Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế vừa có văn bản khẩn gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố và các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ngoài công lập, yêu cầu tăng cường kiểm tra hoạt động khám chữa bệnh tư nhân.

Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh Hà Anh Đức cho biết, hệ thống cơ sở khám chữa bệnh tư nhân thời gian qua đã góp phần chăm sóc sức khỏe người dân và giảm tải cho các bệnh viện công lập. Tuy nhiên, qua công tác quản lý, thanh tra, kiểm tra cũng như phản ánh của báo chí và người dân, một số cơ sở, đặc biệt là phòng khám đa khoa, vẫn vi phạm quy định pháp luật.

Một vụ việc được Bộ Y tế nhắc tới là Phòng khám Đa khoa Quốc tế Phượng Đỏ tại Hải Phòng. Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an thành phố Hải Phòng đã khởi tố 19 bị can để điều tra các hành vi vi phạm pháp luật trong hoạt động y tế, có dấu hiệu lừa đảo, "vẽ bệnh, moi tiền", gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tài sản của người bệnh.

Từ thực tế này, Bộ Y tế yêu cầu Sở Y tế các tỉnh, thành phố tổ chức các đoàn kiểm tra đột xuất, toàn diện đối với cơ sở khám chữa bệnh tư nhân trên địa bàn. Những cơ sở thường xuyên có đơn thư, phản ánh, kiến nghị của người dân cần được đặc biệt lưu ý trong quá trình kiểm tra.

Nội dung kiểm tra không chỉ tập trung vào giấy phép hoạt động mà còn phải làm rõ việc cơ sở có thực hiện đúng phạm vi chuyên môn được cấp phép, có lạm dụng xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và những chỉ định cận lâm sàng khác hay không. Các hành vi "vẽ bệnh, moi tiền", đưa ra chỉ định không cần thiết hoặc có thể đe dọa tính mạng người bệnh thuộc nhóm vi phạm Bộ Y tế yêu cầu xử lý nghiêm.

Tùy mức độ vi phạm, cơ sở hoặc cá nhân có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung, trong đó có tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động hoặc chứng chỉ hành nghề. Nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, cơ quan chức năng phải khẩn trương lập hồ sơ chuyển cơ quan Công an để điều tra, xử lý.

Một yêu cầu đáng lưu ý khác là công khai danh sách các cơ sở y tế vi phạm, bị đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy phép trên phương tiện thông tin đại chúng và Cổng thông tin điện tử của Sở Y tế. Người dân có thể dựa vào những thông tin này để kiểm tra trước khi lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh, đồng thời phản ánh tới cơ quan quản lý nếu phát hiện dấu hiệu bất thường.

Với người bệnh, nguy cơ "vẽ bệnh, moi tiền" không phải lúc nào cũng dễ nhận biết bởi phần lớn người đi khám không có đủ kiến thức chuyên môn để tự đánh giá mình cần thực hiện bao nhiêu xét nghiệm, thủ thuật hoặc dịch vụ. Tâm lý lo lắng về bệnh tật cũng có thể khiến người bệnh dễ chấp nhận thêm các chỉ định được đưa ra, nhất là trong những trường hợp được cảnh báo bệnh nặng hoặc cần can thiệp ngay.

Do đó, trước các chỉ định có chi phí lớn hoặc can thiệp xâm lấn, người bệnh nên hỏi rõ bác sỹ về chẩn đoán, lý do cần thực hiện xét nghiệm hoặc thủ thuật, lợi ích và những nguy cơ có thể gặp. Nếu tình trạng sức khỏe không phải cấp cứu nhưng cơ sở liên tục thúc giục thực hiện một dịch vụ đắt tiền hoặc người bệnh còn nghi ngờ về chẩn đoán, việc tham khảo thêm ý kiến chuyên môn tại một cơ sở y tế khác cũng là cách để có thêm thông tin trước khi quyết định.

Người bệnh cũng nên kiểm tra cơ sở có được cấp phép hoạt động hay không, bác sỹ có đủ điều kiện hành nghề và thực hiện đúng chuyên khoa được cấp phép hay không. Các khoản chi phí cần được thông báo rõ ràng, có hóa đơn, chứng từ và nội dung dịch vụ cụ thể. Những quảng cáo cam kết chữa khỏi hoàn toàn, cố tình làm người bệnh hoang mang hoặc gây sức ép buộc phải sử dụng ngay một dịch vụ y tế cần được thận trọng xem xét.

Về phía các cơ quan quản lý, việc phát hiện sai phạm không thể chỉ phụ thuộc vào phản ánh của người bệnh sau lúc sự việc đã xảy ra. Yêu cầu kiểm tra đột xuất của Bộ Y tế cho phép cơ quan quản lý chủ động tập trung vào những cơ sở có nhiều phản ánh, kiểm tra hoạt động chuyên môn thực tế và đối chiếu với phạm vi được cấp phép.

Bộ Y tế đồng thời gắn trách nhiệm trực tiếp với người đứng đầu ngành y tế địa phương. Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố phải chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng Bộ Y tế và pháp luật nếu để tình trạng cơ sở khám chữa bệnh trên địa bàn vi phạm kéo dài mà không được xử lý dứt điểm. Các địa phương phải khẩn trương triển khai kiểm tra và báo cáo kết quả xử lý vi phạm về Cục Quản lý Khám, chữa bệnh.

Cũng về tình trạng vẽ bệnh moi tiền bệnh nhân, vừa qua, Bộ Y tế có văn bản gửi Sở Y tế tỉnh Nghệ An, yêu cầu rà soát, kiểm tra hoạt động của Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An sau khi tiếp nhận thông tin phản ánh liên quan đến dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng trong quá trình khám, chữa bệnh.

Nội dung phản ánh cho rằng phòng khám này đã “bơm sữa đậu nành vào niệu đạo người bệnh để giả viêm nhiễm, lừa chữa bệnh giá cao”. Sau khi xem xét thông tin, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề nghị Sở Y tế tỉnh Nghệ An phối hợp với các cơ quan thực thi pháp luật tổ chức rà soát, kiểm tra, làm rõ vụ việc.

Bộ Y tế yêu cầu xử lý nghiêm các sai phạm nếu có theo quy định của pháp luật hiện hành. Kết quả kiểm tra phải bảo đảm khách quan, xác định rõ bản chất nội dung phản ánh cũng như trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan trong trường hợp phát hiện vi phạm.

Cùng với việc xác minh vụ việc tại Phòng khám đa khoa Y học Nghệ An, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh yêu cầu ngành y tế địa phương đẩy mạnh, tăng cường kiểm tra hoạt động khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế trên toàn địa bàn.

Yêu cầu này nhằm kịp thời phát hiện những tồn tại, sai phạm trong hoạt động hành nghề, chấn chỉnh việc tuân thủ các quy định chuyên môn và pháp luật về khám, chữa bệnh, đồng thời bảo đảm quyền lợi, sức khỏe và sự an toàn của người bệnh.

Từ những vụ việc đã được phát hiện, bài học quan trọng với người bệnh là không nên lựa chọn cơ sở y tế chỉ dựa vào quảng cáo hoặc những lời giới thiệu về dịch vụ.

Thông tin về giấy phép, bác sỹ, chi phí và lý do thực hiện từng xét nghiệm, thủ thuật cần được tìm hiểu rõ. Với cơ quan quản lý, kiểm tra thường xuyên và đột xuất, xử lý nghiêm sai phạm và công khai cơ sở vi phạm là những biện pháp cần thực hiện đồng thời để người dân có thêm thông tin trước khi lựa chọn dịch vụ khám chữa bệnh.