16 giờ trong các đơn vị đặc thù. Ngoài tiền phụ cấp, người trực 24/24 giờ còn được hỗ trợ tiền ăn 40.000 đồng mỗi phiên trực.

Bên cạnh đó, chế độ nghỉ ngơi sau trực cũng được quy định cụ thể nhằm bảo đảm sức khỏe cho nhân viên y tế. Theo đó, người trực 24/24 giờ vào ngày thường hoặc ngày nghỉ hằng tuần được nghỉ bù một ngày hưởng nguyên lương; nếu trực vào ngày lễ, Tết được nghỉ bù hai ngày.

Đối với người làm việc theo ca 12 giờ hoặc 16 giờ liên tục, thời gian nghỉ tối thiểu sau ca trực là 12 giờ. Trường hợp cơ sở y tế huy động làm việc trong thời gian nghỉ bù, người lao động được thanh toán tiền làm thêm giờ theo quy định của pháp luật.

Một điểm mới đáng chú ý khác là mức phụ cấp phẫu thuật, thủ thuật cũng được điều chỉnh tăng mạnh. Theo Nghị định, người mổ chính, bác sỹ gây mê hồi sức hoặc châm tê chính trong ca phẫu thuật loại đặc biệt được hưởng 560.000 đồng/người/ca, mức cao nhất trong các chế độ phụ cấp lần này. Đối với phẫu thuật loại I, II và III, mức phụ cấp lần lượt là 250.000 đồng, 130.000 đồng và 100.000 đồng.

Người phụ mổ, phụ gây mê hoặc phụ châm tê được hưởng từ 60.000 đồng đến 400.000 đồng tùy theo loại phẫu thuật. Người giúp việc trong ca mổ được hưởng từ 40.000 đồng đến 240.000 đồng.

Riêng phụ cấp đối với thủ thuật được tính bằng 30% mức phụ cấp của phẫu thuật cùng loại, góp phần ghi nhận công sức của đội ngũ trực tiếp tham gia các kỹ thuật chuyên môn.

Ngoài công tác khám chữa bệnh thường quy, Nghị định 192 cũng dành nhiều nội dung quy định về chế độ phụ cấp chống dịch, phù hợp với yêu cầu sẵn sàng ứng phó trước các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Theo đó, người trực tiếp giám sát, điều tra dịch tễ, lấy mẫu bệnh phẩm, xét nghiệm, điều trị, chăm sóc người mắc bệnh truyền nhiễm nhóm A được hưởng 420.000 đồng/người/ngày, trong khi nhóm đối tượng còn lại trực tiếp tham gia chống dịch được hưởng 280.000 đồng/người/ngày.

Đối với bệnh truyền nhiễm nhóm B, mức phụ cấp là 280.000 đồng/người/ngày, còn bệnh truyền nhiễm nhóm C là 210.000 đồng/người/ngày.

Nếu tham gia chống dịch vào ngày nghỉ hằng tuần hoặc ngày lễ, Tết, mức phụ cấp tiếp tục được nhân hệ số tương ứng 1,3 lần và 1,8 lần. Trong trường hợp Nhà nước ban bố tình trạng khẩn cấp về dịch bệnh, toàn bộ mức phụ cấp chống dịch được tính bằng 1,5 lần so với quy định hiện hành.

Những người tham gia thường trực chống dịch 24/24 giờ cũng được hưởng 280.000 đồng/người/ngày, kèm hỗ trợ tiền ăn 40.000 đồng mỗi phiên trực, đồng thời được nghỉ bù hoặc thanh toán tiền làm thêm giờ theo quy định.

Không chỉ đội ngũ y tế chuyên trách, Nghị định còn quy định chế độ bồi dưỡng đối với cộng tác viên và tình nguyện viên được huy động tham gia chống dịch. Theo đó, người trực tiếp tham gia các hoạt động phòng, chống dịch bệnh nhóm A được hưởng 280.000 đồng/người/ngày, trong khi người tham gia tuyên truyền, vận động hoặc diễn tập được hưởng 170.000 đồng/người/ngày.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, việc điều chỉnh đồng bộ các chế độ phụ cấp lần này không chỉ góp phần cải thiện thu nhập cho đội ngũ nhân viên y tế mà còn thể hiện sự ghi nhận của Nhà nước đối với những đóng góp thầm lặng của lực lượng tuyến đầu. Sau đại dịch Covid-19, yêu cầu nâng cao chế độ đãi ngộ đối với nhân viên y tế luôn là vấn đề được ngành y tế và dư luận đặc biệt quan tâm.

Việc tăng phụ cấp trực, phẫu thuật, thủ thuật và chống dịch được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để đội ngũ y bác sỹ, điều dưỡng, kỹ thuật viên y tế tiếp tục yên tâm công tác, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, tăng khả năng sẵn sàng ứng phó với các tình huống y tế khẩn cấp, đồng thời bảo đảm hệ thống y tế hoạt động ổn định, hiệu quả trong giai đoạn mới.

Bộ Y tế phát động Tuần lễ Thế giới Nuôi con bằng sữa mẹ 2026

Với chủ đề "Nuôi con bằng sữa mẹ cho một khởi đầu bền vững: Phát huy những thực hành tốt sẵn có", Bộ Y tế yêu cầu các địa phương và cơ sở y tế đồng loạt triển khai Tuần lễ Thế giới Nuôi con bằng sữa mẹ năm 2026 từ ngày 1-7/8, tăng cường các giải pháp bảo vệ, thúc đẩy và hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng dinh dưỡng và sức khỏe trẻ em.

Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) vừa có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố; các bệnh viện sản, nhi, bệnh viện đa khoa có khoa sản, khoa nhi trực thuộc Bộ Y tế về việc triển khai Tuần lễ Thế giới Nuôi con bằng sữa mẹ năm 2026.

Theo Bộ Y tế, từ ngày 1 đến 7/8 hằng năm, Tuần lễ Thế giới Nuôi con bằng sữa mẹ được tổ chức tại nhiều quốc gia nhằm khuyến khích, bảo vệ và tăng cường việc nuôi con bằng sữa mẹ.

Năm nay, chương trình mang chủ đề "Nuôi con bằng sữa mẹ cho một khởi đầu bền vững: Phát huy những thực hành tốt sẵn có", kêu gọi các quốc gia cùng nhìn lại kết quả thực hiện các mục tiêu toàn cầu về dinh dưỡng, đánh giá tác động của việc nuôi con bằng sữa mẹ đối với dinh dưỡng, an ninh lương thực, giảm nghèo và tiếp tục nhân rộng những giải pháp đã được chứng minh hiệu quả.

Để hưởng ứng Tuần lễ Thế giới Nuôi con bằng sữa mẹ năm 2026, Bộ Y tế đề nghị các địa phương tiếp tục triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia và Chương trình chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời, bảo đảm mọi bà mẹ đều được tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ, đặc biệt ưu tiên phụ nữ vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Các Sở Y tế căn cứ điều kiện thực tế chỉ đạo các đơn vị trên địa bàn tổ chức các hoạt động truyền thông, tư vấn và hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ phù hợp với từng địa phương.

Đối với các cơ sở khám chữa bệnh có chuyên ngành sản, nhi hoặc thực hiện tư vấn dinh dưỡng cho trẻ nhỏ, Bộ Y tế yêu cầu tiếp tục thực hiện nghiêm Nghị định số 100/2014/NĐ-CP về kinh doanh và sử dụng sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ nhỏ, bình bú và vú ngậm nhân tạo; đồng thời phổ biến đầy đủ các quy định này tới đội ngũ nhân viên y tế.

Bên cạnh đó, các đơn vị cần duy trì thực hiện Thông tư số 38/2016/TT-BYT về các biện pháp thúc đẩy nuôi con bằng sữa mẹ tại cơ sở khám chữa bệnh; tăng cường tư vấn cho phụ nữ mang thai và bà mẹ sau sinh về lợi ích của sữa mẹ, hướng dẫn cho trẻ bú sớm trong vòng một giờ đầu sau sinh, bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời và tiếp tục duy trì đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn nếu điều kiện cho phép.

Bộ Y tế cũng nhấn mạnh việc thực hiện chăm sóc thiết yếu bà mẹ và trẻ sơ sinh ngay trong và sau sinh nhằm nâng cao tỷ lệ trẻ được bú mẹ sớm, đồng thời bảo đảm trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc mắc bệnh lý được tiếp cận nguồn sữa mẹ sớm nhất có thể.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật các tỉnh, thành phố và các đơn vị liên quan được giao đẩy mạnh truyền thông tới cộng đồng về lợi ích của việc cho trẻ bú sớm, bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục bú mẹ đến 24 tháng tuổi.

Theo Cục Bà mẹ và Trẻ em, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng hoàn chỉnh và phù hợp nhất đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Thành phần sữa mẹ thay đổi theo từng giai đoạn phát triển của trẻ để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng mà không có bất kỳ loại sữa công thức nào có thể thay thế hoàn toàn.

Không chỉ cung cấp đầy đủ dưỡng chất, sữa mẹ còn được ví như "vắc-xin tự nhiên" nhờ chứa nhiều kháng thể, nội tiết tố và các enzyme giúp tăng cường miễn dịch, bảo vệ trẻ trước nhiều bệnh truyền nhiễm, đồng thời hỗ trợ phát triển toàn diện cả về thể chất và trí tuệ.

Nuôi con bằng sữa mẹ cũng được đánh giá là một trong những giải pháp dinh dưỡng hiệu quả và tiết kiệm nhất, góp phần cải thiện tình trạng dinh dưỡng, bảo đảm an ninh lương thực và nâng cao chất lượng dân số. Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ cần được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục bú mẹ kết hợp ăn bổ sung đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn.

Tuy nhiên, Bộ Y tế cho biết tỷ lệ trẻ được nuôi hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu tại Việt Nam vẫn chưa đạt mục tiêu đề ra. Một trong những nguyên nhân chính là nhiều phụ nữ phải quay trở lại làm việc sớm sau sinh do áp lực kinh tế và việc làm, dẫn đến khó duy trì việc nuôi con bằng sữa mẹ.

Trước thực tế này, Bộ Y tế đề nghị tăng cường truyền thông, giáo dục sức khỏe nhằm nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích của sữa mẹ; đồng thời huy động sự phối hợp của các ngành y tế, bảo hiểm xã hội, hội phụ nữ, công đoàn, doanh nghiệp và chính quyền địa phương để xây dựng môi trường thuận lợi cho phụ nữ mang thai và nuôi con nhỏ.

Đặc biệt, cần nghiên cứu và triển khai các chính sách hỗ trợ thai sản, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế phù hợp, bảo đảm phụ nữ có đủ thời gian nghỉ ngơi, phục hồi sức khỏe sau sinh và duy trì nguồn sữa mẹ cho trẻ.