Việc giới hạn số nguyện vọng, giảm điểm ưu tiên chứng chỉ ngoại ngữ, thu gọn phương thức xét tuyển và điều chỉnh tổ hợp môn đang đặt thí sinh trước yêu cầu phải thay đổi chiến lược đăng ký một cách chủ động và thận trọng hơn.

Tuyển sinh đại học năm 2026 được dự báo là một trong những mùa tuyển sinh có nhiều điều chỉnh đáng chú ý nhất trong những năm gần đây.

Theo đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, các thay đổi này chịu tác động trực tiếp từ Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị cùng các luật trong lĩnh vực giáo dục, kéo theo sự điều chỉnh đồng bộ từ kỳ thi tốt nghiệp THPT đến quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng.

TS.Nguyễn Mạnh Hùng, chuyên viên chính Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết, quy chế thi tốt nghiệp THPT năm 2026 hiện đang được lấy ý kiến và dự kiến có một số điểm mới quan trọng.

Trong đó, kỳ thi có thể được tổ chức sớm hơn khoảng nửa tháng so với năm 2025; thời gian xét công nhận tốt nghiệp được rút ngắn; giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời và giấy chứng nhận kết quả thi dự kiến được tích hợp trong một văn bản; quy trình phúc khảo được đơn giản hóa và rút ngắn.

Những điều chỉnh này nhằm giảm áp lực thủ tục hành chính cho thí sinh và các cơ sở giáo dục, đồng thời sớm ổn định dữ liệu phục vụ công tác xét tuyển đại học, cao đẳng.

Song song với kỳ thi tốt nghiệp, quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 cũng được dự kiến điều chỉnh theo hướng tăng tính tập trung và minh bạch. Dù dự thảo chính thức chưa được công bố, song định hướng điều chỉnh đã khá rõ.

Theo đó, điểm ưu tiên dành cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế dự kiến giảm từ mức tối đa 3 điểm xuống còn khoảng 1-2 điểm. Điểm ưu tiên khu vực tiếp tục được giữ ổn định như các năm trước.

Đáng chú ý, mỗi cơ sở đào tạo dự kiến chỉ được áp dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển, không tính phương thức xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Một thay đổi có tác động trực tiếp đến hành vi đăng ký của thí sinh là khả năng khống chế số lượng nguyện vọng. Thay vì được đăng ký không giới hạn như các năm trước, thí sinh dự kiến chỉ được đăng ký tối đa khoảng 10 nguyện vọng. Điều này buộc thí sinh phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong việc lựa chọn ngành, trường và sắp xếp thứ tự ưu tiên.

Riêng đối với khối ngành đào tạo giáo viên, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến áp dụng quy định chặt chẽ hơn. Thí sinh có thể không được đăng ký nguyện vọng dàn trải mà chỉ được lựa chọn trong một số nguyện vọng nhất định, nhằm bảo đảm tính nghiêm túc và tập trung trong xét tuyển, qua đó góp phần nâng cao chất lượng đầu vào ngành sư phạm.

Năm 2026 cũng là năm thứ hai học sinh dự thi tốt nghiệp THPT theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Theo đại diện Vụ Giáo dục đại học, các điều chỉnh trong kỳ thi và tuyển sinh nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho thí sinh, đồng thời phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông và đào tạo đại học.

Một điểm mới đáng chú ý khác là việc điều chỉnh tổ hợp môn xét tuyển tại nhiều trường đại học. Đại diện Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM cho biết, sự thay đổi này xuất phát từ quy định mới yêu cầu môn cốt lõi trong tổ hợp xét tuyển phải chiếm tối thiểu 50% trọng số điểm.

Theo đó, một số tổ hợp truyền thống như C00 (Ngữ văn - Lịch sử - Địa lý) có thể bị loại bỏ ở một số ngành. Tuy nhiên, vị này khẳng định tiếng Anh không phải là môn cốt lõi bắt buộc với mọi ngành.

Với các ngành kỹ thuật - công nghệ, môn cốt lõi là Toán và Vật lí; với khối ngành sức khỏe là Toán - Hóa hoặc Toán - Sinh. Môn tiếng Anh chỉ là một trong các thành phần xét tuyển, thí sinh không nên quá lo lắng.

Đại diện các trường đại học cũng lưu ý thí sinh, đặc biệt ở các khu vực khó khăn, cần nghiên cứu kỹ yêu cầu từng ngành, từng trường để tránh tâm lý hoang mang trước những thông tin chưa đầy đủ.

Ở góc độ tư vấn tuyển sinh, theo lãnh đạo Phòng Tuyển sinh và Công tác sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM), cách đăng ký nguyện vọng năm 2026 về cơ bản vẫn giữ như năm 2025. Tuy nhiên, trong bối cảnh số lượng nguyện vọng có thể bị giới hạn, thí sinh cần đặc biệt chú ý vai trò của nguyện vọng 1, bởi đây là nguyện vọng có ý nghĩa quyết định cao nhất.

Thí sinh nên chia nguyện vọng thành ba nhóm gồm nhóm có điểm chuẩn cao hơn mức điểm dự kiến của bản thân; nhóm có điểm chuẩn tương đương; và nhóm an toàn với khả năng trúng tuyển cao. Cách sắp xếp này giúp tối ưu cơ hội trúng tuyển vào ngành, trường mong muốn.

Theo kế hoạch của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026 dự kiến sẽ được ban hành trong tháng 2. Các cơ sở đào tạo phải công bố đầy đủ thông tin tuyển sinh chậm nhất vào ngày 15/2. Thí sinh bắt đầu đăng ký nguyện vọng xét tuyển từ ngày 2/7 đến 17 giờ ngày 14/7; giai đoạn tập dượt đăng ký trên hệ thống dự kiến diễn ra từ ngày 17/6 đến 21/6.