Việt Nam tăng cường giám sát Ebola tại cửa khẩu sau cảnh báo khẩn của WHO

Tại cuộc họp khẩn do Viện Pasteur TP.HCM tổ chức với hệ thống viện vệ sinh dịch tễ/Pasteur và CDC các tỉnh, thành phố trên cả nước, nhiều kịch bản ứng phó đã được rà soát nhằm bảo đảm sẵn sàng xử lý nếu xuất hiện ca nghi ngờ Ebola tại Việt Nam.

Theo WHO, đợt bùng phát Ebola do chủng Bundibugyo hiện được đánh giá là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế. Sau cảnh báo này, Việt Nam đã tăng cường giám sát người nhập cảnh tại các cửa khẩu quốc tế và đến nay chưa ghi nhận trường hợp nghi mắc Ebola xâm nhập.

Dù nguy cơ dịch xâm nhập Việt Nam hiện được đánh giá ở mức thấp, các chuyên gia dịch tễ cho rằng không thể chủ quan trong bối cảnh nhu cầu giao lưu, đi lại quốc tế ngày càng gia tăng.

Tại cuộc họp, lãnh đạo các viện vệ sinh dịch tễ/Pasteur thống nhất cần tăng cường giám sát tại cửa khẩu, cơ sở khám chữa bệnh và cộng đồng; chuẩn bị đầy đủ vật tư, hóa chất, trang thiết bị phòng hộ cá nhân; đồng thời rà soát năng lực xét nghiệm, thu dung điều trị và cập nhật quy trình xử lý ca nghi ngờ.

Các đơn vị y tế dự phòng cũng được yêu cầu tổ chức tập huấn chuyên môn cho lực lượng tuyến đầu nhằm bảo đảm khả năng phát hiện sớm, xử lý nhanh và hạn chế tối đa nguy cơ lây lan nếu xuất hiện ca bệnh.

Theo lãnh đạo ngành y tế dự phòng, Việt Nam đã tích lũy nhiều kinh nghiệm ứng phó với các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm sau đại dịch Covid-19. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp hệ thống y tế chủ động hơn trước các nguy cơ dịch bệnh mới nổi.

Các địa phương hiện được yêu cầu rà soát và kích hoạt lại đội phản ứng nhanh để sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh. Hiện nhiệm vụ xét nghiệm xác định Ebola được Bộ Y tế giao cho Viện Pasteur TP.HCM và Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương. Hai đơn vị này đã sẵn sàng triển khai xét nghiệm chuyên sâu, bao gồm giải trình tự gen nhằm phục vụ công tác phát hiện sớm và giám sát biến chủng virus.

Theo các chuyên gia, việc xác định ca nghi ngờ Ebola phải dựa trên cả triệu chứng lâm sàng và yếu tố dịch tễ, đặc biệt là tiền sử đi về từ vùng dịch.

Trong trường hợp phát hiện ca nghi ngờ, CDC địa phương phải phối hợp chặt chẽ với các viện khu vực trong lấy mẫu, vận chuyển và xét nghiệm bệnh phẩm để bảo đảm xử lý nhanh, chính xác và an toàn sinh học.

Bên cạnh công tác chuyên môn, ngành y tế cũng yêu cầu các đơn vị tăng cường truyền thông nguy cơ, cập nhật kịp thời thông tin chính thức từ WHO và cơ quan chuyên môn để người dân chủ động theo dõi sức khỏe, khai báo y tế nếu đi về từ vùng dịch.

Theo các chuyên gia, Ebola là bệnh truyền nhiễm cấp tính đặc biệt nguy hiểm do virus Ebola gây ra, với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 50-90% trong các đợt bùng phát lớn.

Bệnh lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, chất nôn, nước tiểu hoặc thi thể người mắc bệnh. Triệu chứng thường gặp gồm sốt cao, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, tiêu chảy, nôn ói. Trường hợp nặng có thể xuất huyết, suy đa cơ quan và tử vong nhanh chóng nếu không được điều trị hỗ trợ kịp thời.

