Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh vừa ký công điện gửi UBND tỉnh Lâm Đồng, Liên danh Công ty cổ phần Tập đoàn T&T - Công ty cổ phần Đầu tư Tập đoàn Phương Trang (FUTA Group) - Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Giao thông Phương Thành và Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải, yêu cầu đẩy nhanh tiến độ triển khai Dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Dự án cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Bàn giao mặt bằng sạch trước tháng 9/2026

Theo Bộ Xây dựng, Dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Dự án cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương đều thuộc danh mục công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải do Ban Chỉ đạo Nhà nước theo dõi, chỉ đạo.

Hai dự án có ý nghĩa quan trọng trong việc hiện thực hóa mục tiêu hoàn thành 5.000 km đường bộ cao tốc vào năm 2030, đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường kết nối liên vùng, bảo đảm quốc phòng, an ninh khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Bộ Xây dựng đánh giá cao nỗ lực của UBND tỉnh Lâm Đồng trong công tác giải phóng mặt bằng, chỉ đạo triển khai và giải ngân vốn cho hai dự án. Tuy nhiên, đến nay vẫn còn nhiều tồn tại ảnh hưởng đến tiến độ.

Cụ thể, mặt bằng sạch mới được bàn giao khoảng 45% đối với Dự án Tân Phú - Bảo Lộc và khoảng 68% đối với Dự án Bảo Lộc - Liên Khương. Trong khi đó, tiến độ triển khai của các nhà đầu tư vẫn chậm, nhiều thủ tục về khảo sát, thiết kế, huy động vốn và các công việc chuẩn bị thi công đến nay chưa hoàn thành.

Để đẩy nhanh tiến độ triển khai hai dự án, Bộ Xây dựng đề nghị UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo các cơ quan, đơn vị và nhà đầu tư tập trung tháo gỡ các nút thắt về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng và tổ chức thi công.

Về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, Bộ Xây dựng dẫn chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Phiên họp sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo các công trình, dự án trọng điểm, yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo các sở, ngành đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, bảo đảm bàn giao mặt bằng sạch theo đúng kế hoạch.

Trên tinh thần đó, Bộ Xây dựng đề nghị UBND tỉnh Lâm Đồng tập trung chỉ đạo các cơ quan liên quan sớm hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, phấn đấu bàn giao 100% mặt bằng sạch của cả hai dự án trước tháng 9/2026.

Đối với nguồn vật liệu xây dựng, Bộ yêu cầu địa phương tiếp tục rà soát, đẩy nhanh thủ tục cấp phép và gia hạn các mỏ vật liệu; đồng thời tăng cường quản lý, kiểm tra, giám sát việc chấp hành quy định về giá vật liệu xây dựng, kịp thời công bố giá vật liệu và chỉ số giá xây dựng, bảo đảm kiểm soát mặt bằng giá theo quy định.

Đối với công tác thi công, Bộ Xây dựng cho biết mặc dù cả hai dự án đã được khởi công từ năm 2025, nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành việc lập, thẩm định và phê duyệt thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở.

Tại hiện trường, các nhà đầu tư chủ yếu mới huy động máy móc, thiết bị và nhân lực phục vụ công tác chuẩn bị. Riêng Dự án Bảo Lộc - Liên Khương, nhà đầu tư vẫn chưa ký kết hợp đồng tín dụng, khiến tiến độ triển khai tiếp tục chậm so với yêu cầu.

Để khắc phục tình trạng trên, Bộ Xây dựng đề nghị UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo các nhà đầu tư hoàn thành toàn bộ công tác lập, thẩm định và phê duyệt thiết kế xây dựng trong tháng 7/2026; đồng thời khẩn trương huy động đầy đủ nhân lực, máy móc, thiết bị và nguồn lực tài chính để triển khai thi công đồng loạt trên toàn tuyến ngay trong tháng 7, bảo đảm chất lượng và tiến độ đã cam kết với lãnh đạo tỉnh.

Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các nhà đầu tư sớm xây dựng kế hoạch tổng thể và kế hoạch chi tiết với các mốc thời gian cụ thể cho từng hạng mục, tiến độ thi công theo tuần, tháng cũng như kế hoạch giải ngân theo từng tháng để phục vụ công tác theo dõi, giám sát và kiểm tra tiến độ.

Đáng chú ý, Bộ Xây dựng nhấn mạnh chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 343/TB-VPCP ngày 1/7/2026, theo đó trong thời gian hoàn thiện các thủ tục liên quan đến phương án đầu tư hoàn chỉnh các tuyến cao tốc phân kỳ, các dự án vẫn phải tiếp tục triển khai theo đúng hợp đồng BOT đã ký, không được để ảnh hưởng đến tiến độ thi công và giải ngân.

Nhiều khó khăn vướng mắc

Trước đó, cuối tháng 6/2026, UBND tỉnh Lâm Đồng đã có văn bản gửi Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng bổ sung, làm rõ báo cáo về tình hình triển khai hai Dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương, phục vụ Phiên họp trực tuyến sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải.

