Phát hiện ung thư phổi sau nhiều năm nghiện thuốc lào

Tại Bệnh viện K, người bệnh được phẫu thuật tạo hình phế quản cắt thùy trên phổi kết hợp vét hạch bằng kỹ thuật Sleeve, một trong những kỹ thuật khó của ngoại khoa lồng ngực, giúp điều trị triệt căn đồng thời bảo tồn tối đa chức năng hô hấp.

Những cơn ho kéo dài suốt nhiều tuần tưởng chừng chỉ là biểu hiện của bệnh hô hấp thông thường đã trở thành dấu hiệu cảnh báo sớm ung thư phổi đối với ông L.T.H. (71 tuổi). Có tiền sử hút thuốc lào trong suốt 30 năm và mới từ bỏ thói quen này khoảng 3 năm gần đây, ông lựa chọn tự điều trị tại nhà thay vì đến bệnh viện thăm khám. Chỉ khi tình trạng ho không thuyên giảm, ông mới quyết định đi kiểm tra và nhận kết quả khiến cả gia đình bàng hoàng: ung thư phổi.

Tại Bệnh viện K, các kết quả chẩn đoán hình ảnh cho thấy khối u ở phổi trái đã phát triển với kích thước khoảng 15 x 16 cm. Nội soi phế quản ghi nhận khối u gây bít tắc hoàn toàn phế quản thùy trên phổi trái. Chụp PET/CT tiếp tục xác định khối u khiến gần như toàn bộ thùy trên phổi trái bị xẹp, đồng thời phát hiện hạch trung thất nghi ngờ di căn.

Trước tình trạng bệnh phức tạp, các bác sỹ đã tiến hành đánh giá toàn diện vị trí khối u, mức độ xâm lấn cũng như chức năng hô hấp còn lại của người bệnh. Sau hội chẩn, ê kíp quyết định lựa chọn phương án phẫu thuật tạo hình phế quản (Sleeve) cắt thùy trên phổi trái kết hợp vét hạch, giúp loại bỏ khối u nhưng vẫn bảo tồn tối đa phần nhu mô phổi còn lành.

Ca phẫu thuật được thực hiện bởi ê kíp Khoa Ngoại lồng ngực, Bệnh viện K gồm TS.Nguyễn Văn Lợi, Phó trưởng Khoa Ngoại lồng ngực; Ths.Mai Văn Tuấn và Ths.Nguyễn Đình Đạt, dưới sự phối hợp chặt chẽ của các bác sỹ gây mê hồi sức. Ca mổ diễn ra thành công, mở ra cơ hội phục hồi và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

Theo các bác sỹ, phẫu thuật Sleeve được xem là một trong những kỹ thuật khó của ngoại khoa lồng ngực bởi đòi hỏi trình độ chuyên môn cao và sự chính xác tuyệt đối. Khác với phương pháp cắt bỏ toàn bộ lá phổi, kỹ thuật này chỉ loại bỏ phần phổi chứa khối u cùng đoạn phế quản bị xâm lấn, sau đó tái tạo lại đường thở bằng cách nối phần phế quản còn lành.

Ưu điểm lớn nhất của phương pháp là vẫn bảo đảm nguyên tắc điều trị triệt căn ung thư nhưng giữ lại tối đa nhu mô phổi khỏe mạnh. Đối với người bệnh cao tuổi, đặc biệt là những người có chức năng hô hấp suy giảm do nhiều năm hút thuốc, mỗi phần nhu mô phổi được bảo tồn đều có ý nghĩa quan trọng, giúp duy trì khả năng hô hấp và cải thiện chất lượng cuộc sống sau phẫu thuật.

Các chuyên gia Bệnh viện K cho biết, chỉ định điều trị ung thư phổi hiện nay không áp dụng theo một công thức chung. Mỗi người bệnh sẽ được xây dựng chiến lược điều trị riêng dựa trên giai đoạn bệnh, vị trí khối u, mức độ xâm lấn, chức năng hô hấp và thể trạng, với mục tiêu vừa kiểm soát bệnh hiệu quả, vừa bảo tồn tối đa chức năng phổi.

Từ trường hợp của ông L.T.H., các bác sỹ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lắng nghe những thay đổi bất thường của cơ thể. Người có tiền sử hút thuốc nhiều năm, người trên 50 tuổi hoặc mắc bệnh lý hô hấp mạn tính cần đặc biệt cảnh giác khi xuất hiện các triệu chứng như ho kéo dài trên ba tuần, ho thay đổi tính chất, đau ngực, khó thở, khạc ra máu hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. Đây đều có thể là những dấu hiệu cảnh báo sớm của ung thư phổi và cần được thăm khám càng sớm càng tốt.

