Từ 15/5, chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm y tế có thể bị phạt tới 70 triệu đồng

Theo quy định, các hành vi chậm đóng bảo hiểm y tế sẽ bị xử phạt tùy theo quy mô vi phạm và giá trị tiền chậm đóng. Trường hợp người sử dụng lao động không lập hoặc lập không đầy đủ danh sách người tham gia bảo hiểm y tế trong thời hạn quy định có thể bị phạt từ 1.000.000 đồng đến 35.000.000 đồng, căn cứ vào số lượng lao động bị vi phạm.

Đối với hành vi chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ số tiền phải đóng, mức xử phạt được xác định theo giá trị vi phạm, dao động từ 500.000 đồng đến 35.000.000 đồng. Ngoài tiền phạt, đơn vị vi phạm còn phải đóng đủ số tiền còn thiếu, nộp khoản lãi chậm đóng với mức 0,03% mỗi ngày trên số tiền chưa đóng hoặc đóng thiếu, đồng thời hoàn trả thiệt hại cho người tham gia bảo hiểm y tế nếu có.

Với hành vi trốn đóng bảo hiểm y tế, mức xử phạt được nâng lên đáng kể. Trường hợp vi phạm với quy mô lớn, từ 1.000 lao động trở lên, mức phạt có thể lên tới 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng. Các hành vi như không lập danh sách người phải tham gia bảo hiểm y tế hoặc kê khai không đầy đủ sau thời hạn quy định đều thuộc diện xử phạt.

Ngoài ra, hành vi đăng ký tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm thấp hơn thực tế hoặc không đóng, đóng không đầy đủ sau khi đã bị cơ quan chức năng đôn đốc cũng bị xử phạt theo giá trị vi phạm, với mức cao nhất lên tới 45.000.000 đồng.

Cơ quan quản lý cũng quy định rõ các biện pháp khắc phục hậu quả. Doanh nghiệp vi phạm phải đóng đủ số tiền trốn đóng vào Quỹ bảo hiểm y tế, nộp khoản lãi phát sinh, hoàn trả thiệt hại cho người lao động và nộp lại số lợi bất hợp pháp nếu có.

Bên cạnh đó, các hành vi liên quan đến việc sử dụng thẻ bảo hiểm y tế sai quy định cũng bị xử phạt. Người cho mượn hoặc sử dụng thẻ của người khác trong khám chữa bệnh có thể bị phạt từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng, tùy theo mức độ vi phạm và thiệt hại gây ra cho quỹ bảo hiểm.

Việc tăng mức xử phạt được kỳ vọng góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, bảo vệ quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế và bảo đảm tính bền vững của quỹ bảo hiểm. Cơ quan chức năng nhấn mạnh, các doanh nghiệp cần chủ động rà soát nghĩa vụ đóng bảo hiểm, tránh vi phạm dẫn đến thiệt hại về kinh tế và uy tín.

Từ 15/5, không in cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá có thể bị phạt đến 40 triệu đồng

Từ ngày 15/5, các hành vi vi phạm quy định về ghi nhãn và cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá sẽ bị xử phạt nghiêm theo quy định mới trong lĩnh vực y tế. Mức phạt cao nhất có thể lên tới 40.000.000 đồng, kèm theo các biện pháp đình chỉ kinh doanh và buộc thu hồi sản phẩm vi phạm.

Theo quy định, hành vi không in cảnh báo sức khỏe trên bao bì đối với thuốc lá sản xuất hoặc nhập khẩu để tiêu thụ tại Việt Nam sẽ bị xử phạt từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng. Ngoài ra, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị đình chỉ hoạt động kinh doanh từ 3 đến 6 tháng, buộc thu hồi sản phẩm và loại bỏ yếu tố vi phạm, trường hợp không thể khắc phục sẽ phải tiêu hủy.