Cụ thể, đối với Dự án cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương, Bộ Xây dựng cho biết công tác giải ngân vốn ngân sách trung ương đạt kết quả tích cực. Đến ngày 27/6/2026, dự án đã giải ngân 2.046/2.497 tỷ đồng, tương đương 81,3% kế hoạch vốn trung ương được bố trí. Phần vốn chuyển nguồn còn lại khoảng 451 tỷ đồng sẽ được tỉnh Lâm Đồng tập trung giải ngân trong năm 2026.

Về giải phóng mặt bằng, địa phương đã phê duyệt phương án bồi thường cho 97,8% số hộ dân bị ảnh hưởng, bàn giao cho nhà đầu tư 421,1/621,8 ha, tương đương 67,7% diện tích toàn dự án. Theo kế hoạch, tỷ lệ bàn giao mặt bằng sẽ đạt khoảng 75% vào cuối tháng 7 và hoàn thành trong tháng 8 - 9/2026.

Trong khi đó, tiến độ triển khai của liên danh nhà đầu tư gồm Công ty cổ phần Tập đoàn T&T, Công ty cổ phần Đầu tư Tập đoàn Phương Trang (FUTA Group) và Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng Giao thông Phương Thành vẫn chưa đáp ứng yêu cầu.

Mặc dù đã cơ bản hoàn thành công tác khảo sát và đang lập thiết kế kỹ thuật, sau gần một năm kể từ ngày khởi công, dự án vẫn chưa hoàn tất thiết kế kỹ thuật, chưa ký kết hợp đồng tín dụng với các tổ chức cho vay.

Địa phương đã nhiều lần đôn đốc, gần nhất là cuộc làm việc ngày 23/6/2026 giữa lãnh đạo UBND tỉnh với lãnh đạo Tập đoàn T&T. Tại buổi làm việc, nhà đầu tư cam kết trong tháng 7/2026 sẽ huy động đồng loạt máy móc, thiết bị và triển khai nhiều mũi thi công để tăng tốc dự án.

Đối với Dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc, Bộ Xây dựng cho biết đến ngày 27/6/2026, dự án đã giải ngân 1.186 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn ngân sách trung ương đạt gần 240 tỷ đồng, tương đương 16,2% kế hoạch được giao.

Theo UBND tỉnh Lâm Đồng, tỷ lệ giải ngân vốn trung ương còn thấp do địa phương ưu tiên giải ngân nguồn vốn ngân sách địa phương trước và sẽ tập trung giải ngân phần vốn trung ương còn lại trong 6 tháng cuối năm.

Về giải phóng mặt bằng, dự án qua địa bàn tỉnh Lâm Đồng dài khoảng 55 km, ảnh hưởng 930 hộ dân và tổ chức. Đến nay, địa phương đã phê duyệt phương án bồi thường cho 80,8% số trường hợp, bàn giao 180,91/402,22 ha, tương đương 45% mặt bằng toàn dự án. Theo kế hoạch, tỷ lệ bàn giao sẽ đạt khoảng 60% trong tháng 7 và hoàn thành toàn bộ trong quý III/2026.

Đối với công tác triển khai, Công ty TNHH Tập đoàn Sơn Hải đã cơ bản hoàn thành khảo sát địa hình, địa chất, thủy văn; đang hoàn thiện hồ sơ thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công. Nhà đầu tư cũng đã huy động máy móc, vật tư, triển khai thi công tại nhiều vị trí, đặc biệt là các đoạn qua đất rừng, cầu và nút giao. Dù tiến độ thi công vẫn chậm so với kế hoạch, Bộ Xây dựng đánh giá công tác chuẩn bị của nhà đầu tư cơ bản đáp ứng yêu cầu.

Cũng tại báo cáo gửi Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng, UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết cả hai dự án hiện được triển khai theo hợp đồng BOT với quy mô phân kỳ. Trong khi đó, Chính phủ đang xem xét chủ trương đầu tư ngay theo quy mô hoàn chỉnh.

Nếu việc điều chỉnh chỉ được thực hiện sau khi hoàn tất thiết kế kỹ thuật và triển khai thi công theo quy mô phân kỳ, nhiều hạng mục sẽ phải thiết kế lại hoặc phá dỡ để mở rộng, gây lãng phí lớn về thời gian và chi phí.

Theo UBND tỉnh Lâm Đồng, khi chuyển sang quy mô hoàn chỉnh, bề rộng nền đường sẽ tăng từ 17 m lên 22 m đối với cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và lên 24,75 m đối với cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương.

Việc này không chỉ làm toàn bộ hồ sơ thiết kế kỹ thuật đã lập trở nên không còn phù hợp mà còn buộc phải phá dỡ hoặc điều chỉnh nhiều hạng mục đã thi công như tường chắn, gia cố mái taluy, hệ thống thoát nước dọc, tường cánh và sân cống của các cống ngang.

Vì vậy, UBND tỉnh Lâm Đồng kiến nghị sớm hoàn tất thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư theo quy mô hoàn chỉnh trước khi phê duyệt thiết kế kỹ thuật và triển khai thi công đồng loạt, qua đó tránh phải thiết kế hai lần và hạn chế tối đa việc phá dỡ các hạng mục đã xây dựng, bảo đảm hiệu quả đầu tư.