Theo các chuyên gia, từ bỏ thuốc lá, thuốc lào luôn là quyết định đúng đắn và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa nguy cơ mắc ung thư phổi sẽ biến mất hoàn toàn. Những người từng hút thuốc trong thời gian dài vẫn thuộc nhóm nguy cơ cao đối với các bệnh lý hô hấp mạn tính và ung thư, vì vậy cần duy trì khám sức khỏe định kỳ theo hướng dẫn của bác sỹ, đặc biệt là tầm soát ung thư phổi khi có chỉ định.

Ung thư phổi là một trong những bệnh ung thư có tỷ lệ tử vong cao, nhưng nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, người bệnh có nhiều cơ hội được điều trị hiệu quả bằng các kỹ thuật hiện đại, đồng thời bảo tồn tối đa chức năng hô hấp. Một cơn ho kéo dài đôi khi chỉ là biểu hiện của viêm đường hô hấp, nhưng cũng có thể là tín hiệu đầu tiên của căn bệnh nguy hiểm này. Vì vậy, thay vì chủ quan hoặc tự điều trị kéo dài, mỗi người cần chủ động đi khám ngay khi các triệu chứng bất thường xuất hiện để không bỏ lỡ "thời gian vàng" trong điều trị.

Việt Nam làm chủ mô hình phòng mổ thông minh cho phẫu thuật cột sống

Từ lập kế hoạch trên mô hình cột sống 3D, robot dẫn hướng đến hệ thống theo dõi thần kinh trong mổ, tổ hợp công nghệ hiện đại đang giúp nâng cao độ chính xác, giảm nguy cơ biến chứng và rút ngắn thời gian phục hồi cho người bệnh. Việt Nam hiện là một trong số ít quốc gia Đông Nam Á làm chủ mô hình phòng mổ tích hợp này.

Sau hơn 10 năm sống cùng những cơn đau rát dai dẳng do chèn ép dây thần kinh cột sống, ông H. (48 tuổi) gần như kiệt sức. Cơ mông teo dần, chân ngày càng nhỏ, việc đi lại trở nên khó khăn dù đã trải qua nhiều đợt điều trị nhưng không mang lại hiệu quả. Chỉ đến khi đến Khoa Phẫu thuật Cột sống, Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội (cơ sở Linh Đàm), nguyên nhân thực sự mới được xác định.

Kết quả thăm khám cho thấy tủy sống ngực của người bệnh bị chèn ép nặng do dây chằng vàng bị cốt hóa. Chỉ một sai lệch nhỏ khi đặt vít hoặc thao tác gần tủy sống cũng có thể khiến người bệnh đối mặt với liệt hai chân vĩnh viễn.

Để bảo đảm an toàn tối đa, toàn bộ ca mổ được xây dựng trên nền tảng công nghệ hiện đại. Ngay trong phòng mổ, người bệnh được chụp cắt lớp vi tính (CT), dữ liệu sau đó được xử lý và tái tạo thành mô hình cột sống 3D chỉ trong vài phút. Trên mô hình số hóa này, các bác sỹ tính toán chính xác vị trí, góc đặt và độ sâu của từng vít trước khi thực hiện bất kỳ thao tác nào, giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ sai lệch trong quá trình phẫu thuật.

Trong suốt ca mổ, robot Mazor X Stealth Edition đóng vai trò như một "hoa tiêu" dẫn đường, hỗ trợ đưa vít qua da vào đúng cuống sống theo đúng kế hoạch đã được lập trước với sai số rất nhỏ. Nhờ đó, nguy cơ tổn thương dây thần kinh, mạch máu và các cấu trúc quan trọng xung quanh được hạn chế đáng kể.

Song hành với robot là hệ thống định vị 3D, liên tục theo dõi vị trí của dụng cụ phẫu thuật trong tương quan với cấu trúc giải phẫu của người bệnh theo thời gian thực. Công nghệ này giúp phẫu thuật viên thao tác chính xác hơn mà không cần phải chụp X-quang kiểm tra nhiều lần như trước, qua đó giảm lượng tia X cho cả người bệnh và ê-kíp phẫu thuật.