WHO hiện chưa ghi nhận nguy cơ lây lan rộng trên toàn cầu, song khuyến cáo các quốc gia cần tăng cường giám sát người nhập cảnh từ vùng có dịch và chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó y tế công cộng.

Bộ Y tế khuyến cáo người dân đi về từ vùng dịch cần chủ động khai báo y tế và đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ để được theo dõi, xét nghiệm và xử lý kịp thời.

Từ năm 2027, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh được hỗ trợ sàng lọc 9 bệnh bẩm sinh

Từ ngày 1/1/2027, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh trên cả nước sẽ được hỗ trợ tài chính để thực hiện sàng lọc trước sinh và sơ sinh đối với 9 bệnh bẩm sinh quan trọng theo quy định mới của Chính phủ. Chính sách được kỳ vọng mở rộng cơ hội tiếp cận y tế sớm cho người dân, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và nâng cao chất lượng dân số trong tương lai.

Theo Nghị định 168/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật Dân số, phụ nữ mang thai sẽ được khám và thực hiện các phương pháp sàng lọc trước sinh đối với 4 bệnh cơ bản gồm hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh).

Đối với trẻ sơ sinh, chương trình hỗ trợ áp dụng với 5 bệnh cơ bản gồm suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng.

Theo quy định, mức hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh được thanh toán theo thực tế nhưng tối đa không vượt quá 900.000 đồng mỗi trường hợp. Mức hỗ trợ sàng lọc sơ sinh được thanh toán theo thực tế nhưng tối đa không vượt quá 600.000 đồng mỗi trường hợp. Trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền phê duyệt giá gói dịch vụ, việc thanh toán sẽ thực hiện theo giá gói được phê duyệt.

Khoản hỗ trợ sẽ được chi trả trực tiếp cho cơ sở y tế thực hiện lấy mẫu và kỹ thuật sàng lọc. Đáng chú ý, từ ngày 1/1/2027, toàn bộ phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh đều được hưởng chính sách hỗ trợ sàng lọc theo quy định mới. Trước thời điểm đó, từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 31/12/2026, chính sách sẽ được ưu tiên triển khai miễn phí cho các nhóm yếu thế như hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội, người dân sinh sống tại vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo.

Theo các chuyên gia y tế, sàng lọc trước sinh và sơ sinh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong phát hiện sớm các bất thường di truyền, rối loạn chuyển hóa hoặc dị tật bẩm sinh ngay từ giai đoạn thai kỳ và những ngày đầu sau sinh.

Nhiều bệnh lý nếu được phát hiện kịp thời có thể điều trị hiệu quả, giúp trẻ phát triển bình thường, hạn chế nguy cơ tàn tật, chậm phát triển trí tuệ hoặc tử vong.

Trong thực tế, không ít gia đình chỉ phát hiện trẻ mắc bệnh bẩm sinh sau nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, khiến quá trình điều trị trở nên khó khăn, tốn kém và để lại nhiều hệ lụy lâu dài cho cả người bệnh lẫn gia đình.

Theo giới chuyên môn, việc mở rộng chính sách hỗ trợ sàng lọc cho toàn bộ phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh cho thấy định hướng chuyển mạnh từ “điều trị bệnh” sang “phòng bệnh từ sớm”, lấy chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em làm nền tảng nâng cao chất lượng dân số.

Nghị định cũng quy định rõ nguồn kinh phí hỗ trợ. Trong giai đoạn từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 31/12/2026, ngân sách địa phương sẽ chi trả cho các nhóm ưu tiên theo Chương trình mở rộng tầm soát, chẩn đoán và điều trị một số bệnh, tật trước sinh và sơ sinh đến năm 2030.

Từ ngày 1/1/2027, ngân sách nhà nước từ Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035 sẽ thực hiện chi trả cho các đối tượng theo quy định đến lúc danh mục các bệnh sàng lọc được đưa vào phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế theo lộ trình phù hợp.

