Ứng dụng robot AI, người bệnh sau đột quỵ có thêm cơ hội phục hồi

Từ ngày 1/7, người bệnh điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai có thêm cơ hội tiếp cận công nghệ phục hồi chức năng hiện đại nhờ hai hệ thống robot luyện và điều chỉnh dáng đi do đối tác Hàn Quốc trao tặng.

Đây là những thiết bị tiên tiến mới được ứng dụng trên thế giới, hỗ trợ phục hồi vận động cho người bệnh bị tổn thương não và thần kinh trung ương gặp khó khăn trong đi lại. Đồng thời, Bệnh viện Bạch Mai cũng trở thành bệnh viện công lập đầu tiên tại Việt Nam vận hành hệ thống robot AI phục vụ phục hồi chức năng.

PGS-TS.Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cho biết, việc được đối tác quốc tế lựa chọn trao tặng hệ thống robot hiện đại là sự ghi nhận đối với năng lực chuyên môn và định hướng phát triển của bệnh viện. Theo ông, trong chiến lược phát triển hiện nay, khoa học công nghệ được xác định là một trong sáu mũi nhọn, trong đó ưu tiên thúc đẩy chuyển đổi số, tự động hóa và ứng dụng robot không chỉ trong phẫu thuật mà cả lĩnh vực phục hồi chức năng.

"Việc tiếp nhận hai hệ thống robot hôm nay là bước đi cụ thể để hiện thực hóa định hướng đó, đồng thời mở ra thêm cơ hội điều trị cho người bệnh ở nhiều chuyên khoa khác nhau", PGS.TS Đào Xuân Cơ nhấn mạnh.

Là bệnh viện đa khoa tuyến cuối, mỗi năm Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận số lượng lớn người bệnh sau đột quỵ, chấn thương sọ não, chấn thương chỉnh hình, phẫu thuật ngoại khoa và nhiều bệnh lý thần kinh cần phục hồi chức năng. Trong khi đó, thực tế cho thấy không ít người bệnh dù đã qua giai đoạn nguy kịch vẫn phải đối mặt với di chứng kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động, lao động và chất lượng cuộc sống.

Theo Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, mục tiêu của y học hiện đại không chỉ dừng lại ở việc cứu sống hay điều trị khỏi bệnh mà còn phải giúp người bệnh phục hồi tối đa chức năng để có thể trở lại cuộc sống bình thường.

"Lấy người bệnh làm trung tâm không chỉ là điều trị khỏi bệnh chính mà còn phải giúp người bệnh có chất lượng cuộc sống tốt nhất sau khi ra viện. Nếu chỉ chữa khỏi bệnh mà chưa quan tâm đến khả năng vận động, sinh hoạt thì chúng ta mới hoàn thành một nửa nhiệm vụ của người thầy thuốc", PGS-TS.Đào Xuân Cơ chia sẻ.

Từ kinh nghiệm khảo sát tại nhiều trung tâm y khoa ở Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ và châu Âu, ông cho biết các quốc gia phát triển đều coi phục hồi chức năng là một phần không thể tách rời trong toàn bộ quá trình điều trị.

Nếu trước đây, điều kiện kinh tế còn hạn chế khiến ngành y tế chủ yếu tập trung vào cứu sống người bệnh thì hiện nay, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, phục hồi chức năng cần được triển khai song song với điều trị chuyên khoa nhằm giúp người bệnh phục hồi toàn diện.

Đối với người bệnh đột quỵ, mặc dù các kỹ thuật cấp cứu và can thiệp hiện đại đã giúp giảm đáng kể tỷ lệ tử vong và di chứng, song nhiều người vẫn gặp khó khăn trong vận động, đứng, đi lại và sinh hoạt hằng ngày.

Theo các chuyên gia, "thời gian vàng" để phục hồi chức năng bắt đầu ngay từ giai đoạn sớm sau điều trị. Việc ứng dụng robot cùng các chương trình tập luyện được cá thể hóa sẽ giúp người bệnh phục hồi nhanh hơn, tăng khả năng độc lập trong sinh hoạt và giảm nguy cơ tàn phế lâu dài.

Hai hệ thống robot vừa được đưa vào sử dụng tích hợp nhiều công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo nhận diện hình ảnh, hệ thống nâng đỡ tự động, dây đai chống ngã, màn hình tương tác, kính thực tế ảo cùng các chương trình luyện tập phục hồi chức năng bằng robot. Công nghệ AI có khả năng phân tích dáng đi của từng người bệnh, điều chỉnh cường độ luyện tập theo thời gian thực và hỗ trợ người bệnh thực hiện các động tác chính xác, an toàn hơn trong suốt quá trình điều trị.