Các hành vi liên quan đến sai phạm về nội dung cảnh báo như sử dụng mẫu không đúng quy định, không thay đổi định kỳ cảnh báo, hoặc sử dụng từ ngữ gây hiểu nhầm về tác hại của thuốc lá cũng bị xử phạt từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.

Ở cấp độ bán lẻ, quy định cũng siết chặt hoạt động trưng bày và kinh doanh thuốc lá. Mức phạt từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng được áp dụng đối với hành vi trưng bày quá một bao, một tút hoặc một hộp của một nhãn hiệu thuốc lá. Các hành vi bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi, hoặc cung cấp sản phẩm không có cảnh báo sức khỏe cũng thuộc diện xử phạt tương tự.

Đáng chú ý, việc trưng bày thuốc lá được các chuyên gia nhận định là một hình thức quảng cáo gián tiếp. Theo Ths.Nguyễn Tuấn Lâm, chuyên gia của Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam, việc trưng bày nhiều sản phẩm thuốc lá có thể kích thích hành vi sử dụng, đặc biệt ở giới trẻ và những người đang có ý định bỏ thuốc.

Ông phân tích, hình ảnh bao thuốc lá xuất hiện thường xuyên trước mắt có thể tạo ra phản xạ có điều kiện, khiến người đang cai nghiện dễ tái sử dụng. Đồng thời, việc trưng bày bắt mắt cũng làm gia tăng sự tò mò, dẫn đến nguy cơ tiếp cận thuốc lá ở những người chưa từng sử dụng.

Thực tế cho thấy bao bì thuốc lá hiện nay thường được thiết kế với màu sắc hấp dẫn, dù có in cảnh báo sức khỏe. Tuy nhiên, nhiều cảnh báo bị mờ hoặc bị che khuất bởi tem dán, làm giảm hiệu quả truyền thông về tác hại của thuốc lá. Điều này khiến việc kiểm soát trưng bày và quảng bá sản phẩm càng trở nên cần thiết.

TS.Nguyễn Huy Quang, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế, cho rằng cần nhìn nhận việc trưng bày thuốc lá trong mối liên hệ với các quy định quốc tế.

Công ước khung về phòng chống tác hại của thuốc lá nêu rõ việc cấm quảng cáo, khuyến mại, tài trợ dưới mọi hình thức đối với sản phẩm thuốc lá. Trong khi đó, quy định hiện hành vẫn cho phép trưng bày giới hạn tại điểm bán lẻ, tạo ra khoảng trống pháp lý cần được nghiên cứu, điều chỉnh.

Theo thống kê của Bộ Y tế, khoảng 12% điểm bán lẻ vẫn vi phạm quy định về trưng bày và quảng cáo thuốc lá. Đáng lưu ý, gần 28% điểm trưng bày đặt trong tầm nhìn của trẻ em, thường nằm cạnh các sản phẩm như bánh kẹo hoặc hàng hóa hấp dẫn khác.

Trước thực trạng này, việc siết chặt quy định xử phạt được kỳ vọng góp phần giảm mức độ tiếp cận thuốc lá trong cộng đồng, đặc biệt với giới trẻ. Đồng thời, các cơ quan chức năng cũng đang nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá nhằm hoàn thiện khung pháp lý, tăng hiệu quả kiểm soát.

Cơ quan quản lý nhấn mạnh, bên cạnh chế tài, việc nâng cao nhận thức xã hội về tác hại của thuốc lá vẫn giữ vai trò then chốt. Kiểm soát quảng bá, hạn chế trưng bày và bảo đảm cảnh báo sức khỏe rõ ràng trên bao bì được xem là những giải pháp quan trọng nhằm giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá trong cộng đồng.

Phấn đấu tăng 2% tỷ suất sinh mỗi năm đến 2030

Kế hoạch thực hiện Chương trình Bảo đảm mức sinh thay thế đến năm 2030 đặt ra mục tiêu tăng trung bình 2% tổng tỷ suất sinh mỗi năm trên toàn quốc. Đây là chỉ tiêu quan trọng nhằm từng bước đưa mức sinh trở lại ngưỡng thay thế trong bối cảnh xu hướng giảm sinh diễn ra trên diện rộng.