Các chuyên gia đánh giá chính sách mới không chỉ giúp tăng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cho người dân mà còn góp phần giảm áp lực điều trị, giảm gánh nặng kinh tế cho gia đình và xã hội trong tương lai.

Khẩn trương điều tra vụ 62 người nghi ngộ độc thực phẩm tại trường tiểu học ở Đồng Tháp

Sau vụ 62 người xuất hiện các triệu chứng nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường Tiểu học Kim Đồng, Sa Đéc, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã yêu cầu ngành y tế Đồng Tháp khẩn trương điều tra nguyên nhân, truy xuất nguồn gốc thực phẩm và tập trung điều trị cho các trường hợp đang theo dõi tại cơ sở y tế.

Cục An toàn thực phẩm cho biết đã có văn bản gửi Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp đề nghị khẩn trương triển khai các biện pháp xử lý vụ nghi ngộ độc thực phẩm xảy ra trên địa bàn.

Theo báo cáo của Chi cục An toàn thực phẩm tỉnh Đồng Tháp, cơ quan chức năng ghi nhận 62 trường hợp xuất hiện các triệu chứng như sốt, buồn nôn, tiêu chảy và nghi ngờ liên quan ngộ độc thực phẩm tại Trường Tiểu học Kim Đồng – Sa Đéc. Các trường hợp này đã được đưa đến cơ sở khám chữa bệnh để theo dõi và điều trị.

Trước diễn biến vụ việc, Cục An toàn thực phẩm yêu cầu Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo các bệnh viện tập trung nguồn lực để điều trị tích cực cho các trường hợp nghi ngộ độc, hạn chế thấp nhất nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe và tính mạng người bệnh.

Đồng thời, ngành Y tế địa phương phải khẩn trương tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm nhằm xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu và thực phẩm nghi gây ngộ độc; tiến hành lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm tìm nguyên nhân.

Cục An toàn thực phẩm cũng yêu cầu xử lý nghiêm các vi phạm về an toàn thực phẩm nếu phát hiện sai phạm trong quá trình điều tra.

Đáng chú ý, cơ quan quản lý đề nghị tăng cường phối hợp giữa ngành y tế và ngành giáo dục nhằm siết chặt công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại các bếp ăn tập thể trường học.

Theo yêu cầu của Bộ Y tế, các trường học cần nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, đặc biệt với hoạt động tổ chức bếp ăn tập thể cho học sinh.

Các đơn vị liên quan cũng phải thực hiện nghiêm chỉ đạo của Bộ Y tế về tăng cường kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể và bếp ăn trường học nhằm hạn chế nguy cơ xảy ra các vụ ngộ độc tập thể.

Bên cạnh công tác điều tra và xử lý vụ việc, Cục An toàn thực phẩm yêu cầu Đồng Tháp đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.

Hoạt động truyền thông sẽ tập trung vào nhóm cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể, dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố trong bối cảnh mùa hè đang bước vào giai đoạn nguy cơ cao về ngộ độc thực phẩm.

Cơ quan chức năng cũng được yêu cầu theo dõi sát diễn biến vụ việc, cập nhật thông tin kịp thời và sớm công khai kết quả điều tra để ổn định tâm lý phụ huynh, học sinh và người dân.

Thời gian gần đây, tình trạng ngộ độc thực phẩm tại trường học và bếp ăn tập thể liên tiếp xảy ra tại nhiều địa phương, làm dấy lên lo ngại về công tác kiểm soát nguồn nguyên liệu, quy trình chế biến và điều kiện bảo quản thực phẩm.

Theo các chuyên gia y tế, ngộ độc thực phẩm trong môi trường học đường không chỉ ảnh hưởng trực tiếp sức khỏe học sinh mà còn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát các sự cố y tế tập thể nếu không được kiểm soát chặt chẽ.