Nhờ hệ thống nâng đỡ tự động, người bệnh có thể bắt đầu tập luyện ngay từ giai đoạn sớm sau đột quỵ hoặc phẫu thuật mà vẫn bảo đảm an toàn. Robot sẽ hỗ trợ quá trình tập đứng, giữ thăng bằng và tập đi theo sinh lý tự nhiên, giúp người bệnh lấy lại khả năng vận động nhanh hơn so với các phương pháp tập luyện thông thường.

Không chỉ phục vụ điều trị, hai hệ thống robot còn được Bệnh viện Bạch Mai xác định là nền tảng để đào tạo và chuyển giao kỹ thuật cho đội ngũ cán bộ y tế trong và ngoài bệnh viện. Theo PGS.TS Đào Xuân Cơ, bệnh viện sẽ xây dựng quy trình sử dụng chuẩn, vừa điều trị người bệnh, vừa đào tạo nhân lực cho các cơ sở y tế trên cả nước, từng bước nhân rộng mô hình ứng dụng robot trong phục hồi chức năng.

Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai cũng cho biết, cùng với việc đưa Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình vào hoạt động với đầy đủ các chuyên khoa, nhu cầu phục hồi chức năng tại cơ sở này đang tăng rất nhanh.

Chỉ trong ngày 30/6, cơ sở đã tiếp nhận khoảng 550 bệnh nhân nội trú và gần 3.500 lượt khám ngoại trú. Đây là cơ sở để bệnh viện sớm triển khai hoạt động của Viện Phục hồi chức năng tại Ninh Bình, đáp ứng nhu cầu điều trị ngày càng lớn của người bệnh sau đột quỵ, chấn thương và phẫu thuật.

Việc trở thành bệnh viện công lập đầu tiên tại Việt Nam đồng thời vận hành hai hệ thống robot AI hỗ trợ luyện và điều chỉnh dáng đi không chỉ đánh dấu bước tiến trong ứng dụng công nghệ cao vào phục hồi chức năng mà còn thể hiện xu hướng phát triển của y học hiện đại, lấy người bệnh làm trung tâm và hướng tới mục tiêu điều trị toàn diện.

Trong thời gian tới, nền tảng công nghệ này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực chuyên môn cho các lĩnh vực phục hồi chức năng, thần kinh, đột quỵ, chấn thương chỉnh hình và cột sống, đồng thời mang lại thêm cơ hội phục hồi vận động cho nhiều người bệnh trên cả nước.

Tai nạn khi chơi thể thao,người đàn ông 33 tuổi bị đột quỵ hiếm gặp

Các bác sỹ Bệnh viện Bãi Cháy (Quảng Ninh) vừa cấp cứu thành công một trường hợp đột quỵ nhồi máu não hiếm gặp ở người trẻ do bóc tách động mạch cảnh sau chấn thương vùng cổ trong lúc chơi thể thao.

Bệnh nhân là anh Nguyễn V.Đ. (33 tuổi, trú tại Thanh Hóa), trước đó hoàn toàn khỏe mạnh. Sau khi chơi bóng đá, anh bị quả bóng đập mạnh vào vùng cổ. Ít lâu sau, trong lúc tắm, người bệnh bất ngờ xuất hiện cơn co giật kéo dài khoảng một giờ với biểu hiện hai tay nắm chặt, duỗi cứng, méo miệng, mắt trợn, nói ú ớ và được người nhà đưa đến bệnh viện cấp cứu.

Kết quả chụp cộng hưởng từ sọ não xác định bệnh nhân bị nhồi máu não cấp vùng thùy trán - đỉnh trái. Siêu âm mạch cảnh tiếp tục phát hiện huyết khối gây hẹp khoảng 70% động mạch cảnh trong bên trái.

Nhận định đây là trường hợp đột quỵ ở người trẻ với nguyên nhân bất thường, ê kíp can thiệp mạch não do ThS.BS Giáp Hùng Mạnh, Trưởng khoa Thần kinh - Vật lý trị liệu - Phục hồi chức năng, tiến hành chụp mạch số hóa xóa nền (DSA). Kết quả cho thấy động mạch cảnh trong trái bị bóc tách và hẹp nặng tới 80% trên đoạn dài hơn 40 mm.