Đặc biệt, hệ thống theo dõi thần kinh trong mổ (Intraoperative Neuromonitoring - IOM) hoạt động liên tục để giám sát chức năng các dây thần kinh. Nếu phát hiện tín hiệu bất thường, hệ thống sẽ cảnh báo ngay lập tức để phẫu thuật viên điều chỉnh thao tác, góp phần giảm nguy cơ tổn thương thần kinh không hồi phục.

Với trường hợp của ông H., ê-kíp phải đặt tổng cộng 8 vít vào cột sống. Tất cả đều được lập kế hoạch từ trước trên mô hình 3D và được robot hỗ trợ dẫn hướng trong suốt quá trình thực hiện, giúp ca mổ diễn ra với độ chính xác cao.

Không chỉ ứng dụng công nghệ, các bác sỹ còn lựa chọn chiến lược phẫu thuật phù hợp nhằm giảm tối đa gánh nặng cho người bệnh.

Thay vì thực hiện một ca mổ kéo dài liên tục nhiều giờ, ê-kíp chia quá trình điều trị thành hai cuộc phẫu thuật riêng biệt, tiếp cận cột sống từ nhiều hướng gồm đường trước, đường bên và đường sau. Mỗi ca kéo dài khoảng 2,5-3 giờ, giúp giảm đáng kể thời gian gây mê, lượng máu mất và áp lực lên cơ thể người bệnh.

Theo PGS-TS.Nguyễn Lê Bảo Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện, phụ trách Khoa Phẫu thuật Cột sống, phương pháp này đã mang lại nhiều lợi ích rõ rệt. Lượng máu mất trong mổ giảm đáng kể, nhiều người bệnh gần như không cần truyền máu, trong khi trước đây có những trường hợp phải truyền tới 6-7 đơn vị máu.

Không chỉ nâng cao độ an toàn, mô hình phòng mổ tích hợp robot, hệ thống định vị 3D và các công nghệ hỗ trợ phẫu thuật còn đánh dấu bước phát triển mới của ngoại khoa cột sống tại Việt Nam.

Theo PGS-TS.Nguyễn Lê Bảo Tiến, hiện mô hình này mới được triển khai tại một số ít quốc gia trong khu vực Đông Nam Á như Malaysia và Singapore. Việc đưa tổ hợp công nghệ vào ứng dụng giúp Việt Nam trở thành quốc gia thứ ba trong khu vực làm chủ mô hình phòng mổ hiện đại này, mở ra cơ hội để người bệnh được tiếp cận các kỹ thuật tiên tiến ngay trong nước thay vì phải ra nước ngoài điều trị với chi phí lớn.

Nhờ sự hỗ trợ của hệ thống công nghệ hiện đại, nhiều người bệnh có thể tập đứng và đi lại chỉ sau vài giờ phẫu thuật, rút ngắn đáng kể thời gian hồi phục và giảm nguy cơ biến chứng do nằm lâu.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng công nghệ không thể thay thế vai trò của con người. Robot, hệ thống định vị hay trí tuệ nhân tạo chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được vận hành bởi đội ngũ bác sỹ có trình độ chuyên môn cao, được đào tạo bài bản và làm chủ kỹ thuật.

Chính vì vậy, cùng với đầu tư các trang thiết bị hiện đại, Bệnh viện Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội đặc biệt chú trọng đào tạo nguồn nhân lực, xây dựng các ê-kíp phẫu thuật chuyên sâu nhằm khai thác tối đa hiệu quả của hệ thống công nghệ, mang lại kết quả điều trị tối ưu và chất lượng sống tốt hơn cho người bệnh.

Đột quỵ tuổi 15, hồi chuông cảnh báo không thể chủ quan với trẻ khỏe mạnh

Một thiếu niên 15 tuổi bất ngờ bị nhồi máu não cấp dù trước đó hoàn toàn khỏe mạnh. Trường hợp hiếm gặp vừa được cứu sống tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo: đột quỵ đang có xu hướng trẻ hóa và có thể xảy ra ngay cả ở trẻ em. Nhận biết sớm dấu hiệu, đưa người bệnh đến cơ sở chuyên khoa trong "thời gian vàng" là yếu tố quyết định cơ hội sống và phục hồi.

Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ vừa tiếp nhận và điều trị thành công một trường hợp người bệnh mới 15 tuổi bị nhồi máu não cấp. Ca bệnh là lời nhắc nhở rằng đột quỵ không còn là căn bệnh chỉ xuất hiện ở người cao tuổi, mà đang ngày càng được ghi nhận ở người trẻ, thậm chí ở trẻ em.

Theo người nhà, thiếu niên có tiền sử hoàn toàn khỏe mạnh. Trước khi nhập viện, người bệnh đột ngột xuất hiện yếu nửa người trái, choáng và ngã trong nhà vệ sinh. Gia đình nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế gần nhà. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) sọ não phát hiện nhồi máu não diện rộng bán cầu phải, ngay lập tức người bệnh được hội chẩn và chuyển khẩn cấp đến Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.

Khi nhập viện, người bệnh trong tình trạng lơ mơ, không tiếp xúc được, liệt mặt trung ương bên trái, liệt hoàn toàn nửa người trái với cơ lực 0/5. Các kết quả thăm khám và chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu xác định người bệnh bị nhồi máu bán cầu phải do tắc động mạch cảnh trong, thuộc nhóm đột quỵ do tắc mạch máu não lớn. Đáng chú ý, người bệnh được đưa đến bệnh viện trong khoảng 2,5 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng, vẫn nằm trong "thời gian vàng" để can thiệp.

Nhận định đây là trường hợp đột quỵ tối cấp, các bác sỹ đã lập tức kích hoạt quy trình cấp cứu đột quỵ, tiến hành chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) và can thiệp lấy huyết khối bằng dụng cụ nhằm tái thông mạch máu não. Sau can thiệp, người bệnh tiếp tục được hồi sức tích cực, thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu để tìm nguyên nhân gây bệnh, đồng thời triển khai phục hồi chức năng sớm nhằm tối ưu khả năng hồi phục.

Nhờ được cấp cứu kịp thời và điều trị đúng phác đồ, hiện người bệnh đã tỉnh táo hoàn toàn, giao tiếp tốt, các chức năng sống ổn định. Tuy nhiên, tình trạng liệt nửa người trái vẫn còn và người bệnh đang tiếp tục được điều trị nội khoa kết hợp tập phục hồi chức năng dưới sự theo dõi chặt chẽ của các bác sỹ.

Theo BSCKI Lưu Văn Thìn, Khoa Cấp cứu và Điều trị tích cực Thần kinh - Đột quỵ, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, quan niệm đột quỵ chỉ xảy ra ở người lớn tuổi hiện không còn phù hợp. Thực tế lâm sàng cho thấy số ca đột quỵ ở người dưới 40 tuổi đang có xu hướng gia tăng và bệnh hoàn toàn có thể xảy ra ở trẻ em.

Bác sỹ nhấn mạnh, đột quỵ là tình trạng cấp cứu đặc biệt, trong đó "thời gian là não". Mỗi phút trôi qua khi mạch máu não bị tắc sẽ có hàng triệu tế bào thần kinh bị tổn thương không thể phục hồi. Người bệnh càng được tái thông mạch máu sớm thì khả năng bảo tồn nhu mô não, giảm di chứng và phục hồi chức năng càng cao.

Từ trường hợp trên, các chuyên gia khuyến cáo cha mẹ không nên chủ quan nếu trẻ hoặc người trẻ xuất hiện các dấu hiệu bất thường như méo miệng, yếu hoặc liệt một bên tay chân, nói khó, nói ngọng, mất thăng bằng, chóng mặt dữ dội hoặc rối loạn ý thức. Đây đều có thể là những biểu hiện sớm của đột quỵ và cần được đưa ngay đến cơ sở y tế có chuyên khoa đột quỵ để được chẩn đoán, điều trị kịp thời.

Các bác sỹ cũng lưu ý tuyệt đối không cạo gió, bấm huyệt, tự ý dùng thuốc hoặc chờ triệu chứng tự cải thiện. Những biện pháp xử trí không đúng có thể làm mất đi cơ hội can thiệp trong "thời gian vàng", khiến người bệnh phải đối mặt với nguy cơ tử vong hoặc mang di chứng nặng nề suốt đời.

Trường hợp thiếu niên 15 tuổi được cứu sống tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ thêm một lần khẳng định ý nghĩa quyết định của việc nhận biết sớm triệu chứng và đưa người bệnh đến bệnh viện trong thời gian ngắn nhất. Đột quỵ có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào và sự chủ quan, dù chỉ trong vài chục phút, cũng có thể phải trả giá bằng sức khỏe, chất lượng cuộc sống, thậm chí là tính mạng.