Theo Quyết định 1069/QĐ-BYT do Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan ký ban hành, việc nâng tỷ suất sinh sẽ được triển khai thông qua nhiều giải pháp đồng bộ, từ tăng cường truyền thông, hoàn thiện chính sách hỗ trợ sinh con đến mở rộng dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Song song với mục tiêu định lượng, kế hoạch cũng đặt yêu cầu trên 95% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ được cung cấp đầy đủ thông tin về kết hôn, sinh con và duy trì mức sinh thay thế. Toàn bộ các tỉnh, thành phố phải triển khai chính sách hỗ trợ sinh con, nuôi con phù hợp với điều kiện thực tế, hướng tới mục tiêu phát triển dân số bền vững cả về quy mô và chất lượng.

Thực tế cho thấy mức sinh tại Việt Nam đang giảm xuống dưới ngưỡng thay thế. Từ mức 2,11 con mỗi phụ nữ năm 2021, chỉ số này giảm còn 1,91 năm 2024 và nhích nhẹ lên 1,93 vào năm 2025, chưa đạt mục tiêu đề ra trong giai đoạn trước.

Sau thời điểm 1/7/2025, số liệu của Cục Thống kê cho thấy 11 trên 34 tỉnh có mức sinh dưới 2 con mỗi phụ nữ, 19 tỉnh đạt từ 2,2 con trở lên và 4 tỉnh duy trì quanh mức sinh thay thế. Xu hướng giảm sinh xuất hiện ở cả khu vực có mức sinh cao lẫn thấp, khiến mục tiêu duy trì mức sinh thay thế đến năm 2030 đối mặt nhiều thách thức.

Để ứng phó với thực trạng này, Bộ Y tế đặt ra yêu cầu rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện hệ thống chính sách dân số. Các quy định không còn phù hợp với mục tiêu tăng mức sinh sẽ được sửa đổi hoặc bãi bỏ. Đồng thời, đề cao vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong xây dựng gia đình tiến bộ, sinh con và nuôi dạy con tốt.

Các địa phương căn cứ điều kiện kinh tế xã hội và khả năng ngân sách để xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp, ưu tiên khu vực có mức sinh thấp hoặc vùng đồng bào dân tộc thiểu số rất ít người. Việc mở rộng đối tượng thụ hưởng, hỗ trợ chi phí dịch vụ kế hoạch hóa gia đình và phương tiện tránh thai cho nhóm yếu thế cũng được đặt ra.

Đáng chú ý, kế hoạch định hướng thí điểm và nhân rộng các chính sách khuyến khích sinh đủ hai con, trong đó có hỗ trợ phụ nữ sinh hai con trước 35 tuổi. Đồng thời, khuyến khích kết hôn trước 30 tuổi, hạn chế tình trạng kết hôn muộn và sinh ít con.

Các giải pháp hỗ trợ được thiết kế theo hướng toàn diện, bao gồm phát triển dịch vụ tư vấn hôn nhân, xây dựng môi trường thân thiện với gia đình có con nhỏ, mở rộng hệ thống trông giữ trẻ, hỗ trợ phụ nữ quay trở lại làm việc sau sinh và giảm gánh nặng chi phí nuôi dạy con.

Bộ Y tế nhấn mạnh, mục tiêu tăng mức sinh không chỉ dừng ở số lượng mà còn gắn với nâng cao chất lượng dân số, bảo đảm nguồn nhân lực trong tương lai. Trong bối cảnh xu hướng giảm sinh ngày càng rõ rệt, việc hoàn thiện chính sách và tạo điều kiện thuận lợi để người dân sinh con, nuôi con trở thành nhiệm vụ cấp thiết nhằm duy trì sự phát triển bền vững của đất nước.