Do tổn thương kéo dài vượt quá phạm vi che phủ của một stent, các bác sỹ đã quyết định đặt liên tiếp hai stent để tái tạo hoàn toàn lòng mạch và khôi phục lưu lượng máu lên não. Sau can thiệp, động mạch cảnh được tái thông hoàn toàn, giúp ngăn chặn nguy cơ tổn thương não lan rộng.

Sau ba ngày điều trị, sức khỏe người bệnh ổn định, vận động trở lại bình thường, các triệu chứng thần kinh cải thiện rõ rệt và tiếp tục được theo dõi, điều trị phục hồi.

Theo Ths.Giáp Hùng Mạnh, đây là trường hợp đột quỵ nhồi máu não hiếm gặp ở người trẻ bởi nguyên nhân không xuất phát từ các yếu tố nguy cơ tim mạch thường thấy như tăng huyết áp, đái tháo đường hay rối loạn mỡ máu, mà do bóc tách động mạch cảnh sau chấn thương vùng cổ trong lúc chơi thể thao.

Bác sỹ cho biết bóc tách động mạch cảnh xảy ra khi lớp thành mạch bị rách, tạo điều kiện để máu chui vào giữa các lớp thành mạch, hình thành huyết khối hoặc làm hẹp lòng mạch. Tình trạng này khiến dòng máu lên não bị cản trở, làm tăng nguy cơ nhồi máu não. Nếu không được chẩn đoán và can thiệp kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với di chứng thần kinh nặng nề, thậm chí tử vong.

Từ trường hợp trên, các bác sỹ khuyến cáo người dân không nên chủ quan với những va chạm hoặc chấn thương vùng cổ trong quá trình chơi thể thao hay sinh hoạt hằng ngày. Dù ban đầu chỉ đau nhẹ hoặc không có biểu hiện rõ ràng, tổn thương vẫn có thể âm thầm tiến triển và gây bóc tách động mạch dẫn đến đột quỵ.

Ngay sau chấn thương vùng cổ, nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu kéo dài, đau cổ, chóng mặt, méo miệng, nói khó, yếu tay chân, tê bì hoặc co giật, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa đột quỵ để được thăm khám, chẩn đoán và xử trí kịp thời. Việc nhận diện sớm và can thiệp đúng thời điểm có ý nghĩa quyết định trong việc tái thông mạch máu não, giảm nguy cơ tàn phế và bảo vệ tính mạng người bệnh.

Mất ngủ, stress kéo dài, người phụ nữ tăng gần 30 kg chỉ trong một năm

Một năm trước, chị Liên (49 tuổi, TP Hồ Chí Minh) có cân nặng 50 kg, sức khỏe ổn định. Tuy nhiên, những áp lực trong cuộc sống hôn nhân và công việc kinh doanh khiến chị rơi vào tình trạng căng thẳng kéo dài, mất ngủ nghiêm trọng từ giữa năm 2025.

Giấc ngủ của chị ngày càng ngắn và chập chờn, mỗi đêm chỉ ngủ được khoảng 2 đến 3 giờ. Dù sử dụng thuốc an thần, thời gian ngủ cũng chỉ kéo dài khoảng 4 đến 5 giờ và không thực sự sâu giấc.

Cùng với tình trạng mất ngủ kéo dài, cân nặng của chị tăng nhanh từ 50 kg lên 78 kg chỉ trong vòng một năm. Vòng bụng ngày càng lớn dù chế độ ăn không nhiều. Chị đã thử nhiều cách để giảm cân như tập yoga, massage hay quấn đai giảm mỡ nhưng không mang lại hiệu quả.

Kết quả thăm khám chuyên sâu tại viện cho thấy chị mắc béo phì độ II, mỡ nội tạng cao gấp đôi ngưỡng an toàn và gan nhiễm mỡ độ II.

TS.Lâm Văn Hoàng, chuyên khoa Nội tiết - Đái tháo đường cho biết, nguyên nhân dẫn đến tình trạng tăng cân nhanh của người bệnh không xuất phát từ chế độ ăn mà liên quan trực tiếp đến rối loạn giấc ngủ kéo dài, kéo theo béo phì và hội chứng ngưng thở khi ngủ.

Theo bác sỹ Hoàng, giấc ngủ không đơn thuần là khoảng thời gian nghỉ ngơi mà còn là lúc cơ thể phục hồi và tái tạo. Người trưởng thành cần ngủ từ 7 đến 9 giờ mỗi đêm để duy trì hoạt động bình thường của hệ thần kinh, nội tiết và chuyển hóa.

Nếu thường xuyên thiếu ngủ, cơ thể sẽ giải phóng hàng loạt hormone và các chất gây viêm nhằm đáp ứng với tình trạng căng thẳng kéo dài. Trong đó, hormone cortisol đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Cortisol giúp giải phóng glucose vào máu để duy trì hoạt động của não bộ trong điều kiện căng thẳng. Tuy nhiên, nồng độ cortisol tăng kéo dài lại thúc đẩy tích tụ mỡ, đặc biệt là mỡ vùng bụng, đồng thời làm tăng cảm giác thèm ăn, khiến nhiều người có xu hướng ăn nhiều hơn để giải tỏa áp lực. Đây là một trong những cơ chế quan trọng khiến stress và mất ngủ trở thành yếu tố thúc đẩy béo phì.

"Giấc ngủ chiếm tỷ trọng rất lớn trong đời sống. Hiện nay, rối loạn giấc ngủ rất phổ biến, đa dạng nhưng chưa được quan tâm đúng mức, thậm chí còn bị xem nhẹ", TS.Lâm Văn Hoàng cho biết.

Theo thống kê, khoảng 30% người trưởng thành tại Việt Nam đang gặp các vấn đề về giấc ngủ. Không chỉ gây mệt mỏi, thiếu tập trung và suy giảm trí nhớ, rối loạn giấc ngủ còn làm suy giảm miễn dịch, tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường, béo phì, ung thư và nhiều rối loạn chuyển hóa khác.

Ở trường hợp của chị Liên, mất ngủ kéo dài khiến cân nặng tăng nhanh, trong khi béo phì lại tiếp tục làm chất lượng giấc ngủ suy giảm do xuất hiện hội chứng ngưng thở khi ngủ. Đây là vòng xoắn bệnh lý khiến tình trạng sức khỏe ngày càng nghiêm trọng nếu không được điều trị toàn diện.

Để cải thiện sức khỏe cho người bệnh, các bác sỹ xây dựng phác đồ điều trị đa mô thức, kết hợp thuốc kiểm soát cân nặng, chế độ dinh dưỡng, luyện tập và điều chỉnh thói quen sinh hoạt.

Bên cạnh việc sử dụng thuốc giúp giảm cảm giác đói và tăng cảm giác no, chị Liên được hướng dẫn hạn chế cà phê, rượu bia, chất kích thích và thực phẩm nhiều đường vào buổi chiều tối. Chế độ ăn được bổ sung các thực phẩm giàu tryptophan, melatonin, magie và Omega-3 như cá hồi, kiwi, hạnh nhân, quả óc chó, chuối, sữa ấm, rau lá xanh và trà hoa cúc nhằm cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Các bác sỹ cũng khuyến khích người bệnh duy trì giờ đi ngủ cố định, ngâm chân nước ấm trước khi ngủ, massage vùng đầu, cổ, vai gáy, tập thể dục khoảng 30 phút mỗi ngày và hạn chế phụ thuộc vào thuốc an thần.

Sau một tháng điều trị, chị Liên giảm được 4 kg, giấc ngủ kéo dài hơn và không còn thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm. Hai tháng tiếp theo, chị giảm thêm 10 kg, mỗi đêm ngủ được 6 đến 7 giờ, tinh thần cải thiện rõ rệt và gần như không còn cảm giác mệt mỏi vào ban ngày. Hiện chị tiếp tục duy trì chế độ điều trị với mục tiêu giảm tổng cộng 20 kg và kiểm soát lâu dài các yếu tố nguy cơ chuyển hóa.

Theo các chuyên gia, nhiều người vẫn cho rằng tăng cân chỉ liên quan đến ăn uống và ít vận động. Tuy nhiên, giấc ngủ cũng là một yếu tố quyết định đến sức khỏe chuyển hóa. Mất ngủ kéo dài không chỉ làm suy giảm chất lượng cuộc sống mà còn tạo điều kiện cho hàng loạt bệnh lý mạn tính phát triển.

Vì vậy, nếu tình trạng khó ngủ, mất ngủ hoặc ngủ không sâu kéo dài nhiều tuần, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, xác định nguyên nhân và điều trị sớm, tránh những hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe.